Tuesday, February 25, 2014

Ông vua cởi truồng và chuyện bốc thơm ở Việt Nam

Cát Hiệp

Ở Việt Nam, sự giả dối đã và đang diễn ra tràn lan, khủng khiếp. Nhiều vị quan chức mở miệng ra là dối trá. Họ nói dối không chớp mắt, không biết ngượng. Dối từ cấp trên xuống cấp dưới, dối từ vợ con trong nhà ra đến ngoài xã hội. Họ tham ô nhưng lên giọng dạy người khác thanh liêm. Họ ngoại tình nhưng rao giảng về lòng chung thủy. Họ bốc thơm cấp trên dù thực tế không phải như vậy. Và bản thân họ cũng vô cùng thích được bốc thơm, đút lót. Ai nói thật, nói thẳng thì họ ghét, tìm cách trả thù, trù dập. Thậm chí tìm cách đưa người đó vào vòng lao lý.

Phê phán chuyện bốc thơm từ xưa người Việt đã có hàng trăm câu chuyện cười, cười mà ra nước mắt. Sự giả dối nhiều khi còn làm méo mó cả sự thật và làm cho người khác phải giả dối theo!

Như truyện một ông vua đang ngự triều thì đánh rắm. Lũ quan lại nịnh thần trong triều đình thi nhau ngửi, khen "thơm quá, thơm quá". Đến khi vua buồn mà nói "lẽ thường rắm thì phải thối. Chứ rắm của ta mà thơm e là không tốt", thì cả lũ vội vàng phẩy tay xua mũi mà rằng "thối quá. Thưa bệ hạ thối thật ạ"!

Hay như chuyện có vị sư trụ trì trong chùa lén ăn thịt chó bị chú tiểu bắt gặp, hỏi "sư thầy đang ăn gì thế ạ?". Sư ấp úng nói "ta ăn đậu phụ". Để đến một hôm nọ chó trong chùa cắn nhau với chó ngoài làng, sư thầy hỏi "có việc gì ồn ào ngoài đó?", chú tiểu bèn thưa "dạ thưa thầy, đậu phụ chùa đang cắn nhau với đậu phụ làng ạ".  

Ngày còn nhỏ, chắc ai đi học cũng từng thuộc "5 điều Bác Hồ dạy", trong đó có "khiêm tốn, thật thà, dũng cảm". Than ôi ngày nay quan thì không khiêm tốn, mà chỉ thích được bốc thơm, cho nên người nào thật thà dũng cảm không khéo có ngày mang họa vào thân.

Từ hơn một thế kỷ trước bên châu Âu có câu truyện cổ tích "Ông vua cởi truồng", kể về sự dốt nát của người đứng đầu một nước và lên ngôi của sự giả dối. Không biết câu chuyện này thuộc thể loại gì: cười, tiếu lâm, hay hiện thực phê phán, hay khoa học giả tưởng ... Kính mời chư vị cùng đọc và suy ngẫm.

-----------------------------------------

Ông vua cởi truồng

Ngày xưa, có một vị hoàng đế rất sính áo quần mới đến nỗi ông ta dành tất cả tiền bạc để may sắm. Ông chẳng bao giờ quan tâm đến dân chúng, đến binh sĩ; cũng chẳng ham ca nhạc hay các thú vui chơi, ngoại trừ những lần xuất du để khoe áo quần mới. Trong một ngày, ông thay đổi quần áo liền liền, mỗi giờ một bộ. Với các vị vua chúa khác, người ta thường nói: “Ngài đang bận họp nội các.” Còn với ông vua này thì chỉ nghe đám hầu cận trả lời: “Ngài đang ở trong phòng thử quần áo.”

Thành phố nơi ngài đóng đô rất nhộn nhịp. Khách du từ nước ngoài đến vãng cảnh hàng ngày tấp nập. Một hôm, có hai tên bợm từ phương xa đến, xưng là thợ dệt bậc thầy. Chúng khoe rằng chúng có thể dệt những loại vải mà trên thế gian này không ai làm được; không chỉ đẹp về màu sắc và chất liệu mịn màng của vải mà còn có tính chất đặc biệt là : những ai mà tài đức không xứng đáng với chức vụ, hoặc những kẻ ngu đần thì không làm sao có thể nhìn thấy mặt vải. Nghĩa là, loại vải này sẽ trở nên trong suốt trước những kẻ bất xứng.

“Ðúng là loại vải thần kỳ,” hoàng đế nghĩ thầm, “có nó, ta sẽ phát giác ra được trong đám quan quân và dân chúng những tên bất xứng. Ta sẽ phân biệt được người tài ba và kẻ bất tài. Ta sẽ ra lệnh dệt ngay vải để may một bộ áo quần mới.”

