Thursday, April 4, 2013

"Kỳ án vườn mít" - Lê Bá Mai và tội danh hiếp dâm, giết người

(BLA) - Ngày 5/1/2013, sau 3 ngày xét xử, TAND tỉnh Bình Phước đã tuyên án sơ thẩm lần thứ tư kỳ án "vườn mít" đối với bị cáo Lê Bá Mai mức án chung thân.

NỘI DUNG VỤ ÁN

(Đang cập nhật)

Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát Nhân dân (KSND) tỉnh Bình Phước, sáng 12.11.2004, Mai nhìn thấy bé Út (11 tuổi, ngụ xã An Khương, huyện Hớn Quảng, tỉnh Bình Phước) và chị họ đang mót củ mì (sắn) gần nơi Mai làm khoảng 50m, nên nảy sinh ý định giao cấu. Mai dùng xe gắn máy chạy đến rủ Út vào khu vườn mít (do vậy vụ án có tên là vụ án “vườn mít” - PV) ở gần đó, rồi dùng tay đánh vào gáy Út bất tỉnh rồi hiếp dâm. Thực hiện xong hành vi đồi bại, Mai thấy Út còn sống và sợ bị tố cáo nên lấy quần của nạn nhân siết cổ cho đến chết.

Biết Út đã chết, Mai vùi xác vào gốc cây mít và trở về chòi tắm rửa, ăn cơm như không có chuyện gì xảy ra. Đến ngày 16.11.2004, người thân của Út phát hiện thi thể nạn nhân trong vườn mít (thuộc trang trại của ông Dương Bá Tuân) trong tình trạng không mặc quần, xác đã phân hủy. Mai bị công an bắt giữ để điều tra về hành vi “giết người” và “hiếp dâm trẻ em”.

Ngày 16.3.2005, Tòa án Nhân dân (TAND) tỉnh Bình Phước đưa vụ án hình sự sơ thẩm ra xét xử và tuyên án tử hình bị cáo Lê Bá Mai về tội “giết người” và “hiếp dâm trẻ em”. Bị cáo kháng cáo, ngày 4.8.2005, Tòa phúc thẩm - TAND Tối cao tại TPHCM đã đưa ra xét xử phúc thẩm vụ án “vườn mít” và “tuyên giữ nguyên án tử hình” đối với bị cáo Mai về 2 tội nêu trên.

Tuy nhiên, ngày 12.12.2006, Viện trưởng Viện KSND Tối cao đã có quyết định kháng nghị giám đốc thẩm, đề nghị hủy 2 bản án là sơ thẩm và phúc thẩm, với lý do “chưa có căn cứ vững chắc” và “có nhiều vi phạm trong quá trình điều tra vụ án, thiếu sót trong việc khám nghiệm hiện trường, thu thập chứng cứ”.

Bố mẹ nạn nhân Út đến nghe tòa tuyên án từ rất sớm. Ảnh: Phùng Bắc

Đến ngày 5.2.2007, Hội đồng Thẩm phán- TAND Tối cao xét xử theo thủ tục giám đốc thẩm, đã chấp nhận kháng nghị, hủy bản án sơ thẩm của TAND tỉnh Bình Phước và bản án phúc thẩm của TAND Tối cao tại TPHCM, giao vụ án điều tra lại từ đầu theo quy định pháp luật.

Vụ án tiếp tục kéo dài suốt 3 năm, Cơ quan CSĐT lại điều tra vụ án, chuyển kết luận điều tra sang Viện KSND tỉnh Bình Phước và cho đến tháng 7.2010, TAND tỉnh Bình Phước đã đưa ra xử sơ thẩm lần 2 (đến lúc đó đã được gọi là kỳ án “vườn mít”). Tại phiên xét xử sơ thẩm lần 2, TAND tỉnh Bình Phước đã tuyên trả hồ sơ để Cơ quan CSĐT điều tra bổ sung (trong khi đó, Viện KSND tỉnh Bình Phước vẫn giữ nguyên quan điểm truy tố).

