Friday, May 10, 2019

Ma Trận - một giả định về sự hình thành thế giới giả lập



Hoa Văn

Ma trận (The Matrix) là tên một bộ phim khoa học viễn tưởng, do Hãng phim Warner Bros (Mỹ) phát hành năm 1999. Bộ phim này khá đặc biệt, là đưa ra một mô hình/giả thuyết về một thế giới ảo, hoàn toàn nằm trong một chiếc máy vi tính, do người máy tạo ra. Bọn người máy đã bắt những con người thật (là chúng ta), ép buộc phải sống theo kiểu thực vật về thân thể, nhưng về mặt suy nghĩ, ý thức thì "sống" trong một thế giới ảo. 

<< Ma Trận là thế giới ảo, do bọn người máy tạo ra. Còn con người đã tạo ra người máy.


Nội dung truyện phim Ma Trận:

Được giải thoát khỏi Ma Trận

Thomas Anderson là một lập trình viên trẻ, làm việc trong một công ty máy tính. Anh còn là một hacker (1) với biệt danh là Neo.

Neo thường đột nhập vào các hệ thống máy tính trên mạng internet và một lần như thế, anh gặp một nhóm hacker bí ẩn. Qua trao đổi (trên mạng), nhóm này nhiều lần úp mở với Neo về một thuật ngữ tên là "Ma Trận", khiến Neo rất tò mò muốn biết "Ma Trận" là gì?

Cô gái trẻ đẹp tên là Trinity (người trong nhóm hacker bí ẩn) đã tìm gặp Neo, nói rằng nếu Neo đồng ý gặp thủ lĩnh của nhóm, tên là Morpheus, thì người này sẽ cho anh biết "Ma Trận" là gì.

Trong khi đó, lại có một nhóm "đặc vụ", xưng danh là người của chính quyền, liên hệ (qua mạng) với Neo, yêu cầu Neo giúp họ bắt Morpheus. Vì theo họ, Morpheus chính là thủ lĩnh một nhóm khủng bố nguy hiểm.

Khi Neo đến gặp Morpheus, anh này đưa cho Neo 2 viên thuốc để anh lựa chọn: Nếu uống viên thuốc màu đỏ Neo sẽ biết được sự thật về Ma trận. Còn nếu uống viên màu xanh, Neo sẽ trở về với cuộc sống bình thường của mình.

Neo đã chọn uống viên thuốc màu đỏ. Sau đó rơi vào trạng thái vô thức.

Khi tỉnh dậy, Neo nhận thấy mình đang nằm trong một căn phòng đầy chất lỏng. Thân thể anh được nối với một cỗ máy khổng lồ đặt bên ngoài, bởi hàng chục sợi dây điện chằng chịt, cơ thể thì vô cùng yếu ớt. Sau đó, Morpheus đã vào phòng giải cứu cho Neo, đưa anh đến một con tàu có tên là Nebuchadnezzar và giúp hồi phục sức khỏe cho Neo.

Cuộc chiến giành quyền kiểm soát nguồn năng lượng

Câu chuyện của Neo diễn ra vào thời điểm năm 2199. Lúc này nhân loại trên Trái Đất (chính là chúng ta) đang phải chiến đấu chống lại cuộc nổi loạn của những người máy. Những cỗ máy thông minh này (người máy) đã được chính loài người chế tạo ra từ đầu thế kỷ 21 (tức là thời điểm những năm 2000 hiện nay). Qua thời gian, bọn người máy đang phát triển rất nhanh và thoát ra khỏi sự kiểm soát của loài người. Chúng vươn lên tàn sát, thậm chí có ý định thống trị loài người. Bọn người máy này sử dụng nguồn năng lượng là năng lượng ánh sáng mặt trời để hoạt động (sống).

Để tiêu diệt bọn người máy nổi loạn, các nhà khoa học đã tạo ra những đám mây đen dày đặc, ngăn chặn ánh sáng mặt trời chiếu xuống Trái Đất, nhằm cắt nguồn cung cấp năng lượng cho người máy.

