Tuesday, February 6, 2018

Cách chức khi chức không còn: vấn đề lý luận cao siêu, khó hiểu?

Ls. Trần Hồng Phong

Hôm qua (5/2/2018), báo chí rầm rộ đưa tin ông Lê Phước Thanh, nguyên bí thư Tỉnh uỷ Quảng Nam bị "cách chức bí thư Tỉnh ủy Quảng Nam nhiệm kỳ 2010 - 2015", vì có nhiều sai phạm nghiêm trọng như: "vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, quy chế làm việc và các quy định của Đảng, Nhà nước về công tác cán bộ; không gương mẫu, có biểu hiện ưu ái, vun vén cho gia đình trong việc quy hoạch, đào tạo, luân chuyển, điều động và quyết định bổ nhiệm ông Lê Phước Hoài Bảo (là con trai mình) giữ các chức vụ (trưởng phòng của Ban quản lý Khu kinh tế mở Chu Lai, phó chủ tịch UBND huyện Thăng Bình, phó giám đốc, giám đốc Sở Kế hoạch và đầu tư) không đủ tiêu chuẩn, điều kiện, vi phạm quy trình, thủ tục. Ông Lê Phước Thanh cũng để UBND tỉnh quyết định cử ông Lê Phước Hoài Bảo đi học thạc sĩ tại nước ngoài bằng ngân sách nhà nước không đúng quy định".

Khó hiểu quá (ảnh minh hoạ)

Quyết định cách chức ông Lê Phước Thanh được đưa ra sau cuộc họp tiến hành ngày 5/2/2018 của Ban Bí thư, dưới sự chủ trì của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, xem xét đề nghị của Ủy ban Kiểm tra trung ương về việc thi hành kỷ luật đối với ông Lê Phước Thanh.

Việc Đảng xem xét, kỷ luật những đảng viên có sai phạm là điều bình thường. Mà thậm chí người dân, trong đó có tôi, càng mừng. Càng kỷ luật nhiều càng tốt, càng có lợi cho đất nước! Những đảng viên như ông Lê Phước Thanh cách chức vẫn còn là quá nhẹ, nếu so sánh với việc dân bắt trộm vài con gà có khi phải vào tù.

Tuy nhiên, như nhiều người khác đã bày tỏ, tôi cũng cảm thấy "băn khoăn" về hình thức kỷ luật "cách chức" áp dụng cho người không còn cái chức ấy. Như trường hợp ông Lê Phước Thanh là bí thư Quảng Nam nhiệm kỳ 2010-2015, thì nay (2018) đâu còn chức "bí thư" nữa mà bị cách chức?

Hiện tại và theo lẽ thông thường, theo quy định của Đảng, các tổ chức chính trị - xã hội và tại Bộ luật lao động, thì khi đối tượng vi phạm kỷ luật, vi phạm quy chế ... có thể bị áp dụng hình thức kỷ luật cách chức đối với chức vụ mà người đó đang nắm giữ. Nhưng hiện chưa thấy có văn bản chính thức nào giải thích về vấn đề cách chức khi chức vụ không còn.

Việc áp dụng hình thức cách chức khi chức vụ không còn tại Việt Nam khởi đầu bằng trường hợp ông Vũ Huy Hoàng, vào tháng 11/2016, cách nay hơn 1 năm. Khi đó, ông Vũ Huy Hoàng cũng bị Ban bí thư đưa ra hình thức kỷ luật cách chức Bộ trưởng Bộ Công Thương, cách chức Bí thư Ban Cán sự Đảng Bộ Công Thương giai đoạn 2011-2016, trong bối cảnh ông Vũ Huy Hoàng không còn các chức vụ này nữa.

Khi đó, liên quan đến việc cách chức này, Tổng Thư ký Quốc hội là ông Nguyễn Hạnh Phúc cho biết đây là trường hợp "chưa có tiền lệ" và Quốc hội đang giao cơ quan chức năng nghiên cứu, tham mưu quy trình phù hợp để “cách chức” Bộ trưởng của ông Vũ Huy Hoàng.

Cụ thể, phát biểu trên báo Dân Trí ngày 4/11/2016, ông Nguyễn Hạnh Phúc nói như sau:

- Tôi có thể nói đến giờ phút này Ban Bí thư giao cho Ban Cán sự Đảng Chính phủ phối hợp với Đảng đoàn Quốc hội nghiên cứu quy trình kỷ luật với ông Vũ Huy Hoàng. Đây là việc rất khó vì hiện ông Hoàng là Bộ trưởng Công thương của khoá trước, đã được Quốc hội khoá trước (khoá XIII) miễn nhiệm nên đến nay ông Hoàng không còn giữ chức vụ Bộ trưởng nữa.