Vua bèn ra lệnh trích thật nhiều tiền trong ngân khố ứng trước cho hai tên bợm để chúng vui vẻ bắt tay vào việc. Hai đứa sắp đặt khung cửi và ngồi vào ghế. Chúng làm bộ như đang dệt vải, nhưng trên khung chẳng có thứ gì cả. Chúng đòi hỏi phải cung cấp cho chúng những thứ tơ mịn màng nhất và những sợi chỉ bằng vàng ròng hoặc những hạt châu nói là để làm nút áo. Chúng cho những thứ trên vào trong túi riêng trong khi tiếp tục làm động tác dệt trước cái khung trống trơn.

“Ta thử đến xem hai người thợ làm ăn ra sao.” Vua nghĩ, nhưng ông lại ngần ngại vì biết rằng những kẻ ngu đần không thể thấy loại vải này. Dĩ nhiên, ông tự cho mình là tài giỏi bậc nhất thiên hạ và không phải e sợ điều gì, nhưng nghĩ nên cho một người nào đó đến xem trước thì hơn. Dân chúng trong thành ai cũng hay biết tin tức về loại vải thần diệu và ai ai cũng nao nức, tò mò muốn biết kẻ nào quanh mình sẽ là kẻ bất xứng.

Hoàng đế cho gọi vị tể tướng trung thành đến, vì ông tin rằng vị quan già này là người tài đức nhất trong đám quan lại, xứng đáng được chiêm ngưỡng vải đẹp. Ông tể tướng vâng lệnh vua, đến căn phòng nơi hai tên bợm làm việc.

“Lạy Chúa tôi, ngài có bỡn cợt con chăng?” Tể tướng trố mắt nhìn vào cái khung rỗng tuyếch. “Tại sao ta không thấy gì cả!” Ông kinh hãi nghĩ thầm, nhưng cố gắng không nói ra điều này.

Hai tên bợm yêu cầu ông đến sát hơn và hỏi ý kiến ông về màu sắc của vải do chúng dệt ra. Nhìn theo ngón tay chúng trỏ vào cái khung rỗng, ông quan già trợn trừng cả hai mắt mà chẳng thấy mình, vì thật sự có cái quái gì đâu mà thấy.

“Trời ơi! Hay ta là tên bất xứng? Có thể vậy sao? Ta chẳng đáng làm tể tướng chăng? Nhưng thôi, chớ dại nói ra là mình không thấy gì hết.” Ông nghĩ thầm.

“Thưa ngài, ngài không có ý kiến gì chăng?” Hai tên bợm thúc.

“Thật tuyệt vời! tuyệt vời! Cả sự mịn màng lẫn màu sắc tươi sáng hoà hợp. Ta sẽ tâu với hoàng đế rằng ta đã được thấy một loại vải quí nhất thế gian.”

“Cám ơn ngài, chúng tôi sung sướng vô cùng được nghe ngài khen tặng.” Chúng vừa nói vừa trỏ tay vào tấm vải tưởng tượng, vừa khoe này là màu xanh lơ, kia là màu vàng óng; này là hoa văn, kia là mẫu rồng bay phượng múa quấn vào nhau. Ông quan làm bộ nghe chăm chú cứ như là ông thấy rõ tấm vải trước mắt. Ông cố ghi nhớ lời chúng nói để có thể tâu trình lên vua đầy đủ chi tiết.

Hai tên bợm lại đòi thêm vàng và tơ lụa để tiếp tục dệt thêm mẫu vải khác. Xong chúng lại thuồn hết vào túi riêng và tiếp tục nghiêm trang ngồi dệt trước cái khung trống rỗng.

Hoàng đế lại gửi thêm người tới xem vải đã dệt xong chứ. Cũng như ông quan tể tướng, vị quan sau này cũng chẳng thấy gì ngoài cái khung gỗ.

“Ðẹp chứ? thưa ngài?”

“Ta biết chắc chắn ta chẳng phải là người ngu!” Ông quan suy nghĩ. “Vậy hoá ra ta chẳng xứng đáng với chức vụ Hàn lâm mà vua ban chăng? Lạ thật, nhưng ta hãy cứ giữ kín, đừng để ai hay biết.” Ông bèn khen lấy khen để thứ mà ông chẳng thấy được. Khi trở về cung, ông tâu lên vua rằng: “Tâu hoàng đế, thật là những người thợ tài ba, họ đã dệt nên loại vải tuyệt vời.”

Bây giờ thì dân chúng trong thành đã bắt đầu tụm năm, tụm ba các nơi công cộng để bàn tán về loại vải thần kỳ.

Vị hoàng đế lúc này vui vẻ lắm, ngài muốn tận mắt xem vải khi nó còn nguyên si ở trên khung cửi. Ông bèn chọn một số quan cap cấp nhất trong đám đại thần tháp tùng ông vào phòng dệt vải, nơi có hai tên bợm đang quơ tay múa chân giả bộ như đang làm việc hăng say.

“Tâu hoàng thượng, thật là loại vải đẹp tuyệt.” Quan tể tướng mở đầu. “Màu xanh pha lẫn màu hoàng yến thật nổi bật!”

