Wednesday, May 15, 2019

Vụ tóm gáy công ty Nhật Cường: một mũi tên hai con nhạn (!?)

Trần Hồng Phong

Báo chí hôm nay 15/5/2019 đồng loạt đưa tin Cơ quan Cảnh sát điều tra (CSĐT) Bộ Công an vừa triệt phá một đường dây tội phạm có tổ chức, khởi tố và bắt tạm giam đối tượng Bùi Quang Huy, tổng giám đốc Công ty TNHH thương mại và dịch vụ kỹ thuật Nhật Cường, cùng 8 đồng phạm để điều tra về tội buôn lậu và có dấu hiệu trốn thuế. Tuy nhiên bên cạnh đó, qua những thông tin trên báo chí nói về công ty Nhật Cường - một công ty có trụ sở tại Hà Nội, sự kiện này còn khiến nhiều người chợt liên tưởng đến bài học mất nỏ thần dẫn đến mất nước trong câu chuyện truyền thuyết Mỵ Châu - Trọng Thủy của dân tộc cả ngàn năm trước. Khi đó, chỉ vì đức Vua sơ hở lỏng lẻo trong quản lý, mà "nỏ thần sơ ý trao tay giặc, nên nỗi cơ đồ đắm biển sâu".

Doanh nghiệp cung cấp sản phẩm công nghệ luôn có cơ hội tiếp cận những thông tin bảo mật và nhạy cảm của khách hàng. Vì vậy, cẩn trọng để an toàn không bao giờ là thừa (ảnh minh họa)


Bị "sờ gáy" ngay trong lúc đang được ... khen!

Ngày 09/5/2019 ở Hà Nội đã diễn ra 2 sự kiện:

- Khoảng 9 giờ sáng, khai mạc Diễn đàn quốc gia Phát triển doanh nghiệp công nghệ Việt Nam tại Trung tâm Hội nghị quốc gia. Tham dự có Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, Bộ trưởng Bộ Thông tin - Truyền Thông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Đức Chung, cùng nhiều lãnh đạo các bộ ngành, địa phương trong cả nước và đông đảo chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ uy tín trong và ngoài nước cũng như các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực công nghệ tại Việt Nam.

- Khoảng 11 giờ trưa, cơ quan CSĐT bất ngờ tiến hành khám xét khẩn cấp tại trụ sở Công ty Nhật Cường, là một trong những doanh nghiệp kinh doanh thiết bị điện tử, viễn thông lớn, đã và đang cung cấp nhiều sản phẩm, dịch vụ cho các cơ quan hành chính nhà nước tại thủ đô Hà Nội. Việc khám xét này diễn ra đồng loạt tại tất cả các chi nhánh của Nhật Cường. Lực lượng khám xét cũng đã thu giữ, mang đi hàng loạt tài liệu, giấy tờ, vật dụng... (và chỉ vài ngày sau đã có quyết định khởi tố, bắt tạm giam - cho thấy sai phạm tại Nhật Cường là rất nghiêm trọng).

Hai sự kiện trên là đáng lưu ý, bởi những điểm sau đây:

1. Một doanh nghiệp về công nghệ thông tin lớn, vốn được xem là có "uy tín", đã bị sờ gáy ngay trong ngày khai mạc ngành nghề kinh doanh của mình: Diễn đàn quốc gia Phát triển doanh nghiệp công nghệ Việt Nam. Hai sự kiện này có thể ví như "nước" và "lửa" vậy.

2. Doanh nghiệp bị sờ gáy gần như ngay tại thời điểm đang được người đứng đầu chính quyền Hà Nội là Chủ tịch UBND TP Nguyễn Đức Chung khen ngợi (qua nội dung phát biểu tại Diễn đàn).

3. Việc khám xét Nhật Cường chắc chắn không phải là ngẫu nhiên, mà phải có sự tìm hiểu, chuẩn bị, phê chuẩn từ cấp trên. Cấp trên đó phải ở tầm mức cao hơn Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Đức Chung. Vì ông Chung đã không biết việc Nhật Cường sắp bị tóm, nên vẫn mạnh miệng khen ngợi doanh nghiệp này ngay tại một diễn đàn lớn, quan trọng, có sự tham dự của người đứng đầu Chính phủ. Nếu biết trước, chắc chắn ông Nguyễn Đức Chung không thể phát biểu như vậy.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Đức Chung đã phát biểu gì tại Diễn đàn quốc gia Phát triển doanh nghiệp công nghệ Việt Nam?

