Monday, December 31, 2018

Chia tay 2018, đề nghị Tòa, Viện tối cao xem xét lại vụ án Hồ Duy Hải trong năm 2019

Ls. Trần Hồng Phong



Hôm nay là ngày cuối cùng của năm 2018, tôi muốn dành bài viết cuối cùng trong năm trên Blog này nói vài lời về vụ án tử tù Hồ Duy Hải kêu oan. Suốt 10 năm qua, kiến nghị về việc giám đốc thẩm vẫn chưa được xem xét toàn diện, thấu đáo, trong bối cảnh dấu hiệu oan sai là rõ ràng, thách thức công lý, ảnh hưởng đến uy tín của nền tư pháp nước nhà. 


Với tư cách là một luật sư, tôi đề nghị Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao cần nhanh chóng xem xét lại vụ án này, theo hướng kháng nghị giám đốc thẩm, điều tra xét xử lại. Liên quan đến vụ án này, bản thân tôi hiện đang có Đơn tố cáo làm sai lệch hồ sơ vụ án gửi đã gần 2 năm, tới nay vẫn chưa có kết quả giải quyết.


<< Hồ Duy Hải trước tòa (trên) và bà Nguyễn Thị Loan mẹ của tử tù Hồ Duy Hải (hình phía dưới).

Trong năm 2018, vụ án tử tù Hồ Duy Hải tiếp tục được nhiều cá nhân, tổ chức trong và ngoài nước lên tiếng, kiến nghị xem xét lại. Bao gồm cả những diễn đàn uy tín nhất - cơ quan Nhân quyền thuộc Liên Hiệp Quốc.     

Trong một đất nước có pháp luật, trách nhiệm của mỗi cơ quan tổ chức, mỗi cá nhân - là phải cùng nhau mạnh mẽ lên tiếng, xây dựng, cho mục tiêu bảo đảm sự công bằng, khách quan, tránh oan sai, bỏ lọt tội phạm. 
....

Dưới đây là bài trả lời phỏng vấn của tôi với RFA (Đài Châu Á Tự do), từ ngày 2/12/2014 - cách nay đã 4 năm. Tại thời điểm trả lời phỏng vấn, gia đình Hồ Duy Hải và bản thân tôi không hề biết rằng, theo dự kiến chỉ 3 ngày sau: ngày 5/12/2014 - người ta sẽ thi hành bản án tử hình đối với Hồ Duy Hải. 

Tưởng cũng cần nhắc lại rằng: Đến khoảng 9h sáng ngày 4/12/2014, gia đình Hồ Duy Hải và mọi người mới biết tin Hồ Duy Hải sẽ bị tử hình vào sáng ngày 5/12/2014. Đến khoảng 12h trưa ngày 4/12/2014, tức là chưa tới 20 giờ nữa là bị tử hình, nhờ có sự can thiệp trực tiếp từ Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, việc thi hành án tử mới được hoãn! Tức là Hồ Duy Hải đã "thoát chết" trong gang tấc!

Tôi đăng lại bài viết này, đơn giản vì đó là quan điểm và ý kiến của tôi về vụ án Hồ Duy Hải. 

.....

Click vào tiêu đề để xem bài gốc trên trang của RFA: 

Gia Minh, biên tập viên RFA, Bangkok

2014-12-02

Nhiều người quan tâm và cư dân mạng tại Việt Nam đang lên tiếng về biện pháp hành quyết bằng tiêm thuốc độc tử tù Hồ Duy Hải mà tòa án Long An báo với gia đình hôm 25/11/2014 vừa qua. Anh này được cho là bị xử oan trong một vụ án giết người ở Long An và gia đình kêu cứu suốt 7 năm nay.

Luật sư Trần Hồng Phong, người giúp gia đình Hồ Duy Hải làm đơn Giám đốc thẩm cách đây hai năm, từng nêu ra những vi phạm nghiêm trọng trong tiến trình tố tụng qua hai tòa sơ thẩm và phúc thẩm.

Vào sáng ngày 2 tháng 12 năm 2014, Gia Minh có cuộc nói chuyện với luật sư Trần Hồng Phong về vụ việc và trước hết ông nêu lại một số điểm vi phạm đáng chú ý trong vụ án này như sau:

Luật sư Trần Hồng Phong:
Trong quá trình điều tra vụ án tại biên bản khám nghiệm hiện trường đều ghi nhận thu được nhiều dấu vân tay tại khu vực xảy ra vụ án; tuy nhiên sau đó cơ quan giám định đưa ra kết luận không có dấu vân tay nào trong 10 ngón tay của anh Hải trùng khớp với những dấu vân tay đã thu giữ tại hiện trường. Như vậy theo tôi đó là chứng cứ ngoại phạm quan trọng nhất của Hồ Duy Hải, cho thấy Hồ Duy Hải không thể là người gây ra vụ giết người đó. Vì cho đến nay khoa học chứng minh mỗi người đều có dấu vân tay riêng; như vậy dấu vân tay của ai chưa được làm rõ nhưng đặc biệt không phải của Hải. Đây là tình tiết đặc biệt quan trọng số một- tình tiết ngoại phạm.

Cơ quan giám định đưa ra kết luận không có dấu vân tay nào trong 10 ngón tay của anh Hải trùng khớp với những dấu vân tay đã thu giữ tại hiện trường. Như vậy theo tôi đó là chứng cứ ngoại phạm quan trọng nhất của Hồ Duy Hải, cho thấy Hồ Duy Hải không thể là người gây ra vụ giết người đó

Thứ hai về tang vật, trong vụ án này nếu xét theo nguyên tắc tố tụng hình sự thì không có tang vật nào cả; nhưng sau đó trong quá trình điều tra và có thể từ những suy diễn chủ quan nào đó, cơ quan điều tra thu thập, mua lại, nhờ người đi mua lại những vật mà cho là tang vật, mà ở đây cụ thể là con dao và cái thớt mà họ cho là tang vật của vụ án. Theo tôi thì đây cũng là một sai phạm hết sức nghiêm trọng.

Thứ ba đây không phải là vụ án bắt quả tang mà là vụ án không có nhân chứng chứng kiến việc thủ phạm gây án mà chỉ có duy nhất là lời khai ‘có nhận tội’ của Hồ Duy Hải. Nếu lời khai đó không phù hợp với những vật chứng, với những diển biến khách quan của vụ án thì theo tôi chưa có đủ cơ sở kết luận Hồ Duy Hải phạm tội giết người theo như hai bản án sơ thẩm và phúc thẩm đã tuyên.

Đó là những ý chính mà tôi muốn nói.

Gia Minh: Căn cứ trên luật pháp thì hiện nay có thể làm gì?

Luật sư Trần Hồng Phong: Với những sai phạm như tôi vừa nói, căn cứ theo Bộ luật Hình sự và Tố tụng Hình sự hiện nay thì có đủ cơ sở để Viện Kiểm Sát Nhân dân Tối cao hoặc là Tòa án Nhân dân Tối cao ra quyết định kháng nghị để xem xét lại bản án này theo thủ tục giám đốc thẩm. Cụ thể tôi đã đề nghị xem xét giám đốc thẩm theo hướng hủy án điều tra lại để làm rõ những tình tiết mâu thuẫn cũng như khắc phục những sai phạm như tôi vừa nói. Về mặt pháp luật cho phép mở lại vụ án này.

Trong vụ án này nếu xét theo nguyên tắc tố tụng hình sự thì không có tang vật nào cả; nhưng sau đó trong quá trình điều tra và có thể từ những suy diễn chủ quan nào đó, cơ quan điều tra thu thập, mua lại, nhờ người đi mua lại những vật mà cho là tang vật... Theo tôi thì đây cũng là một sai phạm hết sức nghiêm trọng

Gia Minh: Các luật sư có đề nghị nhưng có trả lời ‘xử đúng người, đúng tội’ rồi phải không thưa luật sư?

