Tuesday, December 31, 2013

Dương Chí Dũng thoát án tử nếu bồi thường 5 tỉ đồng?


(BLA) - Khi mới nghe qua thông tin này, nhiều người (trong đó có cả giới luật sư) cho rằng đó chỉ là trò đùa không có thật. Ấy vậy mà nó được quy định hẳn hoi trong một nghị quyết của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao. Điều khoản trong nghị quyết này hướng dẫn "cứu nguy" cho tội phạm tham ô đáng lẽ bị tuyên tử hình nhưng có thể được giảm xuống tù chung thân hoặc tù có thời hạn đến nay vẫn còn hiệu lực.

Điều khoản hướng dẫn "cứu nguy" đó là Điểm 4 Nghị quyết 01/2001/NQ-HĐTP ngày 15.3.2001 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao hướng dẫn Điều 278 Bộ luật Hình sự về tội tham ô tài sản. Nội dung điều khoản này cụ thể như sau:

Chiếm đoạt 3 tỉ trở lên: Tử hình

Theo Khoản 4 Điều 278 Bộ luật Hình sự, phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình:

a) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ 500 triệu đồng trở lên;

b) Gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng khác.

Theo tiểu mục 4.1 của Nghị quyết 01, khi áp dụng Điểm a Khoản 4 Điều 278 Bộ luật Hình sự về tội tham ô tài sản cần chú ý:

Trong trường hợp không có tình tiết tăng nặng và không có tình tiết giảm nhẹ hoặc vừa có tình tiết tăng nặng vừa có tình tiết giảm nhẹ, nhưng đánh giá tính chất tăng nặng và tính chất giảm nhẹ tương đương nhau thì xử phạt người phạm tội mức án tương ứng với giá trị tài sản bị chiếm đoạt như sau:

- Xử phạt 20 năm tù nếu tài sản bị chiếm đoạt có giá trị từ 500 triệu đồng đến dưới 1 tỉ đồng.

- Xử phạt tù chung thân nếu tài sản bị chiếm đoạt có giá trị từ 1 tỉ đồng đến dưới 3 tỉ đồng.

- Xử phạt tử hình nếu tài sản bị chiếm đoạt có giá trị từ 3 tỉ đồng trở lên.

Nhiều tình tiết giảm nhẹ hơn: Chỉ phạt tù chung thân

Tiểu mục 4.2 của nghị quyết hướng dẫn trong trường hợp có nhiều tình tiết giảm nhẹ mà không có tình tiết tăng nặng hoặc có ít tình tiết tăng nặng hơn, đồng thời đánh giá tính chất giảm nhẹ và tính chất tăng nặng xét thấy có thể giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho người phạm tội, thì có thể xử phạt người phạm tội mức án nhẹ hơn mức án được hướng dẫn nêu trên như sau:

- Xử phạt tù từ 15 năm đến dưới 20 năm nếu tài sản bị chiếm đoạt có giá trị từ 500 triệu đồng đến dưới 1 tỉ đồng (trường hợp này phải có ít nhất hai tình tiết giảm nhẹ).

- Xử phạt 20 năm tù nếu tài sản bị chiếm đoạt có giá trị từ 1 tỉ đồng đến dưới 3 tỉ đồng.
- Xử phạt tù chung thân nếu tài sản bị chiếm đoạt có giá trị từ 3 tỉ đồng trở lên.

Nhiều tình tiết tăng nặng hơn: Chiếm đoạt 1 tỉ cũng bị tử hình

Theo tiểu mục 4.3 của nghị quyết, trường hợp có nhiều tình tiết tăng nặng mà không có tình tiết giảm nhẹ hoặc có ít tình tiết giảm nhẹ hơn, đồng thời đánh giá tính chất tăng nặng và tính chất giảm nhẹ xét thấy cần tăng nặng trách nhiệm hình sự đối với người phạm tội, thì có thể xử phạt người phạm tội mức án nặng hơn mức án nêu ở tiểu mục 4.1 như sau:

- Xử phạt tù chung thân nếu tài sản bị chiếm đoạt có giá trị từ 500 triệu đồng đến dưới 1 tỉ đồng.

- Xử phạt tử hình nếu tài sản bị chiếm đoạt có giá trị từ 1 tỉ đồng trở lên.

Tự nguyện bồi thường 5 tỉ sẽ thoát án tử?