“Cái gì đây hởi trời! ta có thấy gì đâu!” Vua hốt hoảng tự nghĩ. “Thật là khủng khiếp, ta mà là kẻ ngu ư? Hay ta không xứng đáng làm hoàng đế cai trị muôn dân? Sao thế này? Chẳng lẻ điều này lại xảy đến với chính ta?” Nghĩ vậy, nhưng hoàng đế phải giả bộ như thấy được vải và khen “Ðúng, ta rất hài lòng, vải đẹp thật.” Ông trỏ tay về phía cái khung, chẳng ai trong đám bầy tôi nghĩ rằng ông không thấy gì cả.

Cả đám bầy tôi cũng ngớ người ra, vì họ chẳng thấy gì cả. Tuy vậy họ cũng quả quyết trầm trồ khen lấy khen để và đề nghị vua may ngay bộ áo quần mới để mặc trong dịp lễ khánh tiết sắp tới.

Hoàng đế bèn thưởng công cho hai tên bợm và phong cho chúng tước hiệu “Thợ dệt Hoàng gia cao quí”

Hai đứa bây giờ thức suốt đêm, thắp thật nhiều nến để dân chúng thấy rằng chúng tận tâm tận lực may bộ áo quần cho vua. Chúng làm bộ như đang tháo vải ra khỏi khung cửi, dùng chiếc kéo lớn cắt cắt trong không khí như đang cắt vải thật; và may với chíếc kim mà chẳng có sợi chỉ nào xỏ qua. Gần sáng, chúng tuyên bố rằng bộ áo quần mới của vua đã hoàn tất.

Vị hoàng đế, với dáng điệu trịnh trọng, bước đến phòng dệt. Hai tên bợm đưa hai cánh tay lên cao như đang nâng tấm áo và nói: “Tâu hoàng thượng, đây là chiếc quần, đây là áo lót, đây là áo choàng.” vân vân và vân vân. “Áo quần này nhẹ như tơ nhện; người mặc nó tưởng như không mặc gì, nhưng chính đó mới là chất huyền diệu của vải. Xin ngài trút bỏ y phục cũ ra, để chúng tôi khoác lên bộ long bào mới này, xin ngài đứng trước tấm gương lớn soi thử.”

Hoàng đế cởi hết áo quần ra, trần truồng như nhộng. Tên bợm làm bộ mặc lên cho ngài từng thứ một, mà thật ra là chẳng có gì cả. Chúng làm bộ như đang cài nút, thắt dây xung quanh vòng bụng bự của vua; và ông vua đáng thương thì cứ xoay qua xoay lại trước gương làm bộ ngắm nghía.

“Áo quần may thật khít khao làm sao, trông hoàng thượng thật oai nghi trong bộ long bào này.” Các quan đồng lên tiếng xuýt xoa khen.

“Tâu hoàng thượng, tất cả quan dân đã sẵn sàng bên ngoài. Xin thỉnh ngài đến sân triều hành lễ.” Quan thị vệ vào tâu.

“Ta đi đây, bộ long bào này thật xứng với ta.” Nói xong ông quay lại một lần nữa trước gương như chỉnh đốn lại trang phục trước khi đi ra. Hai quan hầu có nhiệm vụ nâng tà áo làm bộ như đang nâng trên cái gì đó, họ đi cách vua chừng một sải tay. Không ai dám biểu lộ ra mặt là họ không thấy gì hết.

Ông vua khoan thai bước trên tấm thảm đỏ trải dọc theo con đường phố chính của thủ đô, tiến tới sân rồng giữa hai hàng lọng rực rỡ màu sắc. Dân chúng tụ tập hai bên dãy phố đồng reo lên: “Vạn tuế, Hoàng thượng mặc bộ long bào đẹp quá.” Không ai thú nhận rằng mình không thấy gì, vì họ sợ kẻ khác đánh giá mình là thằng ngu.

Chưa có lần nào trong đời, hoàng đế mặc một bộ triều phục được dân chúng khen ngơi đến như vậy.

Bỗng, trong đám dân chúng chen chúc bên đường, có một đứa trẻ con chợt thốt lên: “Hoàng thượng chẳng mặc áo quần gì cả!” Người ta được dịp, thì thầm chuyền tai nhau điều đứa bé vừa phát giác: “Ông vua ở truồng, chúng bay ơi.”

Hoàng đế ngớ người ra, và ông chợt hiểu ra lẽ. Nhưng ông nghĩ: “Phải tiếp tục cuộc lễ cho hoàn tất để giữ thể giá.” Ông cố gắng giữ bình tĩnh, tiếp tục khoan thai bước đi trong lúc hai quan hầu vẫn bước theo sau, bốn bàn tay đưa ra trong không khí như đang nâng đỡ một thứ vô hình.

-----------------------

Bài liên quan:

Chuyện Ba con rận kiện nhau