Theo bài báo "Khai mạc Diễn đàn quốc gia Phát triển doanh nghiệp công nghệ Việt Nam" đăng trên báo Sài Gòn Giải Phóng online lúc 10h49' ngày 09/5/2019, ngay sát thời điểm lực lượng công an tiến hành khám xét Nhật Cường chỉ khoảng 10 phút, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội đã phát biểu như sau:

"Phát biểu tại Diễn đàn, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung cho rằng, thế giới đang chuyển sang cuộc cách mạnh khoa học công nghệ lần thứ 4. Mỗi địa phương ở Việt Nam phải tìm ra những giải pháp CNTT để nâng cao hiệu quả giải quyết các vấn đề vận hành bộ máy.

Trong những năm qua, Hà Nội đã thực hiện cùng lúc nhiều chương trình công nghệ thông tin trên toàn địa bàn. Trong đó, tập trung vào xây dựng mối liên hệ giữa các cơ quan ban ngành, ứng dụng số hoá giúp tiết kiệm thời gian, chí phi và nâng cao hiệu quả làm việc với nhân dân và doanh nghiệp. Hà Nội hướng tới mục tiêu đưa dịch vụ số đến với mọi người, ở bất kỳ đâu. Bên cạnh đó, Hà Nội thúc đẩy tiềm năng công nghệ qua nhiều cách như: chuyển toàn bộ đầu tư công sang thuê dịch vụ số; huy động mọi nguồn lực từ doanh nghiệp trên địa bàn; xây dựng hệ thống phần mềm quản lý nghiệp vụ; tích hợp và khai thác các dịch vụ số; ứng dụng tối đa các văn bản điện tử; sử dụng hệ thống phân tích cơ sở dữ liệu số; tăng ứng trên thiết bị di động; chuẩn hoá công nghệ thông tin cho nhân dân; khuyến khích người dân tăng sử dụng công nghệ số.

Trong 3 năm qua, kế hoạch xây dựng chính phủ điện tử của thành phố Hà Nội đạt được nhiều kết quả tích cực. Hơn 9 triệu dân được đưa vào cơ sở dữ liệu dân cư, vấn đề kết nối giữa sở ban ngành, cơ quan liên quan đến thành phố được thực hiện nhanh gọn. Các dịch vụ công trực tuyến được xử lý nhanh chóng…"


Nhật Cường đã cung cấp những gì cho Hà Nội?

Theo bài báo "Nhật Cường là ai, kinh doanh những gì?" đăng trên báo Tuổi Trẻ lúc 15h37' ngày 09/5/2019 - là thời điểm các cơ quan chức năng đang khám xét tại Nhật Cường, được biết như sau:

- Trong nhiều năm qua Nhật Cường đã cung cấp nhiều sản phẩm, dịch vụ công nghệ thông tin cho TP Hà Nội. Ngoài Nhật Cường Mobile, công ty này còn có một thành viên khác là Nhật Cường Software. Trong những năm gần đây, Nhật Cường Software mới là mảng kinh doanh chính của Công ty Nhật Cường. (Ghi chú: software có nghĩa là phần mềm tin học).

- Từ năm 2011, Nhật Cường đã cung cấp những sản phẩm đột phá cho TP Hà Nội như: cơ sở dữ liệu dân cư, phần mềm lưu trú trực tuyến, phần mềm hộ chiếu online, đặc biệt là giải pháp Dịch vụ công trực tuyến liên thông 3 cấp. Trong nhiều năm qua, Nhật Cường được biết đến là nhà cung cấp nhiều sản phẩm, dịch vụ công nghệ thông tin cho thành phố Hà Nội.

- Theo thông tin do doanh nghiệp tự công bố, Nhật Cường Software đã và đang làm việc với các doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực kinh doanh khác nhau và các cơ quan chính phủ.

- Nhật Cường đã được trao tặng rất nhiều giải thưởng, danh hiệu như Huân chương Lao động hạng ba, Doanh nghiệp CNTT hàng đầu Việt Nam.

