Thursday, May 31, 2018

Mẹ chôn sống con sơ sinh ở Bình Thuận: đã đủ yếu tố xử lý hình sự chưa?

Ls. Trần Hồng Phong bình luận

Một người mẹ đã chôn sống con sơ sinh của mình. Chuyện xảy ra ở tình Bình Thuận ngày 26/5/2018. Hành động của người mẹ có phạm tội gì không? Sự việc đau lòng một lần nữa cho thấy mỗi người cần phải có nhận thức đầy đủ về hành vi, hành động của mình trước khi quyết định thực hiện hay không thực hiện. Sinh mạng con người là điều kỳ diệu vô giá của tạo hoá. Bất kỳ quốc gia nào cũng ban hành pháp luật về bảo vệ mạng sống con người. Không ai có quyền xâm hại, tước đoạt sinh mạng của người khác. Dù là con do mình mang nặng đẻ đau.

<< Sao mẹ nỡ bỏ con? (ảnh minh hoạ)

* Cập nhật 17h ngày 1/6/2018: Công an huyện Hàm Tân (Bình Thuận) khởi tố vụ án chôn sống trẻ sơ sinh 

Nội dung sự việc:

Cứu sống kịp thời bé trai sơ sinh bị chôn sống

Sáng ngày 26/5/2018, chị Nguyễn Thị Thủy Trúc (nhà tại xã Tân Thắng, huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận) khi ra khu đất trống gần nhà, bất ngờ thấy cùi chỏ tay và chân một bé sơ sinh trồi ra khỏi lớp đất (ban đầu chị Trúc lầm tưởng là con búp bê).

Chị Trúc hoảng hốt gọi đứa cháu cùng cào lớp đất cát moi cháu bé lên. Thấy cháu bé vẫn còn thở chị vội mang ra trạm xá xã.

Ngay sau đó, cháu bé được chuyển đến Bệnh viện đa khoa thị xã La Gi và được các bác sỹ cứu chữa kịp thời. Theo một bác sĩ tiếp nhận sơ cứu, bé sơ sinh bị chôn sống là bé trai, chỉ khoảng 1 ngày tuổi.

Khi chị Trúc mang bé đến trạm xá xã, khắp người cháu dính đầy đất cát, mặt bên phải bị một vết thương và trên người vẫn còn nhau rốn. Đội ngũ bác sĩ Phòng khám Tân Thắng đã sơ cứu ban đầu, cắt dây rốn, rửa và may vết thương sau đó chuyển lên Bệnh viện đa khoa thị xã La Gi tiếp tục điều trị.

Trong ngày 26/5/2018, tin về cháu bé bị chôn sống được báo chí cả nước đưa. Chủ tịch UBND xã Tân Thắng cho biết công an địa phương đang điều tra làm rõ.

Mẹ "lạc hậu" chôn con ngay sau khi sinh!

Đến chiều ngày 30/5/2018, cơ quan chức năng đã xác định được người mẹ của bé trai sơ sinh bị chôn sống. Đó là chị T.T.A.Kh. (40 tuổi, làm thuê) là người địa phương (thôn Phò Trì, xã Tân Thắng, huyện Hàm Tân). Chị Kh. đang sống với chồng và hai con (học lớp 8 và lớp 2).

Theo thông tin trên báo Tuổi Trẻ, chị Kh. là người dân tộc Chăm, đã đến trình diện công an địa phương và thừa nhận mình là mẹ của cháu bé sơ sinh được cứu sống thần kỳ trên.

Theo gia đình, chị Kh. là con thứ hai, không được đi học, không biết chữ. Ngoài ra, chị Kh. từ nhỏ đã mắc bệnh động kinh, phát triển không bình thường. Hằng ngày chị Kh. đi nhặt phân bò, làm thuê kiếm sống.

Đến lúc này, mới vỡ lẽ chị Trúc, người phát hiện và cứu sống cháu bé chính là em dâu của chị Kh.

Nhưng điều gây shock nhất, là chị Kh chính là người đã ... chôn cháu bé. Tức là chôn con mới đẻ của mình!

Theo mô tả trên các báo, khi lại câu chuyện, chị Kh. vô tư nói: "Đâu có chôn, chỉ đem ra đặt đó rồi cào đất cát che lại!". Chị Kh. cho biết từ lúc mang thai, giữa hai vợ chồng xảy ra mâu thuẫn. Cho rằng người chồng không thừa nhận đó là con mình, chị giấu nhẹm, không cho ai biết ngoài chồng mình. Hằng ngày chị Kh. mặc áo khoác che bụng và làm việc bình thường.

Báo Tuổi Trẻ tường thuật như sau:

"Đêm trở dạ, chị một mình ra phía sau nhà quan sát rồi tự gồng mình, rặn ra đứa bé. Đứa bé lọt xuống đất, trúng tấm tôn nên có vết thương ngay mặt. Lúc này chồng chị đang nhậu trước nhà.

