Tuesday, April 16, 2013

Tranh chấp 4,6 km2 quanh đền cổ Preah Vihear, Thái Lan và Campuchia đưa nhau ra tòa quốc tế


(BLA) - Ngày 15-4-2013, Tòa án Công lý quốc tế ở TP Hague (Hà Lan) đã mở phiên điều trần đầu tiên liên quan đến vấn đề Thái Lan và Campuchia tranh chấp chủ quyền khu vực rộng 4,6 km2 xung quanh ngôi đền cổ Preah Vihear giữa biên giới hai nước.

NỘI DUNG VỤ KIỆN:

Báo Bangkok Post (Thái Lan) cho biết Ngoại trưởng Thái Lan Surapong Tovichakchaikul dẫn đầu phái đoàn Thái Lan 48 người tham dự phiên điều trần. Trong số này có bộ trưởng Quốc phòng, bộ trưởng Giáo dục, đại sứ Thái Lan tại Hà Lan và phó bí thư thường trực Bộ Ngoại giao.

Về phía Campuchia, Phó Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Hor Namhong làm trưởng đoàn với ba luật sư nước ngoài.

Theo lịch trình, Tòa án Công lý quốc tế sẽ nghe Campuchia trình bày lập luận pháp lý vào hai ngày 15 và 18-4-2013. Trong hai ngày 17 và 19-4-2013, tòa lắng nghe phần trình bày của nhóm pháp lý Thái Lan do Đại sứ Thái Lan tại Hà Lan Virachai Plasai làm trưởng nhóm. Trong nhóm có bốn luật sư nước ngoài.




Phiên điều trần ngày 15-4 tại Tòa án Công lý quốc tế ở TP The Hague (Hà Lan). Ảnh: TÒA ÁN CÔNG LÝ QUỐC TẾ

Đại sứ Thái Lan Virachai Plasai sẽ phát biểu mở đầu và kết thúc trong các phiên điều trần. Dự kiến tòa sẽ ra phán quyết mới vào tháng 10 tới.

Hồi tháng 6-1962, Tòa án Công lý quốc tế đã phán quyết chủ quyền ngôi đền cổ Preah Vihear thuộc về 
Campuchia. Tuy nhiên, tòa không phân định khu vực rộng 4,6 km2 xung quanh ngôi đền thuộc nước nào. Sau đó, Thái Lan chấp nhận giao đền cho Campuchia nhưng vẫn quản lý khu vực xung quanh.

Năm 2008, Campuchia nộp đơn lên Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa LHQ (UNESCO) đề nghị công nhận đền Preah Vihear là di sản thế giới. Thái Lan phản đối vì cho rằng Campuchia gộp cả khu đất xung quanh ngôi đền vào nội dung của đơn.

Từ đó, xung đột nổ ra ở khu vực đền Preah Vihear làm 36 binh sĩ và năm dân thường của hai bên thiệt mạng. Đến tháng 7-2012, hai nước đồng ý rút quân khỏi khu vực tranh chấp. Cách đây hai năm, Campuchia nộp đơn kiện lên Tòa án Công lý quốc tế đề nghị tòa giải thích phán quyết năm 1962.

Phát biểu tại tòa ngày 15-4-2013, Ngoại trưởng Campuchia Hor Namhong nhấn mạnh nếu tòa không giải thích phán quyết năm 1962, Campuchia và Thái Lan sẽ không thể duy trì quan hệ hữu nghị và hợp tác.

Ông cho rằng phán quyết năm 1962 nêu đền Preah Vihear thuộc về Campuchia thì cũng có nghĩa khu vực xung quanh của Campuchia. Ông mong tòa ủng hộ cách hiểu này. Trước đây, Campuchia đã nhiều lần sử dụng bản đồ thời thực dân Pháp để khẳng định khu vực này thuộc chủ quyền Campuchia.

Trả lời báo The Nation (Thái Lan) ngày 15-4-2013, Đại sứ Thái Lan tại Hà Lan Virachai Plasai khẳng định phán quyết năm 1962 là phán quyết cuối cùng. Tòa không có thẩm quyền giải thích về đường biên giới ở khu vực đền Preah Vihear vì nội dung này không có trong phán quyết năm 1962. Hơn nữa, yêu cầu giải thích phán quyết năm 1962 của Campuchia xem như đơn kháng kiện nhưng đến thời điểm này, vụ kiện đã hết thời hiệu kháng kiện.

Báo Bangkok Post nhận định trong phiên điều trần tới, Thái Lan sẽ dựa vào hai lập luận:

- Năm 1962, Campuchia đã chấp nhận đường biên giới do Thái Lan đưa ra tại đền Preah Vihear.

- Vấn đề tranh chấp khu vực xung quanh đền Preah Vihear đã được giải quyết qua văn bản ghi nhớ về phân định ranh giới trên bộ giữa hai nước vào năm 2000.






-------------------------

Mới cập nhật:

Hai bên đều hài lòng với kết quả xét xử!

Ngày 11-11-2013, Tòa án Công lý quốc tế (ICJ) đã ra bản án tuyên bố khu vực quanh đền cổ Preah Vihear thuộc về Campuchia. Điều đáng ngạc nhiên là cả hai nước Campuchia và Thái Lan đều tỏ ra hài lòng.

Tại The Hague (Hà Lan), Phó Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Campuchia Hor Nam Hong bày tỏ "hài lòng" dù thừa nhận phán quyết của ICJ có thể chưa đáp ứng 100% mong muốn của Campuchia. Nhiều quan chức và học giả Campuchia cũng nói rằng phán quyết của tòa là "công bằng và thỏa đáng".

Về phía Thái Lan, tuy bị buộc rút quân khỏi khu vực nhưng Thủ tướng Yingluck Shinawatra cũng tuyên bố "hài lòng". Bà cho rằng phán quyết này phần nào "có lợi" cho Thái Lan vì ICJ đã không xem xét khiếu nại của Campuchia về vùng đất có diện tích 4,6 km² bao quanh ngôi đền cổ Preah Vihear và nằm giữa đường biên giới Thái Lan-Campuchia. Thay vào đó, ICJ đề nghị Thái Lan và Campuchia hợp tác để giải quyết tất cả các tranh chấp giữa hai nước.


Theo bà Yingluck, sau phán quyết của ICJ, Thái Lan và Campuchia sẽ cùng trông coi đền Preah Vihear và các khu vực phụ cận thông qua sự giúp đỡ của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quốc (UNESCO).

Dư luận lo ngại phán quyết của ICJ có thể làm gia tăng căng thẳng giữa Thái Lan và Campuchia song theo chỉ huy đơn vị quân đội Campuchia đóng tại Preah Vihear, khu vực biên giới hai nước vẫn yên tĩnh.

Tuy vậy, dư luận đánh giá phán quyết này vẫn có thể gây khó khăn cho bà Yingluck trong thời điểm khó khăn hiện nay. Liên minh Nhân dân vì dân chủ (PAD) đã tuyên bố không công nhận phán quyết. “Chính phủ muốn bán đất nước và lãnh thổ. Người Thái tin vào công lý nhưng sao chúng ta phải tuân theo phán quyết của tòa án quốc tế” – ông Chamlong Srimuang, một lãnh đạo của PAD chất vấn trước khi phán quyết được tuyên.