Luật sư Trần Hồng Phong: Thật ra suốt 6 năm qua gia đình Hồ Duy Hải đã đi kêu oan, có gửi đơn đến rất nhiều các cấp. Bản thân tôi cách đây khoảng gần hai năm, khi gia đình anh Hải nhờ tôi làm đơn kêu oan, tôi đã bỏ ra chừng ba- bốn tháng, tôi đi xác minh, rà soát lại hồ sơ. Sau đó tôi gửi đơn tới Tòa án Nhân dân Tối cao, cũng như Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao và khoảng ba đoàn đại biểu Quốc hội với mong muốn đưa vụ án này ra diễn đàn Quốc hội để xem xét lại vụ án. Tôi có nhận được hai văn bản trả lời của bên Công an và Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao cho rằng việc này xét xử đã đúng rồi.

Nhưng mới sáng nay tôi nhận được một cuộc điện thoại của một phóng viên Báo Tuổi Trẻ nói rằng phóng viên này có liên hệ với chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao nói là chưa hề đọc đơn nào của tôi và của gia đình Hồ Duy Hải gửi tới, nên đề nghị gửi đơn đó ra gấp để ông chánh án xem. Các đây khoảng vài phút tôi đã gửi đơn đó cho anh phóng viên báo Tuổi Trẻ với mong muốn gửi sớm đến ông chánh án. Còn lý do xem hay không xem thì tôi thật sự cũng không biết, nhưng mới nhất vào ngày 25 tháng 11 vừa qua, gia đình anh Hải có gọi điện thoại cho tôi và khóc lóc nói bên tòa án địa phương đến thông báo sắp thì hành án và gia đình có muốn đến để nhận xác hay không nên gia đình rất lo lắng, và gia đình có ra ngoài Hà Nội kêu oan, còn phần tôi mới gửi lại đơn .

Gia Minh: Trong tiến trình chờ xem xét đơn, có thể xảy ra khả năng tòa án Loang An sẽ làm theo ý họ không?

Luật sư Trần Hồng Phong: Nếu nói về mặt xét xử, bản án thì xem như vụ án này đã xét xử xong. Về mặt thủ tục hình sự thì hiện nay chuyển qua giai đoạn thi hành án tức thi hành bản án tử hình. Việc thi hành án chủ yếu do tòa án sẽ thành lập hội đồng thi hành án có sự tham gia của bên công an và bên thi hành án. Nếu bản án đang có hiệu lực mà chưa có quyết định, kháng nghị nào yêu cầu hoãn việc thi hành án thì về nguyên tắc việc tử hình anh Hồ Duy Hải là có thể xảy ra. Tuy nhiên cho rằng khó vì dư luận đã lên tiếng, báo chí nói đến nhiều cho nên cũng hy vọng anh Hải không bị tử hình trong lúc đang chờ xem xét các đơn.

Gia Minh: Một luật sư ở Nam Định- luật sư Ngô Ngọc Trai, có đưa ra đề nghị giới luật sư nên lập ra hội đồng nghiên cứu hồ sơ vụ án để xem xét có oan sai hay không, theo luật sư hẳn đề nghị đó cần thiết trong vụ án này và mức độ khả thi ra sao?

Luật sư Trần Hồng Phong: Thông tin mà luật sư Ngô Ngọc Trai đề nghị lập ra hội đồng nghiên cứu các vụ án oan tôi có biết cách đây một hai tháng trên báo chí, trên mạng. Về mặt ý tưởng, tôi thấy là ý tưởng hay nhưng để áp dụng có những điểm khó. Lý do vì luật sư là người hành nghề tự do, thường luật sư làm việc với thân chủ, với khách hành qua các hợp đồng. Nói chung không ai có thể ngăn cản các luật sư trao đổi hồ sơ chuyên môn hoặc phối hợp cùng nhau để phân tích, tìm ra các tình tiết giải oan cho người ta. Việc đó thực ra cũng là việc phổ biến và bình thường. Còn việc thành lập ra một hội đồng nghiên cứu như vậy, theo tôi biết và thấy qua thực tế của Việt Nam thì gần như rất khó có thể thành lập ra những hiệp hội hay những câu lạc bộ có tính chất tự phát như vậy. Những thủ tục về hành chính… rất khó.

Hơn nữa về cái gọi là cơ chế, tức nếu không thành lập được một cách hợp pháp theo những qui định của Việt Nam hiện nay thì những ý kiến nhân danh một hội đồng hay một nhóm luật sư nào đó, thì về mặt thủ tục tố tụng cũng chưa được rõ rệt, hay theo tôi thậm chí chưa được đúng. Tại vì khi một luật sư hay một người nào đó gửi một đơn kiến nghị hay hay giải oan nào đó, thì nên xuất phát từ trách nhiệm của luật sư với thân chủ; mặc dù khi có hành vi tội phạm hay những bất công gì đó thì bất kể ai, kể cả luật sư, báo chí đều có quyền lên tiếng; nhưng có tạo thành sức mạnh hay không; nhất là trong bối cảnh tư pháp hiện nay theo tôi vai trò của luật sư rất ‘thấp kém’; như vậy đề nghị của luật sư Ngô Ngọc Trai là một ý tưởng hay nhưng khó có thể đi vào thực tế.

Gia Minh: Chân thành cám ơn luật sư.

.......

Vụ án tử tù Hồ Duy Hải kêu oan 


Hồ Duy Hải tại phiên toà sơ thẩm năm 2008 (ảnh tư liệu, báo Tuổi Trẻ)

* Vụ hai nữ nhân viên bị sát hại tại bưu điện Cầu Voi: Hồ Duy Hải có bị oan? 



Cập nhật các bài viết 
.......
  1. Vì sao Hồ Duy Hải kêu oan? Vì sao cần giám đốc thẩm (xem xét lại) vụ án? (sơ đồ)
  2. Diễn tiến quá trình kêu oan và đề nghị giám đốc thẩm (từ khi tuyên án năm 2008 - đến nay (2018))
  3. Nhật ký thăm nuôi tử tù Hồ Duy Hải (1/2018)
  4. Tử tội Hồ Duy Hải từng nắn nót làm đơn đề nghị gia đình không thuê luật sư cho mình & Biên bản xác nhận việc mua cái thớt ở chợ về làm tang vật,  
  5. Hoãn thi hành án Hồ Duy Hải - xúc động tình người, xin cám ơn!
  6. Tòa án tỉnh Long An họp báo vụ án tử tù Hồ Duy Hải: còn nhiều vấn đề cần đào sâu làm rõ,  
  7. Thông tin vụ án Hồ Duy Hải trên báo An Ninh Thủ Đô,   
  8. Diễn biến vụ án Hồ Duy Hải bị kết tội giết hại 2 nữ nhân viên bưu điện Cầu Voi,   
  9. Danh mục những bài báo về vụ án Hồ Duy Hải,   
  10. Hồ Duy Hải có kêu oan hay không?
  11. Vụ án Hồ Duy Hải: trong đêm xảy ra vụ sát hại kinh hoàng nhiều thanh niên có mặt tại bưu điện Cầu Voi?   
  12. Hoãn thi hành án tử tù Hồ Duy Hải: Người trong cuộc nói gì?
  13. Văn phòng Chính Phủ gửi công văn hỏa tốc, yêu cầu Viện kiểm sát nhân dân tối cao xem xét vụ Hồ Duy Hải
  14. Lật lại vụ án giết 2 nữ nhân viên Bưu điện Cầu Voi: Tuyên án tử hình dễ thế sao?  , 
  15. Đơn đề nghị giám đốc thẩm, kêu oan cho tử tù Hồ Duy Hải 
  16. Từ vụ án oan Nguyễn Thanh Chấn nhìn qua vụ án giết hai nữ nhân viên ở bưu điện Cầu Voi ,  
  17. Bản án phúc thẩm
  18. Bản án sơ thẩm
  19. Cáo trạng  
  20. Tử tội Hồ Duy Hải nắn nót làm đơn đề nghị gia đình không thuê luật sư cho mình & Biên bản xác nhận việc mua cái thớt ở chợ về làm tang vật
  21. Quan điểm kết tội và ý kiến tranh luận của đại diện VKS tại phiên tòa phúc thẩm - vụ án Hồ Duy Hải, 
  22. Hồ Duy Hải đã nói những gì tại phiên tòa phúc thẩm?
  23. Bốn người thuộc cơ quan tiến hành tố tụng tham gia vụ án Hồ Duy Hải đã bị đột tử (1/2015)
  24. Buồn vui chuyện gia đình thăm gặp tử tội Hồ Duy Hải (3/2015)
  25. Đại biểu QH Lê Thị Nga: Kết tội Hồ Duy Hải chủ yếu dựa trên chính lời khai nhận tội của Hải, 
  26. Báo cáo của đại biểu QH, Phó chủ nhiệm UB Tư pháp QH Lê Thị Nga (?) - kết luận "có đầy đủ căn cứ giám đốc thẩm" (2/2015)
  27. Cáo trạng có những suy diễn ... chết người (3/2015)
  28. Kiến nghị xem xét thận trọng vụ án Hồ Duy Hải (3/2015)
  29. Đoàn giám sát UBTVQH kiến nghị giải quyết dứt điểm vụ Hồ Duy Hải (4/2015)
  30. Vụ án Hồ Duy Hải: liệu có thực sự "đến đây là hết rồi, không còn cách nào khác"? (4/2015)
  31. Vụ án Hồ Duy Hải: phải có lãnh đạo cao cấp nhóm "tứ trụ" "tác động" thì mới có hy vọng? (4/2015)
  32. Thư đề nghị Chủ tịch nước thu hồi quyết định bác đơn ân xá đối với tử tù Hồ Duy Hải của Ls. Trần Văn Tạo (4/2015)
  33. Ủy ban thường vụ Quốc Hội: "Không có căn cứ bãi tội cho Hồ Duy Hải" (6/2015), 
  34. Diễn biến mới vụ án Hồ Duy Hải: gia đình HDH gửi đơn tố giác một người có dấu hiệu liên quan trong đêm xảy ra vụ án (6/2015)
  35. Trên con đường đi tìm công lý cho tử tù Hồ Duy Hải (12/2015)
  36. Đơn tố giác đối tượng Nguyễn Văn Nghị của gia đình Hồ Duy Hải (5/2015)
  37. Nhà văn Nguyễn Quang Lập (Bọ Lập), blog Quechoa và ... Hồ Duy Hải (12/2015)
  38. Vụ Hồ Duy Hải: gia đình tiếp tục gửi đơn trong niềm mong mỏi và hy vọng chưa tắt (5/2016)
  39. Số phận tử tù Hồ Duy Hải hiện ra sao? (6/2016)
  40. Dấu vân tay trong vụ án tử tù Hồ Duy Hải là của ai? (11/2016); 
  41. Vụ án Hồ Duy Hải: ai đang bóp chết nền tư pháp nước nhà? (1/2017)
  42. Gia đình Hồ Duy Hải gửi Đơn tố cáo làm sai lệch hồ sơ vụ án (6/2017)
  43. Làm rõ 'nhân chứng đặc biệt' vụ tử hình Hồ Duy Hải (5/2017)
  44. Viện KSND tối cao yêu cầu báo cáo vụ tử tù Hồ Duy Hải (7/2017); 
  45. Thay vì kiến nghị giám đốc thẩm, VKS tỉnh Long An đề nghị "thi hành dứt khoát" "loại này"! (12/2017); 
  46. Nhà báo Huy Đức: "nếu chưa thể minh oan hãy ân giảm án tử hình cho Hồ Duy Hải" (1/2018) 
  47. Tử tù Hồ Duy Hải gửi quà tặng các luật sư (1/2018)
  48. Danh sách các bài báo viết về vụ án tử tù Hồ Duy Hải (báo giấy)