- Nhật Cường cho biết doanh nghiệp có những sản phẩm công nghệ thông tin phục vụ cả khối cơ quan chính phủ và doanh nghiệp. Bao gồm từ cơ sở dữ liệu dân cư, dịch vụ công trực tuyến, một cửa điện tử liên thông, phần mềm quản lý giáo dục, phần mềm tầm soát ung thư, phần mềm quản lý hồ sơ sức khỏe, đăng ký hồ sơ trực tuyến, phần mềm lưu trú trực tuyến, phần mềm quản lý hồ sơ tội phạm đến sản phẩm đối với khối doanh nghiệp như giải pháp quản lý tổng thể doanh nghiệp, ứng dụng văn phòng điện tử…

Bài học cảnh giác "nỏ thần trao tay giặc"

Như vậy, qua thông tin chính thống trên báo chí, hiện đã xác định Nhật Cường có dấu hiệu phạm tội hình sự, liên quan đến hành vi buôn lậu, trốn thuế.

Tuy nhiên, vì sản phẩm của Nhật Cường, đặc biệt là những phần mềm quản lý, có sự liên quan và kết nối đến rất nhiều những thông tin có tính chất quản lý, an ninh, cá nhân, bảo mật ... nên có thể nói mối quan hệ giữa Nhật Cường và chính quyền Hà Nội, cho dù là thông qua hợp đồng thương mại hoàn toàn hợp pháp đi nữa, vẫn rất quan trọng và nhạy cảm.

Vì với vai trò là người cung cấp sản phẩm phần mềm cho khách hàng, Nhật Cường có khả năng và cơ hội có thể tiếp cận những thông tin được lưu giữ trong kho dữ liệu thông tin. Những thông tin như vậy nếu được phân tích, tổng hợp, sẽ có giá trị đánh giá, nhận diện sức mạnh và/hoặc những kẽ hở của một chủ thể, một đối thủ ... Có thể là tài sản đáng thèm muốn của những kẻ có dã tâm xấu với dân tộc ta.

Thông thường trong các giao dịch dân sự - thương mại, trong những trường hợp cung cấp sản phẩm phần mềm như Nhật Cường, hai bên sẽ phải ký văn bản ràng buộc về trách nhiệm bảo mật thông tin. Đặc biệt nếu liên quan đến những lĩnh vực an ninh, quốc phòng, quản lý nhà nước ở tầm mức quốc gia, thì lại càng phải cẩn trọng hơn.

Tự nhiên tôi nghĩ tới hãng công nghệ Huawei của Trung Quốc, với những sản phẩm điện tử được cài đặt "cửa hậu", có thể thu thập thông tin tình báo. Hãng này từ nhiều năm qua được Mỹ đặt vào tầm theo dõi và giám sát đặc biệt. Có tin nói Tổng thống Donald Trump dự định sẽ ký một sắc lệnh mới ngay trong tuần này, nhằm cấm tất cả các công ty tại Mỹ sử dụng thiết bị có nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia. Điều đó đồng nghĩa với việc cấm cửa toàn bộ thiết bị Huawei và ZTE của Trung Quốc.

Kể từ năm ngoái 2018, Mỹ đã thuyết phục các nước đồng minh không sử dụng thiết bị viễn thông của Huawei, đặc biệt là liên quan đến hạ tầng cơ sở mạng 5G. Hồi tháng 8, tổng thống Trump đã ký một dự luật cấm các cơ quan Chính phủ Mỹ sử dụng thiết bị của Huawei và ZTE, vì lo ngại các vấn đề an ninh quốc gia.

Tự nhiên tôi nghĩ đến bài học mất nỏ thần trong câu chuyện truyền thuyết Mỵ Châu - Trọng Thủy của dân tộc ta cả ngàn năm trước. Khi đó, giặc Tàu đã dùng nam nhân kế, cài tên hoàng tử Trọng Thủy sang cưới công chúa Mỵ Châu. Vì công chúa quá ngây thơ, và "ngây thơ" còn hơn nữa chính là nhà Vua, mà cuối cùng dẫn đến cảnh "Nỏ thần sơ ý trao tay giặc, Nên nỗi cơ đồ đắm biển sâu"! Nước ta đã rơi vào tay giặc Tàu suốt 1000 năm kể từ ngày đó.

Thế nên, có thể dù sự kiện khởi tố, bắt giam ban lãnh đạo công ty Nhật Cường ngày hôm qua không liên quan gì đến sản phẩm phần mềm của Nhật Cường đã bán cho Hà Nội, nhưng việc cơ quan chức năng khám xét và bắt Nhật Cường chính là một mũi tên có thể đạt cả hai mục đích: vừa bảo đảm sự nghiêm minh của pháp luật trong lĩnh vực kinh tế, lại vừa bảo đảm sự an toàn về an ninh quốc gia.