Saturday, July 27, 2013

Vinashin - vụ án kinh tế lớn nhất, thi hành án kém nhất

(BLA) - Tới 2013, vụ án Vinashin vẫn được xem là vụ án kinh tế lớn nhất từ trước tới nay tại Việt Nam, với con số thất thoát lên tới trên 900 tỷ đồng. Một loạt các quan chức của Vinashin đã bị đưa ra xét xử với tội danh “cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng”. Tuy nhiên, đây cũng là vụ án mà hiệu quả thi hành án kém nhất, thiệt hại hầu như khắc phục không đáng kể.

(Bị cáo Phạm Thanh Bình trong phiên tòa xét xử. Ảnh: Nguyễn Quyết)


TÓM TẮT VỤ ÁN 

Vinashin là tên gọi tắt của Tập đoàn công nghiệp tà thủy Việt Nam, được thành lập vào năm ... với số vốn rất lớn và kỳ vọng đưa ngành công nghiệp đóng tàu Việt Nam vào top 10 thế giới. 
Thế nhưng, chỉ sau một thời gian không dài hoạt động, tập đoàn này đã có những việc làm "quái lạ" và gây lãng phí, thất thoát rất lớn.

9 bị cáo được đưa ra xét xử trong vụ án này gồm: Phạm Thanh Bình, nguyên chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Vinashin; Trần Quang Vũ, nguyên Tổng giám đốc Vinashin; Trần Văn Liêm, nguyên Trưởng ban kiểm soát tập đoàn; Nguyễn Văn Tuyên, nguyên Giám đốc công ty cổ phần Công nghệ tàu thủy Hoàng Anh cùng các bị cáo: Nguyễn Tuấn Dương, Tô Nghiêm, Trịnh Thị Hậu, Hoàng Gia Hiệp, Đỗ Đình Côn là nguyên các cán bộ ở Vinashin.

2 bị can Hồ Ngọc Tùng (nguyên Tổng giám đốc Công ty tài chính TNHH một thành viên Công nghiệp tàu thủy) và Giang Kim Đạt (nguyên Trưởng phòng kinh doanh Công ty vận tải viễn dương Vinashin) đã bỏ trốn.

Theo cáo trạng dài 32 trang của Viện KSND tối cao, bị cáo Phạm Thanh Bình cùng các đồng phạm đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế trong lĩnh vực đầu tư, quản lý, sử dụng vốn và tài sản của Nhà nước ở năm dự án với tổng thiệt hại trên 910 tỉ đồng.

Các dự án có sai phạm của Vinashin gồm:

1. Dự án mua tàu Hoa Sen gây thiệt hại cho nhà nước số tiền hơn 469,5 tỷ đồng;

Theo cáo trạng, ông Bình (với tư cách là người tổ chức) và các đồng phạm đã cố ý làm trái khi thực hiện một số hành vi như không thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng, phê duyệt mua tàu trước khi lập và thẩm định dự án, không thực hiện thủ tục chào hàng cạnh tranh, không quyết toán vốn dự án… Hậu quả của những hành vi này, theo giám định, đã gây thiệt hại cho Vinashin nói riêng và ngân sách nói chung gần 470 tỷ đồng, trong đó riêng tiền lãi vay và chi phí vay vốn đã lên tới hơn 464 tỷ.

2. Dự án đầu tư xây dựng nhà máy nhiệt điện Sông Hồng (tỉnh Nam Định) là hơn 316,5 tỷ đồng;

3. Dự án đầu tư xây dựng Nhà máy nhiệt điện Diezel Cái Lân gây thiệt hại hơn 66,5 tỷ đồng;

4. Dự án đầu tư tàu Bình Định Star gây thiệt hại hơn 30,4 tỷ đồng và

5. Việc bán vỏ tàu Bạch Đằng Giang gây thiệt hại hơn 27,3 tỷ đồng.

Ngày 30/8/2012, vụ án đã được xét xử phúc thẩm. Hội đồng xét xử nhận định hành vi phạm tội của các bị cáo rất nguy hiểm, diễn ra ở nhiều địa phương, gây thiệt hại nghiêm trọng đối với tài sản nhà nước, gây dư luận xấu trong xã hội, làm ảnh hưởng xấu đến môi trường đầu tư.

