Saturday, March 3, 2018

Việt Nam tụt hậu trong nhiều lĩnh vực, chưa sẵn sàng cho thời kỳ Cách mạng công nghiệp 4.0 đã đến

BLA: Qua facebook của một nhà báo, tôi được biết thông tin khá "thê thảm" và đáng buồn này. Chúng ta đang tụt hậu với khoảng cách ngày càng xa so với tầm mức toàn cầu. Thậm chí những nước xưa nay vẫn bị xem là "đàn em" như Lào, Campuchia cũng đã vượt qua VN trong nhiều chỉ số về kinh tế - xã hội, thu nhập bình quân đầu người ... 


* Cách mạng Công nghiệp 4.0 là gì?


Đầu năm 2018 diễn đàn kinh tế thế giới (World Economic Forum WEF) đã công bố báo cáo về mức độ sẵn sàng cho nền sản xuất trong tương lai (cách mạng công nghiệp 4.0). Trong báo cáo này WEF đã đánh giá 100 quốc gia, Việt Nam bị xếp vào nhóm quốc gia chưa sẵn sàng cho cuộc CNCM 4.0, nguyên nhân chính là Việt Nam đã bị tụt hậu quá xa về lĩnh vực viễn thông, công nghệ & sáng tạo, đào tạo và chất lượng nguồn nhân lực, môi trường, thuế và độ phức tạp của nền kinh tế.

[1] CÔNG NGHỆ & SÁNG TẠO: #90

Về công nghệ và sáng tạo Việt Nam chỉ được có 3.1 điểm, đứng thứ 90 trên 100 nước. Các nguyên nhân chính dẫn đến thứ hạng thấp là:

- Phủ sóng mạng LTE rất thấp: xếp thứ 96, gần đội sổ

- Bảo mật an ninh mạng: xếp thứ 90

- Số người dùng Internet trên dân số: xếp thứ 76

- Hấp thu công nghệ: xếp thứ 78

- Chuyển giao công nghệ và FDI: xếp thứ 73

- Tác động của CNTT, viễn thông đến sản phẩm và dịch vụ mới: xếp thứ 70

- Chi phí cho R&D thấp (% GDP): xếp thứ 84

- Ấn phẩm KHCN: xếp thứ 74

- Phát minh sáng chế: xếp thứ 73

- Hợp tác đa phương: xếp thứ 72

Duy nhất có một chỉ tiêu tốt là 128 điện thoại di động trên 100 dân, được xếp thứ 39 !!!

[2] MÔI TRƯỜNG: #87

Môi trường (Sustainable Resources) Việt Nam chỉ được có 4.6 điểm xếp thứ 87, trong đó có 4 chỉ tiêu rất tệ là:

- Nồng độ khí CO2: xếp thứ 90

- Xử lý nước thải: xếp thứ 89

- Nồng độ khí CH4: xếp thứ 82

- Nồng độ khí N2O: xếp thứ 79

[3] NGUỒN LỰC CON NGƯỜI #70

Nguồn lực con người chỉ được 4.5 điểm, xếp thứ 70, trong đó có các chỉ tiêu sau rất tệ là:

- Kiến thức của người lao động: thứ 81

- Chất lượng đào tạo nghề: thứ 80

- Số năm học phổ thông: thứ 79

- Chất lượng các trường đại học: thứ 74

- Đào tạo qua công việc: thứ 74

- Trung bình các năm học phổ thông: thứ 74

- Chất lượng kỹ sư và nhà khoa học: thứ 70
....

[4] ĐỘ PHỨC TẠP CỦA NỀN KINH TẾ #72

Độ phức tạp của nền kinh tế (Economic complexity) được hiểu là toàn bộ hệ thống liên quan đến quá trình sản xuất, lưu giữ, bảo quản, vận chuyển, giao nhận, xuất nhật khẩu hàng hoá sao cho nhanh chóng, thuận tiện, an toàn cho hàng hoá, bao gồm cả gia súc, gia cầm, thuỷ hải sản, nông sản, thực phẩm, rau củ quả...

Chỉ số phức tạp của nền kinh tế Việt Nam chỉ được 4.4 điểm, xếp thứ 72.

[5] THUẾ #81

Hàng rào thuế quan của Việt Nam quá nặng nề nên chỉ được có 3,9 điểm xếp thứ 87, còn thuế thương mại xếp thứ 76.

NHỮNG ĐIỂM SÁNG

Các điểm sáng của Việt Nam là:

- Chỉ số thương mại (trade % GDP) được xếp thứ 5

- Đầu tư chính thức xếp thứ 7

- Giá trị gia tăng trong nền kinh tế được xếp thứ 9

- Tín dụng trong nước cho khu vực tư nhân xếp thứ 19

- Dòng tiền FDI xếp thứ 27

- Nguồn nhân lực cho sản xuất xếp thứ 28

- Qui mô nền kinh tế xếp thứ 29

- Mua sắm sản phẩm công nghệ của chính phủ xếp thứ 31

- Số điện thoại di động trên 100 dân xếp thứ 39

Những chỉ số này đã nâng điểm trung bình của toàn bộ lên 4,9-5,0 điểm, giúp độ sẵn sàng cho CMCN 4.0 của Việt Nam đứng thứ 48-53 trong tổng số 100 nước được xếp hạng.