Đặc biệt, tiểu mục 4.4. Nghị quyết 01 mở ra một hướng "cứu nguy" cho tội phạm tham ô thoát án tử. Theo đó, trường hợp tại các tiểu mục 4.1 và 4.3 thì người phạm tội phải bị xử phạt tử hình, nhưng người phạm tội đã bồi thường được một phần đáng kể giá trị tài sản bị chiếm đoạt (hoặc người thân thích, ruột thịt… của người phạm tội đã bồi thường thay cho người phạm tội) thì có thể không xử phạt tử hình người phạm tội và tùy vào số tiền đã bồi thường được mà có thể xử phạt người phạm tội tù chung thân hoặc tù có thời hạn.
Được coi là đã bồi thường được một phần đáng kể giá trị tài sản bị chiếm đoạt nếu:

- Đã bồi thường được ít nhất một phần hai giá trị tài sản bị chiếm đoạt.

- Đã bồi thường được từ một phần ba đến dưới một phần hai giá trị tài sản bị chiếm đoạt, nếu có căn cứ chứng minh rằng người phạm tội (hoặc người thân thích, ruột thịt… của người phạm tội) đã thực hiện mọi biện pháp để bồi thường giá trị tài sản bị chiếm đoạt (đã bán hết nhà ở, tài sản có giá trị; cố gắng vay, mượn… đến mức tối đa)".

Văn bản này do Chánh án Trịnh Hồng Dương khi xưa đã ký.

Liệu Dương Chí Dũng và Mai Văn Phúc có dùng tiền để thoát án tử?

Chiếu theo Nghị quyết 01 năm 2001 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao, nếu Dương Chí Dũng và Mai Văn Phúc hoặc thân nhân của hai bị cáo này mà bồi thường 5 tỉ đồng đến 10 tỉ đồng (số tiền mà tòa tuyên buộc hai bị cáo phải bồi thường do tội tham ô) thì nhiều cơ hội hai bị cáo đầu vụ trong đại án Vinalines sẽ thoát án tử và giảm xuống còn tù chung thân (nếu bồi thường 5 tỉ), hoặc có khi giảm xuống tù có thời hạn (20 năm tù, nếu bồi thường hết 10 tỉ đồng).

Tuy nhiên, do hai bị cáo Dũng và Phúc đều không thừa nhận đã phạm tội tham ô, nên bản thân hai bị cáo này khó mà tự nguyện bồi thường số tiền nêu trên. Dù vậy, thân nhân của hai bị cáo (cha mẹ, vợ con, anh em...) vẫn có quyền tự nguyện bồi thường thay và khi đó hai bị cáo này vẫn được hưởng sự ân giảm nêu trên.

Vấn đề là Nghị quyết 01 hướng dẫn "khi áp dụng Điểm a Khoản 4 Điều 278 Bộ luật Hình sự về tội tham ô tài sản, nghĩa là việc áp dụng này phải trong quá trình xét xử sơ thẩm hoặc phúc thẩm. Hiện giờ Dương Chí Dũng đã kháng cáo, nếu bị cáo này chịu nộp tiền (dù không nhận tội tham ô) theo mức nêu trên hoặc thân nhân bị cáo tự đi nộp, thì sẽ được xem xét giảm án ở cấp phúc thẩm.

Riêng Mai Văn Phúc chưa có đơn kháng cáo. Nếu hết thời hạn kháng cáo mà bị cáo này vẫn không kháng cáo thì không rõ việc nộp tiền sau khi án có hiệu lực có được xem xét hay không, vì Nghị quyết 01 không đề cập đến.

Tiểu Ngọc


Dương Chí Dũng và đồng bọn tại phiên tòa sơ thẩm

----------------------------------

Luật sư Hoàng Quý, Đoàn Luật sư TP.HCM:

 Nghị quyết “cứu nguy” thoát án tử cho kẻ tham ô là lạm quyền

Các tội về tham ô, hối lộ có nhiều mức hình phạt, cao nhất là tử hình. Nhưng nếu chỉ trừng trị bằng hình phạt không thôi thì không thể chống tham nhũng được. Chống tham nhũng phải là nhiều biện pháp căn cơ. Kể cả những nước được xếp loại “sạch” nhất cũng có tham nhũng. Hay ngay như Mỹ, vừa qua cũng có viên chức lãnh sự nước này nhận hối lộ mấy triệu đô đó thôi.

Chi tiền, nhận hối lộ quá dễ

Ở nhiều nước tiên tiến rất khó tham ô vì họ có hệ thống pháp lý chặt chẽ để bít tham ô. Anh là quan chức nhưng khi anh muốn chi tiền thì không được chi trực tiếp. Ví dụ: thủ trưởng chỉ được ký lệnh chi thôi, rồi gửi đến kho bạc hoặc ngân hàng được nhà nước ủy nhiệm chi. Bên kho bạc hoặc ngân hàng sẽ kiểm tra tính hợp pháp của lệnh chi trước khi chi. Người ký lệnh chi có khi ký sai, ký bậy, nhưng bên chi thì không được phép chi sai, chi bậy theo mà phải tự chịu trách nhiệm về việc chi tiền sai quy định. Do đó sẽ hiếm có chuyện bên chi tiền thông đồng với bên ký lệnh chi để tự "giết" mình.

Ở nhiều nước, hối lộ thì có nhưng tham ô thì rất khó. Ở Việt Nam mình, riêng trong lĩnh vực tài chính, nhân sự có nhiều vấn đề. Như Dương Chí Dũng từ một người đi hợp tác lao động về, phấn đấu 10 năm lên chức chủ tịch Hội đồng quản trị Vinalines. Năm thứ tư chưa có gì, năm thứ năm, năm thứ sáu có nhiều chức, nhiều quyền về tài chính. Từ đó Dương Chí Dũng lo cho gia đình, rồi lo ăn chơi… Vì quy định về chi tiền ở nước ta quá dễ, nhận hối lộ quá dễ, chứ chưa tính đến chuyện tham ô.

Muốn chống tham nhũng, hình phạt nghiêm khắc là cần thiết nhưng không phải thuộc loại quan trọng. Nói riêng tội tham ô, quan trọng nhất là phải có quy định chặt chẽ về thẩm quyền của người có quyền, nhất là quyền về tiền nong. Phải có quy định chặt chẽ về chi tiền.

Thời bao cấp vơ vét thua xa bây giờ

Các nước bỏ án tử hình nhiều nhất là các nước phương Tây. Ở Mỹ thì có bang bỏ tử hình, có bang giữ tử hình, có bang bỏ rồi khôi phục lại mức án cao nhất này. Mình ở phương Đông thì cần hành xử theo phương Đông. Nếu phương Tây có điều gì hay thì mình học hỏi nhưng không nên bê nguyên xi cách thức của họ về áp dụng. Đối với Việt Nam, duy trì án tử hình đối với các tội tham nhũng là cần thiết.

Ví dụ: Một kẻ cướp của chỉ giết một người thì bị tòa tuyên tử hình. Còn một kẻ tham ô góp phần làm suy vong cả một quốc gia, chẳng lẽ lại "tha" tử hình? Kẻ cướp của giết người đa số  học vấn thấp, trong khi kẻ tham ô đều là người có học, có quyền. Kẻ tham ô giết dần giết mòn cả một dân tộc, bởi vậy người ta nói tham ô là “quốc nạn” chứ ăn cướp không bị ai kêu là “quốc nạn” cả.

Có khi 40 – 50 năm sau thì nước ta bỏ mức án tử hình đối với tội này cũng được. Không ai nói luật hình sự duy trì án tử hình mới đúng, hoặc luật hình sự phải bỏ án tử hình mới đúng, cái đó tùy tình hình cụ thể của từng nước mà luật hình sự của nước đó quy định. Chứ mình nói duy trì án tử hình mới đúng thì các nước phương Tây sai à? Hoặc nói bỏ án tử hình mới đúng thì các nước phương Đông sai hết à?

Còn tình hình tham nhũng nó nguy từ lâu rồi. Trước thời bao cấp, trong thời bao cấp cũng đã có rồi. Hồi đó bao cấp tiền nong để bỏ túi để có thể vơ vét nó không như bây giờ. Còn bây giờ vơ vét dễ quá đi.

Không thể chấp nhận việc nộp tiền để thoát án tử

Năm 2001, Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao ra Nghị quyết 01 hướng dẫn đối với tội tham ô, nếu bị cáo hoặc thân nhân bị cáo khắc phục hậu quả vật chất từ một phần hai trở lên, hoặc một phần ba đến dưới một phần hai (khi đã bán nhà ở, bán hết tài sản, vay mượn... các kiểu, nghĩa là làm hết khả năng rồi) thì có thể không xử án tử hình, giảm xuống còn tù chung thân hoặc tù có thời hạn.

Mặc dù tôi là luật sư, luật sư lúc nào cũng mong thân chủ của mình tội nhẹ, chứ luật sư lúc nào cũng ưng trị tội thì ai thèm thuê. Nhưng tôi không đồng tình với việc nộp tiền khắc phục hậu quả mà không xử án tử hình đối với tội tham ô, vì tử hình là một trong những biện pháp để chống tham nhũng.

Kẻ tham nhũng sẵn sàng “hy sinh đời bố để củng cố đời con”, bây giờ không “hy sinh đời bố” mà “củng cố được đời con” thì quá sướng. Tử hình còn tù chung thân, tù chung thân giảm xuống còn 20 năm. Một kẻ tham ô kiếm khoảng 500 tỉ, 1.000 tỉ mà ở tù khoảng 20, 30 năm thì con cái hắn cũng khỏe, ở tù cũng sướng!
Thành ra tôi không đồng tình với việc nộp tiền để được giảm án tử hình trong tội tham ô. Đây là biện pháp không tích cực. Mặc dù tôi tôn trọng ý kiến của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao, những người có trí tuệ, có nhiều kinh nghiệm thực tế, biết nhìn bao quát, chứ không phải cảm tính mà ra cái nghị quyết đó.

Nói chung chân lý, cái gì đúng, cái gì sai phải tranh cãi. Nếu đúng thì làm sao sửa luật được. Theo tôi, Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao ban hành nghị quyết này là hơi lạm quyền, vì Bộ luật Hình sự đâu có quy định như vậy. Thứ hai là không có tác dụng tích cực, mặc dù tôi tôn trọng vai trò hướng dẫn cách xử của hội đồng thẩm phán.

(Theo báo điện tử Một thế giới)

---------------------------------

Cập nhật ngày 3-1-2014:

Gia đình Dương Chí Dũng:

Trước mắt phải cứu anh Dũng thoát bản án tử hình 

“Từ ngày tòa sơ thẩm tuyên án tử hình đối với anh Dũng, mẹ tôi không màng chuyện ăn uống, đêm nào cũng khóc gọi tên con. Mới đây, biết thông tin anh ấy có cơ hội thoát án tử hình theo đặc ân của Nghị quyết 01 Hội đồng thẩm phán TANDTC, cả nhà thêm niềm tin”.  Dương Thị Băng Tâm, em gái Dương Chí Dũng nghẹn ngào tâm sự với PetroTimes.

Bà Dương Thị Băng Tâm là em gái của Dương Chí Dũng - bị cáo chính trong vụ án Vinalines. Bà Tâm năm nay 47 tuổi, trú tại quận Ngô Quyền, TP. Hải Phòng. Bà là con thứ ba trong gia đình họ Dương nổi tiếng đất Cảng.

Theo lời chia sẻ của bà Băng Tâm, gia đình bà đang trong cơn bĩ cực, đau đớn và ảm đạm. Nếu chỉ mới hơn một năm về trước, nhà họ Dương vẫn còn được coi một “danh gia vọng tộc” nhất nhì đất Cảng thì nay mọi thứ đã sụp đổ một cách chóng vánh.

Những năm trước, khi Dương Chí Dũng vừa được bổ nhiệm là Cục trưởng Cục hàng hải Việt Nam thì lúc này người em là Đại tá Dương Tự Trọng cũng đang giữ chức Phó Giám đốc Công an TP. Hải Phòng, rồi làm Cục phó Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Bộ Công an).

Ngoài ra còn phải kể đến người em rể là Nguyễn Bình Kiên (chồng của bà Băng Tâm) - Phó Giám đốc Công an TP Hải Phòng. Mới đây, ông Kiên cũng đã bị khai trừ khỏi Đảng do vi phạm quy định công tác và mất chức.

Sau khi Dương Chí Dũng bỏ trốn, bị bắt về nước thì đến lượt người em Dương Tự Trọng cũng bị bắt vì tổ chức cho anh bỏ trốn. Ngày 16/12/2013 vừa qua Dương Chí Dũng bị hội đồng xét xử TAND TP. Hà Nội tuyên phạt mức án tử hình về tội tham ô tài sản, 18 năm tù về tội cố ý làm trái quy định nhà nước. Chung hình phạt cho 2 tội danh này là tử hình.

Được biết, sau phiên tòa, Dương Chí Dũng đã có đơn kháng cáo. Có mặt tại phiên tòa, bà Tâm và nhiều người thân bật khóc và ngã sụp xuống đất vì đau đớn.

Tối ngày 1/1/2014, trò chuyện qua điện thoại với PetroTimes, bà Dương Thị Băng Tâm cho biết: “Qua báo PetroTimes, tôi đã đọc được thông tin về Nghị quyết số 01/2001/NQ-HĐTP của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao cho thấy tội phạm bị tuyên án tử hình hoàn toàn có thể được giảm xuống chung thân hoặc giam giữ có thời hạn nếu tích cực bồi thường, khắc phục hậu quả. Thông tin này khiến tôi cũng như nhiều người thân khác trong gia đình bớt đi sự lo sợ về bản án tử hình dành cho anh Dũng tới đây”.