Bản án tuyên như sau:

Bị cáo Phạm Thanh Bình y án 20 năm tù, phải bồi thường hơn 500 tỷ đồng về tội Cố ý làm trái quy định nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng trong các sai phạm tại dự án mua tàu Hoa Sen, Nhiệt điện Sông Hồng (Nam Định) và Nhà máy nhiệt điện Diezel Cái Lân (Quảng Ninh). Vị cựu chủ tịch Vinashin được xác định là người tổ chức, giữ vai trò quyết định.

Bị cáo Trần Văn Liêm (nguyên Trưởng ban kiểm soát Vinashin, nguyên Giám đốc Công ty Viễn Dương) biết chưa đủ thủ tục đầu tư nhưng vẫn làm theo chỉ đạo của bị cáo Bình, với cương vị chủ dự án mua con tàu Hoa Sen (bị xác định gây thiệt hại hơn 990 tỷ đồng), ông Liêm bị giữ nguyên mức phạt 19 năm tù cùng tiền bồi thường 495 tỷ đồng.

Bị cáo Tô Nghiêm (nguyên Chủ tịch Công ty TNHH Công nghiệp tàu thủy Cái Lân, Tổng giám đốc Công ty CP Đầu tư phát triển khu kinh tế Hải Hà, Quảng Ninh) bị 18 năm tù. Cơ quan tố tụng cho rằng Tô Nghiêm là chủ đầu tư dự án Nhà máy nhiệt điện Diezel Cái Lân trực tiếp đi khảo sát thiết bị máy móc, biết rõ là cũ nhưng vẫn cùng ông Bình cho nhập về. Khi nhà máy chưa lắp đặt xong, chưa chạy thử đã ký nghiệm thu, bị cáo đã bàn giao thanh toán hết tiền bảo trì cho đối tác nước ngoài. Tô Nghiêm phải bồi thường số tiền 16 tỷ đồng đã gây thiệt hại.

Bị cáo Nguyễn Văn Tuyên (nguyên giám đốc Công ty Cổ phần Công nghiệp tàu thủy Hoàng Anh) bị 16 năm tù. Nguyễn Văn Tuyên được cho là người khởi xướng, chủ đầu tư dự án Nhà máy nhiệt điện Sông Hồng, phải bồi thường 14 tỷ đồng.

Bị cáo Trịnh Thị Hậu bị 14 năm tù, vì trực tiếp ký duyệt giải ngân trong các dự án Nhà máy nhiệt điện sông Hồng, dự án đầu tư tàu Bình Định Star (gây thiệt hại hơn 30 tỷ đồng). Riêng trong dự án tàu Hoa Sen, bị cáo đã chuyển tiền đặt cọc và ký công văn bảo lãnh cho Công ty Viễn Dương.

Bị cáo Hoàng Gia Hiệp (nguyên phó tổng giám đốc Công ty Tài chính TNHH một thành viên Công nghiệp tàu thủy) bị 13 năm tù.

Bị cáo Trần Quang Vũ (nguyên tổng giám đốc Vinashin, đã nộp 1 tỉ đồng khắc phục một phần hậu quả) 11 năm tù.

Bị cáo Đỗ Đình Côn (nguyên phó tổng giám đốc Công ty Cổ phần Công nghiệp tàu thủy Hoàng Anh) nhận mức án 10 năm tù.

Bị cáo Nguyễn Tuấn Dương (nguyên chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Đầu tư Cửu Long) nhận 3 năm tù về tội “Sử dụng trái phép tài sản”.

