Wednesday, August 1, 2018

Tập Cận Bình & quyền lực không giới hạn nhiệm kỳ

Trần Hồng Phong

Tôi là một người không ưa và không có khả năng làm chính trị. Nên nói thật là tôi luôn cảm thấy "ghê sợ" (hay cũng có thể là "ghê tởm) những người làm chính trị theo kiểu ôm ghế lãnh đạo tối cao quá 2 nhiệm kỳ - như Putin (Nga), Tập Cận Bình (Trung Quốc), Hun Sen (Campuchia), Fidel Castro (Cuba) ... Trong khi đất nước nào cũng giương cao và cố gắng đi theo con đường bình đẳng, công bằng - thì thật khó chấp nhận chuyện một người không phải là cha mẹ, ông bà mình, mình (hay nói rộng ra là tuyệt đại nhân dân) cũng chẳng hề tín nhiệm, bầu lên (như bầu lớp trưởng chẳng hạn), có được ngai vàng là nhờ thủ đoạn chính trị, mà quyền hạn vô biên. Nói một tiếng thiên hạ không dám ho, tự ý "quyết" luôn cả những vấn đề không thuộc về mình (mà nào có đúng đắn gì đâu)...

<< Tháng 3/2018, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thành công trong việc sửa Hiến Pháp TQ, mở đường cho cơ hội nắm giữ "ngai vàng" không giới hạn. Được "cống hiến đến hơi thở cuối cùng"! Ảnh: Reuters.

Lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình còn "trẻ" nhưng quả thật "tài" cao hiếm có. Chỉ trong một thời gian ngắn đã thâu tóm quyền lực vào tay mình đến mức tuyệt đỉnh vô song. Mộng bá vương, cao ngạo, nham hiểm ... là những đặc tính mà ai cũng thấy ở con người này. Tất nhiên, lẽ đời luôn công bằng, số phận và tấm gương của ngay chính những bậc tiền bối từng giữ những chức vụ mà họ Tập nay đang giữ, cho thấy quyền lực của một người có thể rất ghê gớm khi đang, nhưng thực ra cũng chả là cái đinh gì cả - khi về già, hay chết đi. Có một câu danh ngôn "trong trí nhớ của nhân dân chỉ còn lại những gì mà họ yêu mến"! 

Dù vậy, không thể phủ nhận con virus ham muốn quyền lực quả là không khác gì một tế bào ung thư đối với ai cuồng quyền lực và có cơ hội để thực hiện. Không thuốc nào chữa được! Đáng buồn là, những hành động, lời nói của những kẻ nắm giữ quyền lực siêu cao - nếu không xuất phát từ lòng nhân ái, hợp quy luật, mà lại ngông cuồng, ảo tưởng - thì sẽ khiến cho hàng triệu, hàng triệu người khác phải khốn khổ. 

Bài viết dưới đây đăng trên báo điện tử Vnexpress ngày 31/7/2018.  

....

Sóng gió dồn dập có thể làm suy giảm quyền lực tuyệt đối của ông Tập

Cuộc đối đầu thương mại với Mỹ hay vụ bê bối vắc xin làm dấy lên hoài nghi về các chính sách và quyền lực của Chủ tịch Trung Quốc.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dường như đã nắm trong tay quyền lực tuyệt đối khi quốc hội xóa bỏ giới hạn nhiệm kỳ của ông vào đầu năm nay. Nhưng chỉ vài tháng sau, Trung Quốc liên tiếp hứng chịu nhiều sóng gió, khi kinh tế tăng trưởng chậm lại, cuộc đối đầu thương mại với Mỹ nổ ra và gần đây nhất là vụ bê bối vắc xin rởm, khiến nhiều người đặt ra câu hỏi về quyền lực của ông, theo NYTimes.

Hứa Chương Nhuận (Xu Zhangrun), giáo sư luật và luật hiến pháp tại Đại học Thanh Hoa danh tiếng ở Bắc Kinh, hồi tuần trước đăng trên website của Viện Nghiên cứu Kinh tế Thiên Tắc một bài viết được cho là táo bạo nhất từ trước tới nay của giới học giả Trung Quốc phê bình các chính sách cứng rắn của ông Tập.

"Người dân cả nước, kể cả giới tinh hoa, một lần nữa cảm thấy mơ hồ về đường hướng quốc gia và về an ninh bản thân. Nỗi bất an đã lan tỏa thành một mức độ hoảng sợ khắp xã hội", giáo sư Hứa viết trên trang web của một trong những tổ chức tư vấn về chính sách kinh tế và dân chủ hiến định uy tín nhất Trung Quốc.