Lo sợ mọi người phát hiện, chị Kh. bồng đứa bé vào sau nhà giấu đến sáng sớm hôm sau mang ra vườn tràm đặt đó rồi tự tay cào lớp đất cát che lại. Khi biết tin chị Trúc phát hiện đứa bé, chị Kh. vẫn "bình tĩnh" đến xem mọi người sơ cứu con mình và tỏ vẻ không hề biết chuyện".


.....

* Bình luận của luật sư Trần Hồng Phong:

Không người mẹ nào được quyền "giết" con

1. Qua thông tin trên các báo, có lẽ không có cách nói nào khác hơn: đây là trường hợp mẹ đã chôn sống con mình. Với các tình tiết và hậu quả đã xảy ra, có đủ dấu hiệu cho thấy chị Kh đã phạm tội "Giết hoặc vứt bỏ con mới đẻ" - quy định tại Điều 124 Bộ luật hình sự (2015, sửa đổi bổ sung 2017). Mà thậm chí tội danh này vẫn là nhẹ, chưa thực sự "sát" với tình huống của sự việc. Nếu nói chị Kh. có dấu hiệu của tội "giết người" thì cũng hoàn toàn không phải là quá đáng.

Tất nhiên việc xác định chị Kh có tội hay không, tội gì? - phải do các cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định. Mà bước đầu tiên là phải khởi tố vụ án để điều tra, rồi đưa ra truy tố, xét xử.

2. Hành động của chị Kh, cho dù hiểu theo nghĩa nào, với sự thông cảm cao nhất, cũng không thể chấp nhận được. Đó là hành vi tội ác, suýt nữa cướp đi sinh mạng một con người. Việc cháu bé được cứu sống rõ ràng nằm ngoài mong muốn của mẹ cháu (chị Kh) và hoàn toàn là sự tình cờ, may mắn. Như có bàn tay của Chúa, Phật cứu độ vậy.

3. Điều 124 Bộ luật hình sự quy định về tội "giết hoặc vứt bỏ con mới đẻ" như sau:

"1. Người mẹ nào do ảnh hưởng nặng nề của tư tưởng lạc hậu hoặc trong hoàn cảnh khách quan đặc biệt mà giết con do mình đẻ ra trong 07 ngày tuổi, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

2. Người mẹ nào do ảnh hưởng nặng nề của tư tưởng lạc hậu hoặc trong hoàn cảnh khách quan đặc biệt mà vứt bỏ con do mình đẻ ra trong 07 ngày tuổi dẫn đến hậu quả đứa trẻ chết, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm".


Qua điều luật trên, chúng ta thấy rằng hình phạt dành cho tội "giết hoặc vứt bỏ con mới đẻ" là khá nhẹ. Thậm chí rất nhẹ. Nhưng phải thoả 1 trong 2 điều kiện cơ bản sau đây:

- Người mẹ phải ở vào tình thế bị "ảnh hưởng nặng nề của tư tưởng lạc hậu", hoặc:

- Người mẹ phải ở trong hoàn cảnh "khách quan đặc biệt"

Ở đây, tình huống của chị Kh liệu có bảo đảm 1 hoặc cả 2 yếu tố ấy chưa? 

Nếu vụ việc đau lòng này trở thành một vụ án hình sự, thì việc xác định 2 yếu tố trên cần phải làm rõ để xác định tội danh. Tội "Giết hoặc vứt bỏ con mới đẻ", hay tội "Giết người".

Ngoài ra, cũng cần làm rõ là cháu bé bị "chôn" hay bị "vứt". Nếu cháu bé bị chôn - thì là tội "giết con mới đẻ" theo Khoản 1 Điều 124; Còn nếu cháu bé bị "vứt" thì là tội "vứt con mới đẻ" - theo Khoản 2 Điều 124.

4. Nếu không thoả 2 điều kiện trên, thì thậm chí chị Kh có thể bị xem xét, truy cứu về tội "giết người" với hình phạt nặng hơn gấp nhiều lần. Tôi không muốn bàn sâu về tội danh này (mời quý vị xem điều luật bên dưới).

5. Một điều cần lưu ý, là tội "giết người" hay tội "giết/vứt con mới đẻ" đều là loại tội cố ý. Tức là trong ý thức của người phạm tội, có động cơ, mục đích giết người rõ ràng khi thực hiện. Chứ không phải là sự vô ý, hay "lỡ tay" chẳng hạn. Nếu vậy, thì sẽ thuộc trường hợp "vô ý làm chết người". Qua những thông tin trên báo chí, thì cho thấy hành vi chôn con của chị Kh là có chủ đích, chị Kh hiểu biết về hành động của mình, nhằm mục đích "che dấu". Không phải là sự vô ý.

6. Theo một lẽ thông thường, ai cũng hiểu rằng không có người mẹ nào không yêu con mình. Không có người mẹ nào nỡ đành sát hại con mình. Người Việt mình có câu "hổ dữ còn không nỡ ăn thịt con" hàm ý nói rằng tình mẫu tử là thiêng liêng và mang tính bản năng, không dễ bị tác động. Hay nói khác đi, khi một người mẹ có hành vi giết con, thì gần như chắc chắn phải có một điều gì đó bất thường, khác thường. Điều này cũng được pháp luật thừa nhận và có hướng giải quyết nhân đạo, chính xác và công bằng. Ngay trong nội dung Điều 124 mà chúng tôi nói ở trên cũng thấy rõ yếu tố này.

7. Điều cuối cùng mà tôi muốn nói, là tôi không có mục đích làm cho vụ việc thêm "rắc rối" hay muốn "khoét sâu" vào chuyện đau lòng của gia đình cháu bé. Nhưng pháp luật cần phải rõ ràng. Tôi nói, vì vấn đề ở đây là tình mẫu tử, đạo đức, nhận thức và lẽ phải, lẽ công bằng. Mỗi người dù là ai, cần phải có nhận thức đầy đủ nhất về hành vi, hành động của mình, trong khả năng của chính mình, trước khi quyết định thực hiện hay không thực hiện một điều gì đó. Loài người chúng ta xác định rằng cuộc sống/con người là điều kỳ diệu và quý giá nhất. Bất kỳ quốc gia nào cũng ban hành pháp luật về bảo vệ mạng sống của mỗi người. Không ai có quyền xâm hại, tước đoạt sinh mạng của người khác. Dù là con do mình mang nặng đẻ đau.

.....

Cập nhật 17h ngày 1/6/2018, báo Người Lao Động:

Khởi tố vụ án chôn sống trẻ sơ sinh ở Bình Thuận

Công an huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận đã khởi tố vụ án chôn sống trẻ sơ sinh xảy ra trên địa bàn huyện này.

Nguồn tin của Báo Người Lao Động, ngày 1/6/2018, cho biết thông tin này. Công an huyện Hàm Tân đang tiếp tục thực hiện các thủ tục khám sản khoa, giám định tâm thần của người phụ nữ được cho là mẹ cháu bé đã chôn sống con mình, đồng thời giám định ADN của bà này với bé để làm cơ sở cho việc khởi tố bị can.

Như Báo Người Lao Động đã đưa tin, một bé trai sơ sinh được cứu kịp thời sau khi bị chôn sống hôm 26-5 tại xã Tân Thắng, huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận. Qua điều tra, các cơ quan chức năng huyện Hàm Tân xác định người chôn sống cháu bé là Trần Thị Á Khương (SN 1978, ở xã Tân Thắng, huyện Hàm Tân). Khi làm việc với cơ quan công an, người này khai nhận là mẹ cháu bé nhưng có nhiều hành vi ngu ngơ.

Lê Trường
......

* Quy định tại Bộ luật hình sự (2015, sửa đổi bổ sung 2017):

Điều 123. Tội giết người

1. Người nào giết người thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình:

a) Giết 02 người trở lên;
b) Giết người dưới 16 tuổi;
c) Giết phụ nữ mà biết là có thai;
d) Giết người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân;
đ) Giết ông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng, thầy giáo, cô giáo của mình;
e) Giết người mà liền trước đó hoặc ngay sau đó lại thực hiện một tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng;
g) Để thực hiện hoặc che giấu tội phạm khác;
h) Để lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân;
i) Thực hiện tội phạm một cách man rợ;
k) Bằng cách lợi dụng nghề nghiệp;
l) Bằng phương pháp có khả năng làm chết nhiều người;
m) Thuê giết người hoặc giết người thuê;
n) Có tính chất côn đồ;
o) Có tổ chức;
p) Tái phạm nguy hiểm;
q) Vì động cơ đê hèn.

2. Phạm tội không thuộc các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm.

3. Người chuẩn bị phạm tội này, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

4. Người phạm tội còn có thể bị cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm, phạt quản chế hoặc cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm.

Điều 124. Tội giết hoặc vứt bỏ con mới đẻ

1. Người mẹ nào do ảnh hưởng nặng nề của tư tưởng lạc hậu hoặc trong hoàn cảnh khách quan đặc biệt mà giết con do mình đẻ ra trong 07 ngày tuổi, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

2. Người mẹ nào do ảnh hưởng nặng nề của tư tưởng lạc hậu hoặc trong hoàn cảnh khách quan đặc biệt mà vứt bỏ con do mình đẻ ra trong 07 ngày tuổi dẫn đến hậu quả đứa trẻ chết, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

.....