Ngược lại, để đối phó với việc bị con người tiêu diệt trong bối cảnh bị chặn ánh sáng mặt trời, bọn người máy đã tìm đến cách sử dụng nguồn cung cấp năng lượng mới cho mình. Đó chính là ... con người! Chúng đã bắt và nuôi hàng triệu người trong các phòng thí nghiệm, rồi "thu hoạch" thân nhiệt và điện sinh học từ cơ thể họ.

Ma Trận là gì?

Thế giới mà Neo đang sống chính là Ma trận. Đó là một thế giới ảo, hay còn gọi là thế giới giả lập, do bọn người máy tạo ra, lấy bối cảnh năm 1999. Hay nói cách khác, Ma Trận chính là thế giới trong một "trò chơi", được viết bằng chương trình máy tính, và "thế giới" này hoàn toàn nằm trong một chiếc máy tính. Giống như con của bạn chơi trò chơi bắn súng trên máy vi tính vậy.

Bọn người máy đã cấy vào cơ thể các hài nhi sơ sinh một chương trình điện não tiên tiến, có khả năng tạo ra thực tế ảo. Vì thế, khi lớn lên, những đứa trẻ này (vẫn đang sống trong phòng thí nghiệm, trong một ống hình trụ đầy chất lỏng với vô số sợi dây gắn trên người, hệt như Neo), nhưng lại tưởng rằng mình đang sống trong thế giới bình thường. Nhưng thực ra đó chính là thế giới ảo, là Ma Trận.

Trong quá trình "sống" như vậy, từ cơ thể những người này sẽ tạo ra nhiệt và điện sinh học. Đây cũng chính là một nguồn năng lượng mà bọn người máy sẽ thu về, chuyển hóa thành năng lượng để nuôi sống chính bản thân chúng. Giống như hết pin thì thay pin mới vậy. Đối với con người, thì khi hết năng lượng phải ăn/uống để nạp năng lượng vào.

Rất nhiều người trên Trái đất lúc này đã bị bọn người máy bắt và đưa vào sống trong Ma Trận của chúng. Một nhóm những người tự do cuối cùng đã trốn khỏi sự truy đuổi của bọn người máy và đang sống ở một nơi gọi là Zion, là một thành phố ở gần tâm Trái Đất (rất rất sâu trong lòng Trái đất). Bọn người máy biết đến cái tên Zion, nhưng không biết ở đâu và đang ráo riết truy lùng.

Cuộc chiến sinh tồn trên Trái Đất 

Nhóm hacker do thủ lĩnh Morpheus đứng đầu chính là những con người còn tự do cuối cùng trên Trái Đất, đang ẩn náu ở thành phố Zion. Nhóm này được thành lập với sứ mệnh giải thoát đồng loại của mình - là những người đang bị bọn người máy giam giữ (sống trong Ma Trận).

Để giải cứu, nhóm của Morpheus phải vào được nơi bọn người máy đang giam cầm những nạn nhân của chúng, rồi "rút phích" (những sợi dây kết nối giữa não và máy tính) cho họ.

Trong bộ phim, Neo đã bị bọn người máy bắt và đang sống trong Ma trận, thì được Morpheus giải thoát.

Sau đó, Neo được huấn luyện để gia nhập nhóm của Morpheus. Một con chip socket được cấy vào não của Neo, cho phép anh có thể tải thẳng những kiến thức đang lưu trữ trên mạng internet lên não của mình. Neo còn được học võ thuật trong một môi trường ảo hệt như Ma trận và tiến bộ nhanh chóng. Anh cũng được học cách đối phó với những mối nguy hiểm lớn nhất xảy ra trong Ma Trận.

Theo nguyên lý liên thông nhân - quả, những sự việc xảy ra trong Ma Trận sẽ ánh xạ hóa ra ngoài thế giới thực. Nghĩa là Neo có thể điểu khiển hình nộm của mình trong Ma Trận. Nhưng ngược lại nếu Neo bị giết chết trong Ma trận, thì cơ thể thật của anh ở phòng thí nghiệm cũng sẽ chết.

Với con chíp socket được gắn vào não, cho phép Neo có thể vào và ra khỏi Ma Trận. Và những thành viên khác trong nhóm của anh cũng vậy.

Nhưng nếu con chip socket của Neo bị rút ra khi anh còn đang ở trong Ma trận, anh cũng sẽ chết.

Bọn "mật thám" trong Ma Trận

Trong quá trình huấn luyện, Neo được cảnh báo về sự nguy hiểm của các "mật thám" trong Ma Trận. Trong Ma trận, bọn mật thám có hình dáng như con người. Nhưng thật ra chúng cũng chỉ là người ảo, là những chương trình máy tính, có tri giác và đầy sức mạnh. (Hãy hình dung giống như là một nhân vật anh hùng trong một trò chơi trong máy tính vậy).

Bọn "mật thám" có khả năng xâm nhập vào cơ thể những người đang kết nối với Ma trận, thông qua các sợi dây điện. Từ đó có thể điều chỉnh phần mềm đã được người máy cài đặt trước đây, thậm chí có thể biến những người này thành "mật thám" như chúng.

Nhiệm vụ của bọn mật thám này, là tìm và diệt tất cả những mối đe dọa đối với sự tồn tại của thế giới giả lập.

Thủ lĩnh Morpheus tiên đoán rằng, một khi Neo trở thành "Người được chọn", thì bọn mật thám sẽ không thể xâm nhập vào cơ thể anh. Do vậy, cả nhóm đã tiến vào Ma Trận và đưa Neo tới văn phòng của một phụ nữ (thực ra là một chương trình máy tính) có bí danh Oracle. Tại đây, Oracle khẳng định Neo chính là cứu tinh của loài người và Morpheus sẵn sàng hy sinh tính mạng để bảo vệ anh.

Thoát khỏi Ma Trận

Sau đó, trong khi cả nhóm đang tìm cách thoát ra khỏi Ma Trận theo một đường dây điện thoại, nhóm bị bọn mật thám và cảnh sát phục kích. Hóa ra Cypher, một thành viên trong nhóm, đã phản bội họ vì muốn quay trở lại cuộc sống huyễn tưởng trong Ma Trận. Gã đã thỏa thuận với các mật thám, rằng sẽ giao nộp Morpheus cho chúng để được quay lại sống trong Ma trận.

Sự phản bội của Cypher dẫn tới cái chết của phần lớn thành viên trong nhóm, trừ ba người là Neo, Trinity, Tank - những người đã giết Cypher.

Riêng thủ lĩnh Morpheus bị bọn mật thám bắt được và chúng tìm đủ mọi cách để lấy thông tin từ anh, trong đó thứ mà chúng cần nhất là mật mã truy cập vào Zion - nơi loài người đang sống và ẩn náu.

Trước tình thế nguy hiểm và nhạy cảm như vậy, Tank đã đề xuất, một cách bất đắc dĩ, rằng họ phải giết Morpheus để ngăn chặn việc này.

Tuy nhiên, Neo và Trinity đã quyết định quay trở lại Ma trận, đột kích tòa nhà và cứu Morpheus ra. Trong trận chiến đầy nguy hiểm trong Ma Trận, Neo đã chứng tỏ khả năng đặc biệt của mình, khi né tránh những viên đạn mà bọn mật thám bắn vào anh.

Họ sắp thoát ra khỏi Ma trận, nhưng tên mật thám Smith đã phục kích, bắn chết Neo trước khi anh thoát ra khỏi Ma trận. Ở thế giới thực, bọn người máy đang tấn công tàu Nebuchadnezzar của nhóm.

Trong một cái kết đẹp kiểu Mỹ, cô gái xinh đẹp Trinity đã ôm xác Neo, nức nở thốt lên: "anh không thể chết, vì em yêu anh". Trinity ôm hôn Neo và anh bất ngờ ... hồi sinh! Neo giờ đây có khả năng nhận thức và điều khiển được Ma trận. Từ đó, Neo dễ dàng đánh bại Smith.

Cuối cùng, cả nhóm thoát được ra khỏi Ma trận, ngay sau khi thủ lĩnh Morpheus kích hoạt xung điện từ, để vô hiệu hóa bọn người máy bất lương.

......




Bình luận:
Cuối cùng, thì ai đã tạo ra Vũ Trụ? 

1. Điều đầu tiên và quan trọng nhất: người máy thông minh thế hệ tương lai hoàn toàn có thể lập trình, tạo ra chương trình máy tính giả lập một mô hình "vũ trụ". Vũ trụ như vậy gọi là vũ trụ giả lập, tức la vũ trụ ảo, không có thật. Trong bộ phim giới thiệu ở trên, thế giới giả lập ấy chính là Ma Trận. Ma Trận tuy vô cùng rộng lớn, nhưng thực chất hoàn toàn nằm trong một chiếc máy vi tính. Để dễ hình dung, hãy tưởng tượng quý vị đang xem một bộ phim trong rạp: các nhân vật chạy nhảy, đi đứng, ăn uống, bắn súng, lái xe như thật trong thế giới có núi non, biển cả, bầu trời ... Nhưng nghĩ nghĩ lại mà xem, thế giới ấy thực chất hoàn toàn nằm trong hay được chiếu lên một tấm phông vải mà thôi (màn hình).

2. Chính loài người chúng ta là người đã tạo ra người máy, từ những năm 2000 hiện nay. Sau khoảng 200 năm nữa, với trình độ khoa học, công nghệ phát triển vượt bậc, chắc chắn các thế hệ người máy mới sẽ ngày càng mạnh hơn, thông minh hơn. Bọn người máy này - tạm gọi là thế hệ F1, sẽ có khả năng chế tạo ra "người máy" ảo/"con người ảo" bằng cách lập trình các chương trình vi tính. Như vậy, tức là người máy đã tạo ra được thế giới ảo, trong đó có những "con người ảo". Chúng ta tạm gọi những con người ảo do máy tính tạo ra là thế hệ F2. Xin nhắc lại: Thế giới ảo này cũng hoàn toàn nằm trong một chiếc máy vi tính.

3. Rồi tiếp đó, thế hệ F2 cũng sẽ ngày càng phát triển, thông minh hơn, lại tiếp tục tạo ra thế giới ảo thế hệ F3. Giống như một con gà ảo trong một trò chơi trên máy vi tính vậy, nó sẽ đẻ ra một con gà con. Và vũ trụ đời F3 cũng hoàn toàn nằm trong một chiếc máy tính. Rồi từ F3 tạo ra F4, F4 lại tạo ra F5 ... cứ thế, cho đến Fn, F vô hạn.

4. Điều đáng nói, là nếu bạn là một nhân vật ở trong thế giới ảo đó, bất kể là vũ trụ đời F nào, bạn sẽ không bao giờ biết được mình là ảo. Mà cứ nghĩ mình là "thật". Giống như nhân vật trong trò chơi, nó biết ăn, biết chạy, biết yêu, biết đẻ con ... (nói chung là người tạo ra nó muốn như thế nào, thì sẽ làm ra thế đó), nhưng nó không hề biết mình là ảo, do ai đã sáng tạo/lập trình ra mình.

5. Trong bộ phim Ma Trận, người duy nhất nhận biết và chế tạo ra bọn người máy, để rồi bọn người máy chế tạo ra thế giới ảo (Ma Trận) chính là chúng ta - những con người THẬT. Nếu cá thể hóa ra, chỉ cần trang bị một ít kiến thức về lập trình, mỗi chúng ta/hay nhóm người THẬT - đều có thể tạo ra thế giới ảo như Ma Trận. Như vậy, sẽ dẫn đến tình huống là có khả năng có vô số thế giới ảo như Ma Trận do từ rất nhiều người tạo ra. Thậm chí là vũ trụ này nằm trong vũ trụ kia, vô cùng vô tận. (F4 nằm trong F3, F3 lại nằm trong F2 ...).

6. Cuối cùng, truy đến cùng - thì rõ ràng là tất cả các "vũ trụ" đều xuất phát, hay đúng hơn là có nguồn gốc, được tạo ra từ một CON NGƯỜI (hay một LOÀI NGƯỜI). Vậy NGƯỜI đó là ai? Giả sử rằng đó chính là LOÀI NGƯỜI TRÊN TRÁI ĐẤT chúng ta hôm nay, thì sau này, sau vài trăm năm nữa thôi, sẽ có vô vàn thế giới giả do LOÀI NGƯỜI TẠO RA. Những "vũ trụ" này nằm trong những chiếc iphone, iPad, laptop mà chúng ta cầm trên tay, sử dụng hàng ngày.

Nhưng!? rõ ràng không phải và không thể là chúng ta đã tạo ra vũ trụ mà mình đang sống. Vì chúng ta, ít nhất tới nay, không biết gì về vũ trụ của mình. Những kiến thức mà chúng ta có và cho rằng "đúng" - thật quá ít ỏi, chưa chắc đã đúng. Mà thậm chí có "đúng" đi nữa, thì câu hỏi đặt ra là: vì sao nó đúng? Cái "đúng" đó do ai đặt ra, hay quy định? Tại sao lại vậy? Tại sao lại không thể xảy ta theo kiểu ngược lại? Chúng ta không biết vũ trụ mà chúng ta đang sống do ai sáng tạo ra, hay được hình thành như thế nào? Ngay cả việc các nhà bác học cho rằng vũ trụ của chúng ta được sinh ra từ một Vụ nổ lớn (Big Bang), thì cũng chỉ là một giả thuyết, chưa xác thực, với sự áp đặt là "đừng hỏi tôi trước khi xảy ra Big Bang là gì?".

Trong khi đó, chúng ta đã biết rằng, sự sống trên trái đất này, trong đó có loài người chúng ta - chắc chắn sẽ bị hủy diệt trong chậm nhất là trong vòng vài tỷ năm tới, khi Mặt Trời tắt đi. Khi đó, cho dù loài người phát triển đến cỡ nào, chắc chắn chúng ta cũng không thể đi ra ngoài hay tới được ranh giới của vũ trụ. Vì nó quá rộng, quá xa, chúng ta không biết. Hay nói khác đi, loài người sẽ bị diệt vong trước khi biết Vũ trụ là gì?

Tất cả những điều trên đi đến một kết luận: Vũ trụ mà chúng ta đang sống phải do một người nào đó sáng tạo ra. Người đó là ai? Như thế nào? Nếu chúng ta không trả lời được câu hỏi này, thì liệu đã có thể kết luận rằng: loài người chúng ta là giả/ảo, thế giới mà chúng ta đang sống là giả lập hay chưa?

.....

Bộ phim Ma trận được trao 4 giải Oscar dành cho Biên tập phim xuất sắc, Biên tập âm thanh xuất sắc, Kỹ xảo xuất sắc và Âm thanh xuất sắc. Trong danh sách 250 phim hay nhất mọi thời đại của trang IMDb, bộ phim được xếp ở vị trí 18.

....

Chú thích: (1) - Hacker là người hiểu rõ hoạt động của hệ thống máy tính, mạng máy tính, có thể viết hay chỉnh sửa phần mềm, phần cứng máy tính để làm thay đổi, chỉnh sửa nó với nhiều mục đích tốt xấu khác nhau. Công việc của hacker bao gồm lập trình, quản trị và bảo mật.

.......

Thế giới giả lập là gì?