- Không còn chức vụ thì cần phải giao cho các cơ quan của Chính phủ, Quốc hội nghiên cứu quy định về mặt pháp luật thế nào, quy trình thế nào để xử lý kỷ luật. Việc này đang được giao cho những cơ quan giúp việc cho Quốc hội, Chính phủ nghiên cứu về tính pháp lý để đảm bảo căn cứ khi trình ra Quốc hội xem xét. Việc xử lý một người không còn chức vụ Bộ trưởng nữa, Quốc hội đã miễn nhiệm rồi thì phải làm sao đảm bảo đúng pháp luật. Cần phải làm chặt chẽ vì kỷ luật nghiêm minh nhưng phải đúng pháp luật.


Từ đó đến nay, chưa thấy có văn bản chính thức nào giải thích, hay đưa ra cơ sở lý luận về việc cách chức khi chức vụ không còn. Chính vì vậy rất nhiều người, trong đó có tôi, cảm thấy mù mờ, không/chưa hiểu.

Cũng có ý kiến cho rằng đây là việc nội bộ của Đảng. Đảng không cần thiết hay phải có trách nhiệm giải thích ra bên ngoài.

Bất luận thế nào, thì việc cách chức khi chức vụ không còn không những chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam (tính từ trường hợp ông Vũ Huy Hoàng) mà cũng chưa từng có trên thế giới. Thế nên có thể nói đây là một sự sáng tạo rất độc đáo và đặc biệt của Đảng cộng sản Việt Nam, nhằm giữ vững kỷ cương, kỷ luật Đảng. (Ghi chú: từ "sáng tạo độc đáo" và "đặc biệt" tôi dùng ở đây là hoàn toàn trung tính, không có hàm ý "ca ngợi", "tán dương").

Vì không hiểu, nên phía người dân như tôi, cho rằng đây là một vấn đề mang tính lý luận cao siêu, khó hiểu là vậy. Thế nên tưởng cũng nên chép lại vài dòng, để nhớ về một giai đoạn lịch sử của dân tộc.

Để kết thúc, tôi đưa ra dưới đây ảnh chụp hai bài viết đăng trên báo Tuổi Trẻ và Tiền Phong, cùng về sự kiện cách chức ông Lê Phước Thanh - nhưng có sự khác biệt trong cách hiểu.

Trong khi báo Tuổi Trẻ đăng "cách chức bí thư" dẫn theo nguồn TTXVN, thì báo Tiền Phong gắn kèm thêm chữ "NGUYÊN" - hàm ý là chức vụ ấy không còn nữa, nên chỉ có thể cách "nguyên" chức vụ ấy thôi. (Ghi chú: có vẻ như báo Tiền Phong đã "phá rào", so với bản tin gốc của TTXVN). Tôi nói "cao siêu", khó hiểu về mặt lý luận là vậy.



Báo Tiền Phong có chữ "nguyên"


Báo Tuổi Trẻ không có chữ "nguyên"
.....

* Các hình thức kỷ luật quy định tại Bộ luật lao động (2012) áp dụng cho người lao động vi phạm kỷ luật lao động - có hình thức "cách chức":
Điều 125. Hình thức xử lý kỷ luật lao động
1. Khiển trách.
2. Kéo dài thời hạn nâng lương không quá 06 tháng; cách chức.
3. Sa thải.
..........