"Đây là bài viết rất mạnh mẽ", Jiang Hao, một nghiên cứu viên tại Viện Thiên Tắc, nhận xét. "Nhiều trí thức Trung Quốc có lẽ cùng chung suy nghĩ, nhưng họ không dám nói ra".

Trong bài viết của mình, giáo sư Hứa kêu gọi các đại biểu quốc hội Trung Quốc xem xét lại việc xóa bỏ giới hạn nhiệm kỳ đối với chức Chủ tịch nước. Trong phiên họp hồi tháng 3, tuyệt đại đa số đại biểu quốc hội Trung Quốc đã bỏ phiếu tán thành bãi bỏ quy định trong hiến pháp rằng chủ tịch nước chỉ được đảm nhiệm hai nhiệm kỳ liên tiếp. Với quyết định này, ông Tập về lý thuyết có thể tiếp tục nắm quyền thêm một thập kỷ hoặc lâu hơn khi nắm giữ ba vị trí quan trọng nhất là Chủ tịch nước, Tổng bí thư và Chủ tịch Quân ủy Trung ương.

Tuy nhiên, trong những tháng gần đây, Trung Quốc đang phải chật vật đối phó với nguy cơ nổ ra một cuộc chiến tranh thương mại toàn diện với Mỹ, sau khi Bắc Kinh tung ra đòn đáp trả kiểu "ăn miếng trả miếng" với các gói áp thuế của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Nhiều chuyên gia đối ngoại Trung Quốc cho rằng cuộc đối đầu thương mại kiểu "lưỡng bại câu thương" với chính quyền Trump có thể được kiềm chế nếu Bắc Kinh có cách hành xử linh hoạt hơn và giảm bớt giọng điệu hiếu thắng của mình.

"Trung Quốc cần biết tiết chế hơn khi xử lý các vấn đề quốc tế", Jia Qingguo, giáo sư quan hệ quốc tế tại Đại học Peking, tuyên bố trong một hội thảo gần đây ở Bắc Kinh. "Đừng tạo ra bầu không khí rằng chúng ta sắp vượt mặt Mỹ đến nơi".

Ông Tập hôm qua đã phải triệu tập một cuộc họp Bộ Chính trị nhằm thảo luận các biện pháp đối phó với tình hình kinh tế và thương mại. "Nền kinh tế vẫn ổn nhưng đang phải đối mặt với những vấn đề và thách thức mới, trong khi môi trường bên ngoài đang có những chuyển biến rõ rệt", Bộ Chính trị Trung Quốc kết luận, theo Xinhua.

Trong khi các nhà hoạch định chính sách ở Bắc Kinh tìm cách đối phó với sức ép thương mại khổng lồ từ phía Mỹ, một cơn sóng ngầm trong nước trỗi dậy khi bê bối sản xuất vắc xin rởm của công ty Trường Sinh bị phanh phui, làm dấy lên nỗi giận dữ trong dư luận, nhất là khi chính phủ từng cam kết sẽ xử lý triệt để vấn đề sau những vụ việc tương tự trước đây.

Đây là cuộc khủng hoảng thứ ba ở Trung Quốc liên quan đến vắcxin từ năm 2010, khiến nhiều người đổ vỡ niềm tin vào nền dược phẩm nội địa và châm ngòi cho làn sóng phản ứng quyết liệt trong tầng lớp trung lưu với những cam kết của chính phủ.

Nhiều chuyên gia đối ngoại và quan chức đảng Cộng sản Trung Quốc cho rằng những biến cố gần đây đã khiến giới trí thức, cựu quan chức và tầng lớp trung lưu ngày càng hoài nghi về các chính sách cứng rắn của ông Tập. Một cựu quan chức Trung Quốc giấu tên nói rằng nhiều đồng nghiệp cũ của ông đã chia sẻ bài viết của giáo sư Hứa trên mạng xã hội.



Hình ảnh ông Tập và các cựu lãnh đạo Trung Quốc tại một triển lãm ở Bắc Kinh cuối năm 2016. Ảnh: AP.

Cựu quan chức này cùng nhiều người khác cho rằng nếu Bắc Kinh không có những điều chỉnh kịp thời, những hoài nghi như vậy theo thời gian sẽ lớn dần lên và làm suy giảm quyền lực của ông Tập, khiến các quan chức cấp cao trong chính quyền đặt câu hỏi về quyết sách của ông.

"Vài tuần gần đây, các dấu hiệu về nỗ lực manh nha phản đối quyền lực tuyệt đối của ông Tập đã bắt đầu xuất hiện", Richard McGregor, chuyên gia cấp cao tại Viện Lowy ở Australia, cho biết, đồng thời cảnh báo nó có thể gây ra tình trạng bất ổn và tê liệt chính sách.

Một số dấu hiệu cho thấy sức ép từ căng thẳng thương mại và những lời phê bình trong nước đã khiến chính quyền của ông Tập có những bước đi nhằm xoa dịu dư luận. Một loạt bài viết trên tờ People’s Daily, cơ quan ngôn luận của đảng Cộng sản Trung Quốc, đã mỉa mai những học giả mạnh miệng tuyên bố rằng Trung Quốc đã trở thành siêu cường công nghệ vượt mặt Mỹ, đồng thời cảnh báo truyền thông về việc thổi phồng sức mạnh Trung Quốc.

Đảng Cộng sản Trung Quốc cũng thể hiện các dấu hiệu cho thấy việc giảm bớt ca ngợi ông Tập, sau khi giáo sư Hứa cho rằng cần phải "hãm phanh" những hoạt động tuyên truyền mang tính sùng bái cá nhân như những gì từng diễn ra thời Cách mạng Văn hóa.

Nhà chức trách Trung Quốc từ giữa tháng 7 đã bắt đầu gỡ bỏ nhiều ảnh chân dung của ông Tập tại Bắc Kinh, dường như để làm giảm bớt những lo ngại về chủ nghĩa sùng bái cá nhân trước thềm hội nghị thường niên Bắc Đới Hà sắp diễn ra, theo Nikkei. Đây là hội nghị nơi các lãnh đạo đương chức và về hưu của Trung Quốc thảo luận các quyết sách quan trọng nhất của quốc gia.



Một áp phích có ảnh ông Tập tại Bắc Kinh trong dịp diễn ra Đại hội đảng Cộng sản Trung Quốc tháng 10/2017. Ảnh: Nikkei.

Cựu chủ tịch Giang Trạch Dân và một số lãnh đạo lão thành được cho là đã gửi một lá thư dài cho ông Tập, hối thúc ông xem xét lại chính sách kinh tế và ngoại giao của mình. Nikkei cho hay có nhiều thông tin từ nội bộ đảng Cộng sản Trung Quốc rằng ông Tập sẽ thể hiện lòng tôn trọng hơn đối với các cựu lãnh đạo từng thực hiện công cuộc cải cách ở Trung Quốc và biến nước này thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

"Vẫn còn quá sớm để nói rằng những lời phê bình như vậy có thể tác động đến giới lãnh đạo Trung Quốc, nhưng điều thú vị là đã có một số chấn chỉnh trong giọng điệu chính sách đối ngoại của nước này", Susan Shirk, chủ tịch Trung tâm Trung Quốc Thế kỷ 21 thuộc Đại học California, nhận định. "Điều đó chứng tỏ giới lãnh đạo Trung Quốc luôn có khả năng tự điều chỉnh, ít nhất là ở cấp độ ngôn từ".

Thành Nguyễn

....

Trung Quốc và "Giấc mộng Trung Hoa"

* Thời Tập Cận Bình:
  1. Ai chơi với Trung Quốc (7/2018)
  2. Mao Trạch Đông sắp được yên thân nơi vĩnh hằng? (8/2016)
  3. Lãnh đạo càng hăng máu hiện đại hóa xây dựng "thiên đường", đất nước càng tan hoang, dân càng khốn khổ (5/2016)
  4. Trung Quốc sắp tấn công chiếm đảo Senkaku/Điếu Ngư? (2/2016)
  5. Cuộc gặp lịch sử giữa hai lãnh đạo Trung Quốc & Đài Loan (11/2015)
  6. Biển Đông: Trung Quốc chỉ thích luật rừng của mình, chửi tưng luật pháp quốc tế! (10/2015)
  7. Trung Quốc lúng túng tìm đối sách chống "tuần tra tự do hàng hải" của Mỹ tại Biển Đông (10/2015)
  8. Tập đoàn Giang Trạch Dân lâm nguy (10/2015)
  9. Quảng Tây rúng động vì 17 vụ đánh bom liên tiếp (10/2015)
  10. Tập Cận Bình thăm Mỹ (9/2015)
  11. Giáo sư Úc: Chiến tranh Trung-Mỹ ở Biển Đông ‘không thể tránh khỏi’ (6/2015)
  12. Sự tan vỡ đang tới của Trung Quốc (3/2015)
  13. Ngắm cảnh dân nghèo và chiêm ngưỡng ngọc phỉ thúy trong nhà quan tham ở Trung Quốc (2015)
  14. Ông Tập Cận Bình đang được sùng bái đến mức tuyệt đỉnh (10/2014)
  15. Sinh viên Hồng Kông biểu tình lớn phản đối chính quyền Bắc Kinh (9/2014)
  16. Con đường "lên voi xuống chó" của đại quan tham Chu Vĩnh Khang (12/2014)
  17. Trung Quốc: "Con hổ" Chu Vĩnh Khang bị điều tra và giam giữ như thế nào? (7/2014)
  18. Tăng cao ngân sách quốc phòng, Trung Quốc sẵn sàng cho chiến tranh (5/2014)
  19. Trung Quốc coi Tân Cương, Tây Tạng là mối họa quốc gia (4/2014)
  20. Cập nhật: Trung Quốc và trận chiến chống "khủng bố", đòi ly khai ... ở khu tự trị Tân Cương
  21. Tập Cận Bình sẽ phá nát đảng cộng sản Trung Quốc để trở thành một Gorbachev lưu danh lịch sử? (8/2014)
  22. Tập Cận Bình ê chề nhận món quà của thủ tướng Đức khẳng định Hoàng Sa, Trường Sa không phải của Trung Quốc (4/2014)
  23. Hàng loạt quan chức Trung Quốc tự tử trong khi đang bị điều tra tham nhũng (4/2014)
  24. Mua hàm thiếu tướng giá 100 tỷ đồng (4/2014)
Tư liệu lịch sử Trung Quốc
  1. Mao Trạch Đông - tấn thảm kịch của Đảng cộng sản Trung Quốc
  2. 46 ông lão tố cáo lãnh tụ Mao Trạch Đông và nêu sự thật về "Cách mạng văn hóa" (2012)
  3. Trung Quốc phản đối giải Nobel Hòa bình dành cho Lưu Hiểu Ba, một công dân đang ở tù (10/2010)
  4. Nhân vụ máy bay Malaysia mất tích, tướng Tàu tuyên bố Bắc Kinh cần xây cảng ở quần đảo Trường Sa của Việt Nam (10/3/2014)
  5. Âm mưu thâm độc của Trung Quốc tại Hà Nội 36 năm trước
  6. Tòa án Tây Ban Nha ra lệnh bắt hai cựu tổng bí thư Trung Quốc về hành vi phạm tội ác chống lại loài người
  7. Trung Quốc: Gần 10.000 người đệ đơn kiện cựu tổng bí thư Giang Trạch Dân (6/2015)
  8. Bệnh nhân tâm thần bị bán làm nô lệ
  9. Đặng Tiểu Bình trong chiến tranh biên giới Việt - Trung 1979
  10. Mao Trạch Đông - "người cầm lái vĩ đại" của đảng cộng sản Trung Quốc
  11. Đại Cách mạng văn hóa - cuộc thanh trừng và tranh giành quyền lực kinh hoàng của Mao Trạch Đông (1966-1976)
  12. Kinh hoàng số người chết trong Cách mạng văn hóa do Mao khởi xướng
  13. Chủ tịch nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa Lưu Thiếu Kỳ đã bị các "đồng chí" của mình hãm hại như thế nào?
  14. Ủy viên bộ chính trị Đào Chú đã bị các "đồng chí" hãm hại như thế nào?
  15. Bí ẩn xung quanh cuộc đào thoát và cái chết của nguyên soái, bộ trưởng quốc phòng Trung Hoa Lâm Bưu ngày 13/9/1971
  16. Giang Thanh - từ đệ nhất Mao phu nhân đến bản án tử hình chỉ trong vòng 5 năm! (1980)
  17. Bộ trưởng quốc phòng TQ Bành Hoài Đức đã bị Mao trừng trị như thế nào sau khi góp ý về việc xây dựng CNXH ở Trung Quốc (1966-1974)
  18. Vụ thảm sát Thiên An Môn
  19. Sự kiện Thiên An Môn - một trang sử bi tráng trong lịch sử hiện đại Trung Quốc
  20. Tin ảnh: Vụ thảm sát trên quảng trường Thiên An Môn ngày 4-6-1989
  21. Hồng Kông - khu hành chính đặc biệt của Trung Quốc
  22. Tân Cương - vùng lãnh thổ "mối họa quốc gia" của Trung Quốc
  23. Trung Quốc sẽ "bỏ túi" vùng lãnh thổ Siberia của Nga?
  24. Trung Quốc đã có được quả bom nguyên tử đầu tiên như thế nào và kho vũ khí hạt nhân hiện nay của Trung Quốc
  25. Xung đột giữa hai cường quốc cộng sản Trung - Xô thời kỳ trước 1980