Ảnh hưởng của Vụ án Vinashin có thể nói là rất lớn, gây bức xúc toàn xã hội.

Trên thực tế, Vinashin gây thất thoát rất lớn cho nguồn vốn Nhà nước (cũng chính là của nhân dân). 

Tại thời điểm xét xử, Vinashin đang "ôm nợ" số tiền khổng lồ lên tới hơn 4 tỷ đô la. 




Tàu Hoa Sen (thực chất là một chiếc phà cũ của Ý) được Vinashin mua về năm 2007 với giá 60 triệu USD, với dự án "vẽ" cho tuyến vận tải biển Bắc - Nam. Cuối cùng bỏ phế sau một vài chuyến đi và được bán với giá sắt vụn.


Bình luận án

-----------------------------------------

Hậu Vinashin: 

Khó thu hồi tài sản trong vụ Vinashin

Tại cuộc họp báo ngày 26-7-2013, trả lời câu hỏi của phóng viên Báo Người Lao Động về lý do chậm trễ thi hành án dân sự, thu hồi các khoản tiền sai phạm rất lớn trong vụ án xảy ra tại Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam (Vinashin), ông Hoàng Sỹ Thành, quyền Tổng cục trưởng Tổng cục Thi hành án dân sự - Bộ Tư pháp, thừa nhận việc này hết sức khó khăn.

“Đây là vụ án lớn, phức tạp với giá trị tài sản phải thi hành án lên tới 1.200 tỉ đồng. Trong đó, khoảng 1,9 tỉ đồng là án phí, tiền phạt và 1.100 tỉ đồng là thi hành án theo yêu cầu” - ông Thành nói. Ông cho biết Bộ Tư pháp đã chủ động họp với các bộ, ngành liên quan để tìm cách giải quyết. Tổng cục Thi hành án dân sự cũng cho hay đã thành lập các tổ theo dõi, đôn đốc nhưng gần như không thi hành được bao nhiêu.

Theo bản án (hiệu lực từ cuối năm 2012), ông Phạm Thanh Bình (nguyên chủ tịch Vinashin) và Trần Văn Liêm (nguyên trưởng ban kiểm soát Vinashin, nguyên giám đốc Công ty Viễn Dương) liên đới bồi thường cho Vinashin hơn 991 tỉ đồng. Ông Bình cùng các ông Nguyễn Văn Tuyên (nguyên giám đốc Công ty Công nghiệp tàu thủy Hoàng Anh) và Đỗ Đình Côn (nguyên phó tổng giám đốc Công ty CP Công nghiệp tàu thủy Hoàng Anh) liên đới bồi thường cho Công ty Công nghiệp tàu thủy Hoàng Anh gần 35 tỉ đồng. Ông Bình và ông Tô Nghiêm (nguyên chủ tịch Công ty TNHH MTV Công nghiệp tàu thủy Cái Lân) liên đới bồi thường trên 33,6 tỉ đồng....

Ông Thành cho biết có 3 nguyên nhân dẫn tới việc khó thu hồi tài sản trong vụ Vinashin. Cụ thể, trong quá trình xét xử, tòa án đã không áp dụng các biện pháp bảo đảm đối với người phải thi hành án. Vì vậy, khi thi hành án mới phát hiện các bị cáo không có tài sản để thi hành. Dù Bộ Giao thông Vận tải đã chỉ đạo nhưng các doanh nghiệp thụ hưởng số tiền thu được từ các bị cáo không có đơn đề nghị thi hành án, trừ Tổng Công ty Công nghiệp tàu thủy Nam Triệu (?!). 

Khi xác minh điều kiện thi hành án của 9 cá nhân liên quan trực tiếp, cơ quan chức năng phát hiện số tài sản có giá trị rất ít hoặc đã thế chấp ở ngân hàng nên việc bảo đảm thi hành án rất khó khăn.


“Chắc chắn chúng tôi phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ bởi khả năng thi hành án rất khó khăn” - ông Thành khẳng định.