* Gà gáy sáng
  1. Ma tù, ma tự do & ... ma oan! (1/2018)
  2. Nhớ rừng (Thế Lữ) (1/2018)
  3. Vụ bé gái lớp 5 tự tử sau khi tố cáo bị hiếp dâm: sự khốn nạn của những người có trách nhiệm (11/2017)
  4. Phá Cách (thơ) & chuyện "sỹ phu ngoảnh mặt" (11/2017)
  5. Chuyện bà Phó chánh án nhận hối lộ: Mức án & Sự công bằng, bình đẳng (10/2017)
  6. Nhói lòng lời dặn của bác sỹ: "uống thuốc sau khi ăn" (10/2017)
  7. Trịnh Xuân Thanh đầu thú hay bị bắt cóc? Sự thật chỉ có một (8/2017)
  8. Vụ án Mẹ Nấm: tư tưởng làm nên CON NGƯỜI (6/2017)
  9. Chuyện luật sư Loseby không tố cáo, mà bao che, giúp đỡ Nguyễn Ái Quốc ở Hồng Kông năm 1931
  10. Lãnh đạo cấp cao có fan riêng: xu hướng "đa nguyên" trong xã hội "đơn nguyên" (4/2017)
  11. Chuyện nghệ sỹ Mỹ phản đối tổng thống Trump tại Oscar 2017 (2/2017)
  12. Từ Hitler, nghĩ về những lãnh đạo độc tài, tàn ác (2/2017)
  13. Cái chết của Fidel Castro & cơ hội mới của Cu Ba (12/2016)
  14. Gia đình và tổng thống Mỹ (11/2016)
  15. Camera và sự đánh tráo khái niệm (9/2016)
  16. Chuyện "bị ra", "được ra" khỏi Đảng (9/2016)
  17. Vụ ông Trịnh Xuân Thanh "mất tích": một câu nói mở ra nhiều hướng mở (9/2016)
  18. Sự thất bại của Formosa sẽ ảnh hưởng đến thời điểm Việt Nam xây dựng thành công CNXH? (7/2016)
  19. Suy nghĩ về tội phản bội Tổ quốc (7/2016)
  20. Chủ nghĩa cộng sản là có thật và ở Thụy Sỹ? (6/2016)
  21. Chuyện phiếm nhân cuộc biểu tình vì Môi trường biển ngày 1-5-2016
  22. Sao nỡ tạt axit hại người (3/2016)
  23. Chuyện sư trụ trì ép phải đi tu và quyền trẻ em (2/2016)
  24. Bầu cử Quốc Hội: Cử tri không dễ có cơ hội bầu cho người tự ứng cử (3/2016)
  25. Cơ hội để những người tự ứng cử vào được Quốc Hội là ... cực thấp! (2/2016)
  26. 19-1-1974: Trung Quốc chiếm Hoàng Sa, bao giờ đòi lại được? (1/2016)
  27. Một câu say rượu, 17 năm tù ... (12/2015)
  28. Xót hàng chục tỷ đồng in tờ Gia đình văn hóa trong khi văn hóa ngày càng tệ hại! (12/2015)
  29. TPP và việc loại bỏ cơ chế hành chính trong giải quyết xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (11/2015)
  30. Chuyện đạo thơ (10/2015)
  31. Nghề Luật sư & Tôi (10/2015)
  32. Khi Tòa không tôn trọng sự thật (9/2015)
  33. Sức khỏe và quyền được lao động, tự do kinh doanh (9/2015)
  34. Lòng tốt và sự "vi phạm pháp luật" (8/2015)
  35. Suy nghĩ về 4 "nốt nhạc" của báo Hà Nội Mới (5/2015)
  36. Kháng nghị giám đốc thẩm vụ án Hồ Duy Hải vì sao khó?
  37. Chuyện danh dự của người Nga
  38. “Diễm xưa” của Trịnh ở phố biển Quy Nhơn
  39. Tự do
  40. Giá trị của chất xám
  41. Hiệu trưởng Đại học Hoa Sen lên án Trung Quốc trong Lễ tốt nghiệp 2015
  42. Năm 1975: Ông bà ngoại tôi đoàn tụ sau 20 năm xa cách
  43. Hóa ra ở xứ Cu Ba xã hội chủ nghĩa cũng có tù chính trị (1/2015)
  44. Khi ngân hàng trở thành "nhà đầu tư mạo hiểm"
  45. Khác biệt quan điểm không được ra ngoài "vòng kim cô" XHCN
  46. Khiếu nại đông người và sự đoàn kết
  47. Thương quá, trường em ngày khai giảng (9/2014)
  48. Cán bộ to và sức khỏe
  49. Sức khỏe và quyền được làm việc
  50. Chuyện cũ trước giao thừa
  51. Đoạn mẫu tuyệt vời dùng cho Bản kiểm điểm đảng viên
  52. Căn bệnh sợ chính trị của người Việt
  53. Người tài ra đi và đề thi lộ cho cháu Cục phó
  54. Người Việt cúi rạp mình trước quyền lực bất công mà chẳng dám lên tiếng!
  55. Gửi các vị ôm nhảy trong ngày tưởng niệm 17-2 ở tượng đài Lý Thái Tổ
  56. Nghề báo và chữ Tâm
  57. Nguyên tổng biên tập báo Lao Động rời bỏ Đảng cộng cộng sản (2/2014)
  58. Gặp lại 'án oan Bùi Minh Hải'
  59. Từ dinh thự khủng đến bản kê khai tài sản khổng lồ
  60. Niềm tin công lý (3/2014)
  61. Đại biểu Quốc Hội có quyền chơi blog, phát biểu quan điểm chính trị, miễn đừng nói xấu xúc phạm cá nhân (10/2014)
  62. Đại biểu Quốc Hội phản ánh bị chửi "dốt", "đứt dây thần kinh"
  63. Nghe đại biểu Quốc Hội nói về Quốc Hội: chỉ thêm nản! (6/2014)
  64. Nghị ngủ
  65. Muốn xin việc thành công, đừng khoe bằng thạc sỹ!
  66. Bác sĩ đặt chân lên giường bệnh và 'nhà phê bình' trên mạng (6/2015)
  67. Báo Sài Gòn Tiếp Thị có bị “bức tử” hay không? (3/2014)
  68. "Nhà báo chẳng là cái thá gì…" (11/2014)
  69. Lo ngại về những phiên tòa xét xử "công khai" sẽ ngày càng ít được công khai (12/2014)
  70. Xung quanh tội danh "Tuyên truyền chống Nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam" (9/2015)
  71. Về một bức ảnh
  72. Chiếm lãnh thổ quốc gia khác - sự giống nhau giữa hai nước từng là "đại ca" phe xã hội chủ nghĩa (8/2014)