Cuộc trò chuyện của chúng tôi liên tục bị đứt quãng vì tiếng nấc và nước mắt của bà Tâm khi bà nhắc đến quá trình rơi vào vòng lao lý của người anh trai mà bà đã đặt trọn niềm tin.

Bà kể, từ ngày gia đình xảy ra chuyện, chẳng lúc nào bà có được giấc ngủ yên. Trong lòng luôn đau đáu nỗi niềm, vừa thương vừa trách hai người anh của mình.

Qua cuộc trao đổi bà Tâm nhiều lần nhắc về tình yêu và lòng tin của mình dành cho người anh trai Dương Chí Dũng. Theo lời bà Tâm, ông Dũng là một người sống tình cảm, hiếu thảo với bố mẹ và luôn nhường nhịn em gái.

“Sau khi tòa tuyên án tử hình đối với anh Dũng, gia đình tôi phải giấu bố vì sợ ông sốc quá mà đột tử. Bố tôi trước đây là thiếu tướng, Giám đốc Công an Hải Phòng, năm nay đã 90 tuổi, sức khỏe cũng yếu đi nhiều.

Còn mẹ tôi, ban ngày thì viết đơn gửi đến các cơ quan chức năng xin xem xét công – tội để dành cho con trai bà một sự đặc ân. Tối đến bà lại khóc gọi tên con, chẳng màng chuyện ăn uống. Phận con cái chúng tôi nhìn thấy cảnh này cũng không cầm được nước mắt. Xót xa lắm!” - bà Tâm khóc nghẹn.

Cũng theo lời bà Tâm, sau khi bà và nhiều thành viên trong gia đình đọc được thông tin đầy đủ về Nghị quyết 01/2001 của TAND tối cao trên báo PetroTimes, gia đình bà như có thêm niềm tin vào vào đặc ân của pháp luật dành cho Dương Chí Dũng.

“Cám ơn mọi người đã chia sẻ với gia đình tôi lúc khó khăn hoạn nạn. Nói thật là có bệnh vái tứ phương, tôi cũng đã từng nghe nói về việc bồi thường để xin ân giảm nhưng không dám tin là anh mình có may mắn đó. Nay báo chí đã đăng tải rõ ràng nghị quyết này, gia đình cũng có thêm chút niềm tin. Cám ơn báo PetroTimes đã đăng tải, giải thích kịp thời thông tin cho gia đình có thêm hi vọng.”

“Cá nhân tôi cũng như bố mẹ tôi và nhiều người thân khác trong gia đình, ai cũng tin vào anh Dũng. Có thể vì trong những phút sai lầm anh không nghĩ đến gây ra hậu quả nghiêm trọng đến vậy chứ không phải cố ý làm trái quy định nhà nước trong vụ án Vinalines. Tại phiên tòa các luật sư cũng đã đưa rất nhiều thông tin chứng minh việc kết tội anh Dương Chí Dũng là chưa thuyết phục và thiếu cơ sở. Kể cả những tình tiết quan trọng của vụ án như ai là người đại diện Vinalines thỏa thuận việc mua ụ nổi 83M tại Nga hay ai đã thỏa thuận với công ty AP (môi giới) về khoản tiền “lại quả” 1,66 triệu USD vẫn mới có căn cứ một chiều, chưa được làm rõ.”

Khi PetroTimes hỏi về việc gia đình có bồi thường thiệt hại để được xem xét ân giảm hay không, bà Tâm cho biết: “Hiện nay, chị Phạm Thị Mai Phương, vợ anh Dũng đang lâm vào tình trạng khó khăn, kinh tế kiệt quệ. Đến tiền thuê luật sư bào chữa cho anh Dũng chị ấy cũng phải đi vay mượn của nhiều người”.

Bà tâm sự: Trong những ngày tới gia đình chúng tôi sẽ họp bàn về việc khắc phục hậu quả trong vụ án Vinalines như Nghị quyết 01/2001 đã nêu. Trước mắt phải cứu anh Dũng thoát bản án tử hình để anh có cơ hội được chứng minh phải trái cũng như khắc phục sai lầm.

Tôi cũng đã nói chuyện với vợ anh Dũng và mọi người đều thống nhất: Dù có bán nhà, cầm cố tất cả tài sản chúng tôi cũng phải cứu anh ấy. Chúng tôi tin và có niềm hy vọng vào đặc ân của luật pháp.

(Theo PV - Petrotimes)

-------------------------

( Xem thêm nhiều bài viết khác về vụ án này trong mục Danh mục vụ án)