THẾ GIỚI GIẢ LẬP là gì? Đó là một thế giới GIẢ, trong đó có loài người chúng ta đang sống, bao gồm cả vũ trụ - với các thiên hà, ngôi sao (như mặt trời), hố đen, vật chất tối, hành tinh (như trái đất, sao hoả, ...) - do AI ĐÓ đã tạo ra. 

Đây là một GIẢ THUYẾT KHOA HỌC, do những nhà khoa học có uy tín hàng đầu đưa ra gần đây (năm 2016). 

Điểm đặc biệt đáng nói, đây không phải là thế giới có thật, mà chỉ là một ẢO ẢNH, HOÀN TOÀN NẰM TRONG MỘT CHIẾC MÁY VI TÍNH. 

Tức là NẾU THẾ GIỚI GIẢ LẬP LÀ MỘT SỰ THẬT, thì loài người chúng ta chính là những NHÂN VẬT trong thế giới đó. Giống như một nhân vật trong một game (trò chơi) nào đó, mà chúng ta đang chơi hàng ngày trên máy vi tính. 

Là một nhân vật trong trò chơi, khi đó chúng ta thực sự không biết/không có khả năng biết rằng NGƯỜI NÀO/AI đã tạo/viết ra trò chơi đó? và trò chơi này sẽ đưa chúng ta (những nhân vật trong trò chơi) đi đến đâu, làm những điều gì và bao giờ thì trò chơi kết thúc. Mặc dù "nhân vật" trong trò chơi cũng biết sống, chết, ăn uống, yêu, ghét, bắn súng, lái xe ... giống như "con người thật" ngoài đời. Tất cả tuỳ thuộc theo nội dung trò chơi, do tác giả AI ĐÓ viết ra theo ý thích của họ. 

Hẳn có người sẽ thắc mắc nếu thật sự con người là ảo, là "nhân vật" trong trò chơi - thì tại sao lại biết đói bụng, khi ăn biết mùi vị cay, ngọt, biết yêu, biết sinh con? ...vv - là những điều hoàn toàn có thể cảm nhận được và có thật. Chẳng lẽ những điều này cũng đều là GIẢ hết sao? 

Chúng ta cần lưu ý rằng tất cả đều mọi thứ có trong vũ trụ này đều có thể tạo ra được một cách dễ dàng - kể cả ở trình độ khoa học phát triển ở mức sơ khởi như hiện nay trong xã hội loài người của chúng ta. Chứ chưa nói tới là xã hội của AI ĐÓ - đã phát triển trước loài người chúng ta cả hàng triệu, hàng tỷ năm. 

Hơn nữa GIẢ hay THẬT thì cũng chỉ là một khái niệm, một cảm giác hết sức tương đối mà thôi. Đối với "nhân vật" trong trò chơi, thì những sông, núi, cây cối, lâu đài ... mà nhân vật này nhìn thấy là thật. Nhưng đối với NGƯỜI đang chơi trò chơi, thì rõ ràng tất cả đều chỉ nằm trong chiếc máy vi tính. Hoàn toàn không có ý nghĩa điều đó là tốt hay xấu, là đúng hay sai. Chẳng hạn như ngày hôm nay chúng ta gọi là "hôm nay", nhưng qua ngày mai thì "hôm nay" đã trở thành "ngày hôm qua" rồi.

Giả thuyết về THẾ GIỚI GIẢ LẬP là một vấn đề KHOA HỌC NGHIÊM TÚC, hoàn toàn không phải là chuyện mê tín dị đoan.

Những bài viết trong chuyên mục này ("thế giới giả lập", liên tục cập nhật, bổ sung) sẽ đề cập đến vấn đề này. Dựa trên những thành tựu khoa học, kỹ thuật của loài người đã, đang và sẽ nghiên cứu, sáng tạo ra - được đăng tải trên báo chí trong và ngoài nước.

  1. Thế giới chúng ta đang sống là … giả lập!? (1/2017)
  2. Thời của "luật sư" Robot sắp tới (2/2018)
  3. Tương lai "rợn người" quanh đề xuất gắn "nút chết" cho robot (1/2018)