Ngày 18.5.2011, TAND tỉnh Bình Phước lại đưa ra xét xử sơ thẩm lần thứ ba kỳ án “vườn mít”, nhưng điều bất ngờ đã xảy ra khiến dư luận đặc biệt quan tâm đến vụ án, đó là HĐXX phiên tòa sơ thẩm hình sự lần 3 đã tuyên bị cáo Lê Bá Mai không phạm tội và trả tự do ngay tại phiên tòa. Lúc Mai được thả tự do, nhiều người cho rằng Mai bị oan, hung thủ giết - hiếp bé Út vẫn còn nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật…

Tuy nhiên, đùng một cái - đúng như dư luận đặt tên cho vụ này là kỳ án “vườn mít” - giữa tháng 6.2011, Viện trưởng Viện KSND tỉnh Bình Phước đã ký quyết định kháng nghị, yêu cầu Tòa phúc thẩm - TAND Tối cao tại TPHCM xét xử phúc thẩm theo hướng “hủy toàn bộ bản án sơ thẩm lần 3 của TAND tỉnh Bình Phước để xét xử lại, theo hướng bị cáo Lê Bá Mai phạm 2 tội “hiếp dâm trẻ em” và “giết người” như Viện KSND tỉnh Bình Phước đã truy tố”.

Trong khi Viện KSND tỉnh Bình Phước kháng nghị bản án sơ thẩm lần 3 của TAND tỉnh Bình Phước, thì ngày 20.4.2012, ông Lê Bá Triệu (bố đẻ của Lê Bá Mai, quê tỉnh Thanh Hóa) đã gửi đơn đến Chánh án TAND Tối cao cùng một số cơ quan chức năng, khiếu nại về việc chậm đưa vụ án Lê Bá Mai ra xét xử phúc thẩm, khiến vụ án tiếp tục kéo dài.

Ngay sau đó, TAND Tối cao tại TPHCM đã ra quyết định bắt giữ Mai trở lại trại tạm giam nhằm đảm bảo cho việc xét xử. Chiều 18.5.2012, Công an tỉnh Bình Phước đã thực hiện lệnh bắt tạm giam trở lại đối với Lê Bá Mai, theo yêu cầu của Tòa phúc thẩm - TAND Tối cao tại TPHCM.

Chiều 3.12.2012, TAND tỉnh Bình Phước cho biết, phiên tòa hình sự sơ thẩm (lần 4) xét xử bị cáo Lê Bá Mai (bị Viện KSND tỉnh Bình Phước truy tố về tội “giết người” và “hiếp dâm trẻ em”) theo lịch xét xử sẽ được đưa ra xét xử vào 7h30 sáng 5.12.2012 và kéo dài đến ngày 6.12.2012. Tuy nhiên, phiên xét xử này đã bị tạm hoãn vì lý do phía hội thẩm nhân dân tham gia xét xử… bận công tác!

Sau nhiều lần bị hoãn, sáng 3.1.2013, phiên tòa hình sự sơ thẩm lần thứ tư xét xử bị cáo Lê Bá Mai trong kỳ án “vườn mít” đã diễn ra tại TAND tỉnh Bình Phước.

 
 Lê Bá Mai tại phiên tòa sơ thẩm xét xử vào ngày 13.7.2010 - Ảnh: G.Khánh

Sau khi án có hiệu lực lần 3, Mai không làm đơn gửi Chủ tịch nước xin ân giảm hình phạt tử hình mà cùng với gia đình kêu oan. Một trong những lá đơn đã làm động lòng bà Nguyễn Thị Hoài Thu, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội Quốc hội khóa XI. Trong văn bản gửi cho Chánh án TAND tối cao và Viện trưởng Viện KSND tối cao, bà Hoài Thu đã nêu lên hàng loạt những mâu thuẫn trong vụ án. Chẳng hạn, U. mất tích từ ngày 12.11.2004 đến ngày 16.11.2004, nhưng không hiểu vì sao “xác bị phân hủy biến dạng” (theo biên bản khám nghiệm tử thi). Ngoài ra, kết quả giám định của Phân viện Khoa học hình sự Bộ Công an kết luận, không phát hiện thấy tinh dịch và xác tinh trùng trong thi thể nạn nhân thì “làm sao xác định Mai hiếp dâm trẻ em”. Áo quần của U. có nhiều lời khai bất nhất (Mai khai “quần lửng màu xám”, H. “quần lửng màu trắng đục”, khám nghiệm tử thi nạn nhân lại “quần thun ống dài”, còn gia đình U. “quần lửng màu xanh”).

Tương tự, kháng nghị giám đốc thẩm của Viện trưởng Viện KSND tối cao vào ngày 12.12.2006 đã phân tích ra hàng loạt sai sót của cơ quan tố tụng. Nhân chứng quan trọng là H. khai, người chở U. đi là Mai; có lúc “đứng xa 100m nên không biết người đó là ai”. Mai khai, lúc xảy ra vụ việc “U. cầm củ sắn đang ăn dở”, nhưng kết quả khám nghiệm tử thi của cơ quan pháp y không phát hiện loại thức ăn này. Biên bản khám nghiệm hiện trường ghi thu giữ “một đôi dép Lào và chiếc quần quấn quanh cổ nạn nhân”, lệnh nhập kho lại ghi “một đôi dép nhựa màu xanh và một cái quần màu trắng đục đã cũ”; còn phiếu nhập kho tang chứng lại ghi “một đôi dép màu trắng đã cũ”...
Ngày 5.2.2007, Hội đồng thẩm phán TAND tối cao đã ra quyết định giám đốc thẩm hủy bản án sơ thẩm và phúc thẩm, để điều tra lại theo quy định của pháp luật. Ngày 13.7.2010, TAND Bình Phước đã mở lại phiên tòa sơ thẩm (lần 2), đại diện Viện KSND tỉnh vẫn đề nghị HĐXX tuyên án tử hình Lê Bá Mai. Nhưng sau hàng loạt chứng cứ mà luật sư đưa ra để phản bác lời buộc tội của đại diện Viện Kiểm sát, HĐXX đã tuyên trả hồ sơ để điều tra bổ sung.

Cuối năm 2010, Viện KSND tỉnh Bình Phước đã có văn bản gửi cho TAND cùng cấp cho biết: “Kết quả điều tra bổ sung không làm thay đổi nội dung vụ án nên giữ quan điểm truy tố đối với Lê Bá Mai như bản cáo trạng số 17/QĐ/KSĐT-TA ngày 24.7.2009 của Viện KSND tỉnh Bình Phước”.

---------------------

Tường thuật phiên tòa ngày 3-1-2013 (lần thứ tư):

Về điểm này, đại diện Viện KSND tỉnh Bình Phước cho rằng thời điểm xảy ra vụ án, nhân chứng Thị Hằng còn quá nhỏ, lại là người dân tộc thiểu số nên nhận dạng màu sắc là chưa chính xác với thực tế quá trình phạm tội của Lê Bá Mai.

Ngoài ra, phía đại diện Viện KSND còn cho rằng về vấn đề nhận dạng màu sắc, còn tùy thuộc vào khoảng cách giữa các đối tượng. Theo đó, khoảng cách đứng giữa Thị Hằng với Lê Bá Mai có một đoạn khá xa nhau nên việc nhận diện màu sắc nhầm là điều có thể xảy ra.

Sau đó, đại diện luật sư có thẩm vấn ông Trần Văn Sinh - công an viên xã An Khương, người trực tiếp lấy lời khai của nhân chứng Thị Hằng. Ông Sinh có thừa nhận mình có mâu thuẫn với ông chủ của Lê Bá Mai là ông Dương Bá Tuân. Nhưng mâu thuẫn đó là vì giữa ông Sinh và ông Tuân trước đó, ông Tuân lấy biên bản làm việc lấy lời khai của Thị Hằng của ông Sinh cho photocopy rồi cung cấp cho báo chí khiến ông Sinh bị cấp trên kiểm điểm khiển trách.

Ông Sinh còn cho rằng mâu thuẫn giữa ông và ông Tuân không xuất phát từ việc giữa hai ông có tranh chấp nhau về ranh giới đất (đất ông Sinh giáp ranh với đất ông Tuân).

Đại diện luật sư cho rằng, ông Sinh có thành kiến với ông Tuân và những người làm thuê cho gia đình ông Tuân là điều có thể xảy ra vì tại biên bản ghi lời khai với nhân chứng Thị Hằng không hề nhắc đến bị cáo Lê Bá Mai. Sau đó, được ông Sinh gợi ý - người thanh niên chở nạn nhân Thị Út đi có giống với Lê Bá Mai không - thì nhân chứng Thị Hằng lúc đó mới trả lời rằng người đó giống với Lê Bá Mai.

Về điểm này, đại diện Viện KSND cho rằng nghiệp vụ điều tra của ông Sinh còn yếu vì thời điểm ấy mới vào nghề được 3 tháng nên chưa được đào tạo bất cứ điều gì về công tác điều tra.

Cuối giờ chiều cùng ngày, phiên toà đi vào phần tranh luận. Đại diện Viện KSND kết luận, tuy những bằng chứng phạm tội của Lê Bá Mai là chưa khớp với thực tế nhưng kết luận hành vi phạm tội của Lê Bá Mai là có cơ sở.

Sau đó, đại diện Viện KSND đề nghị tòa tuyên bị cáo mức án tử hình vì hành vi giết người, phạt 17-18 năm tù về tội hiếp dâm trẻ em đối với Lê Bá Mai.
Ngày mai 4.1, phiên tòa sẽ nghị án và tuyên án.