..........


Cách mạng Công nghiệp 4.0 là gì?



Cách mạng công nghiệp 4.0 đã tới và không quốc gia nào có thể né tránh!

"Cách mạng Công nghiệp 4.0" đang diễn ra tại nhiều nước phát triển. Cách mạng Công nghiệp 4.0 (hay Cách mạng Công nghiệp lần thứ Tư) xuất phát từ khái niệm "Industrie 4.0" trong một báo cáo của chính phủ Đức năm 2013. "Industrie 4.0" kết nối các hệ thống nhúng và cơ sở sản xuất thông minh để tạo ra sự hội tụ kỹ thuật số giữa Công nghiệp, Kinh doanh, chức năng và quy trình bên trong.

Klaus Schwab, người sáng lập và chủ tịch điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế Giới diễn giải đơn giản hơn về Cách mạng Công nghiệp 4.0 như sau:

- Cách mạng công nghiệp đầu tiên sử dụng năng lượng nước và hơi nước để cơ giới hóa sản xuất. 

- Cuộc cách mạng lần 2 diễn ra nhờ ứng dụng điện năng để sản xuất hàng loạt. 

- Cuộc cách mạng lần 3 sử dụng điện tử và công nghệ thông tin để tự động hóa sản xuất. 

- Bây giờ, cuộc Cách mạng Công nghiệp Thứ tư đang nảy nở từ cuộc cách mạng lần ba, nó kết hợp các công nghệ lại với nhau, làm mờ ranh giới giữa vật lý, kỹ thuật số và sinh học".

Tốc độ đột phá của Cách mạng Công nghiệp 4.0 hiện "không có tiền lệ lịch sử". Nó đang phá vỡ hầu hết ngành công nghiệp ở mọi quốc gia. Và chiều rộng và chiều sâu của những thay đổi này báo trước sự chuyển đổi của toàn bộ hệ thống sản xuất, quản lý và quản trị.

Cách mạng Công nghiệp 4.0 sẽ diễn ra trên 3 lĩnh vực chính gồm Công nghệ sinh học, Kỹ thuật số và Vật lý. Những yếu tố cốt lõi của Kỹ thuật số trong CMCN 4.0 sẽ là: Trí tuệ nhân tạo (AI), Vạn vật kết nối - Internet of Things (IoT) và dữ liệu lớn (Big Data).

Trên lĩnh vực công nghệ sinh học, Cách mạng Công nghiệp 4.0 tập trung vào nghiên cứu để tạo ra những bước nhảy vọt trong Nông nghiệp, Thủy sản, Y dược, chế biến thực phẩm, bảo vệ môi trường, năng lượng tái tạo, hóa học và vật liệu.

Cuối cùng là lĩnh vực Vật lý với robot thế hệ mới, máy in 3D, xe tự lái, các vật liệu mới (graphene, skyrmions…) và công nghệ nano.

Hiện Cách mạng Công nghiệp 4.0 đang diễn ra tại các nước phát triển như Mỹ, châu Âu, một phần châu Á. Bên cạnh những cơ hội mới, cách mạng công nghiệp 4.0 cũng đặt ra cho nhân loại nhiều thách thức phải đối mặt.

Mặt trái của Cách mạng Công nghiệp 4.0 là nó có thể gây ra sự bất bình đẳng. Đặc biệt là có thể phá vỡ thị trường lao động. Khi tự động hóa thay thế lao động chân tay trong nền kinh tế, khi robot thay thế con người trong nhiều lĩnh vực, hàng triệu lao động trên thế giới có thể rơi vào cảnh thất nghiệp, nhất là những người làm trong lĩnh vực bảo hiểm, môi giới bất động sản, tư vấn tài chính, vận tải.

Báo cáo của Diễn đàn Kinh tế thế giới đã đặt ra vấn đề này theo các giai đoạn khác nhau. Giai đoạn đầu tiên sẽ là thách thức với những lao động văn phòng, trí thức, lao động kỹ thuật. Giai đoạn tiếp theo sẽ là lao động giá rẻ, có thể sẽ chậm hơn. Với sự chuyển động của cuộc cách mạng này, trong khoảng 15 năm tới thế giới sẽ có diện mạo mới, đòi hỏi các doanh nghiệp thay đổi.

Sau đó, những bất ổn về kinh tế nảy sinh từ Cách mạng Công nghiệp 4.0 sẽ dẫn đến những bất ổn về đời sống. Hệ lụy của nó sẽ là những bất ổn về chính trị. Nếu chính phủ các nước không hiểu rõ và chuẩn bị đầy đủ cho làn sóng công nghiệp 4.0, nguy cơ xảy ra bất ổn trên toàn cầu là hoàn toàn có thể.

Bên cạnh đó, những thay đổi về cách thức giao tiếp trên Internet cũng đặt con người vào nhiều nguy hiểm về tài chính, sức khoẻ. Thông tin cá nhân nếu không được bảo vệ một cách an toàn sẽ dẫn đến những hệ lụy khôn lường.

Cách mạng công nghiệp lần 4 mang đến cơ hội, và cũng đầy thách thức với nhân loại.
........

Nguồn (tiếng Anh):
....

Bài liên quan: