Sunday, May 20, 2018

Thời gian, bối cảnh và cốt truyện trong Thiên long bát bộ & Xạ điêu tam bộ khúc

Bạch Y Ngũ Bút

(Dành cho fan kiếm hiệp Kim Dung) - Để giúp các fan có thêm một số thông tin cơ bản cần thiết, để du ngoạn vào thế giới kiếm hiệp của Kim Dung và thưởng thức một cách trọn vẹn và thú vị hơn, tại hạ có bài viết ngắn này, ôn lược lại một số "chiêu, thức" nhập môn.

<<  Tiểu Long Nữ, chưởng môn Cổ Mộ phái, là sư phụ, về sau trở thành thê tử của thần điêu đại hiệp Dương Quá - được đánh giá là một trong những mỹ nhơn đẹp nhứt trên chốn võ lâm giang hồ (ảnh minh hoạ)


1. Trước hết, cần nhớ rằng dòng văn học kiếm hiệp nói chung, kiếm hiệp Kim Dung nói riêng, tuy nay đã được chính thức xếp vào kho tàng văn học Trung Quốc, hoàn toàn không có nghĩa đây là dòng văn học "cách mạng", hay văn học chủ nghĩa cộng sản, vốn có đặc điểm mang tinh thần giáo huấn, tuyên truyền của chủ nghĩa Mác Lê, hay chủ nghĩa Mao Trạch Đông ... Mà đây là dòng văn học riêng biệt và độc đáo, được hình thành và phát triển trong môi trường "tư bổn giãy chết" ở Hong Kong những năm 1950, 1960. Đây là giai đoạn nhà văn Kim Dung đang sinh sống và sáng tác tại Hong Kong - lúc này đang là thuộc địa của Anh, không liên quan gì đến "văn học cộng sản" ở Trung Hoa đại lục. Hay nói khác đi, cái hay, cái đẹp của truyện kiếm hiệp Kim Dung không liên quan gì đến chế độ chính trị tại Trung Quốc hiện nay.

Tuy nhiên, xét về "nguồn gốc xa xưa", không loại trừ việc các tác phẩm kiếm hiệp của Kim Dung lấy cảm hứng từ cuốn tiểu thuyết trào lộng phong cách hiệp sỹ "rởm" Don Quijote - nhà quý tộc xứ Mantra của nhà văn Tây Ban Nha Miguel de Cervantes Saavedra.  Tác phẩm này được xuất bản lần đầu vào năm 1605 và nay đã thuộc hàng kinh điển trong kho tàng văn học thế giới.

2. Thậm chí trong thập niên 1950-1970, tại Trung Quốc, các tác phẩm kiếm hiệp của Kim Dung bị đảng cộng sản Trung Quốc cấm đoán, bị xem là dòng văn học phản động, dung tục. Chỉ đến những năm 1980, các tác phẩm kiếm hiệp của Kim Dung mới được phát hành và chính thức được "công nhận" tại Trung Quốc. Thời điểm này Anh đã trao trả Hong Kong cho Trung Quốc. Tại Việt Nam, ở miền Bắc và đến những năm 1990, truyện kiếm hiệp Kim Dung, cũng như bên Trung Quốc, bị xem là văn hoá phẩm độc hại, "tàn dư" của chế độ cũ, dâm ô ... và bị cấm tuyệt đối. Chỉ có thể chuyền tay, đọc theo kiểu "lén lút". Đến khoảng giữa những năm 1990 mới được in và phát hành trở lại (riêng ở miền Nam trước 1975 thì đã dịch và phát hành gần như cùng cùng với Hong Kong, Singapore - ngay sau khi Kim Dung sáng tác và phát hành).

3. Nhà văn Kim Dung sinh thời chỉ sáng tác 15 tác phẩm kiếm hiệp và bao nhiêu đó cũng đã quá đủ đưa ông vào vị trí "minh vương" trong dòng văn học kiếm hiệp. Tuy nhiên "ăn theo" các tác phẩm và nhân vật của ông, đã có rất nhiều tác giả khác viết các tác phẩm "phái sinh". Chẳng hạn như dựa theo tác phẩm "Anh hùng xạ điêu", có nói tới nhóm đệ nhứt cao thủ võ lâm gồm 5 người là: Vương Trùng Dương (trung thần thông) - Hoàng Dược Sư (đông tà) - Âu Dương Phong (tây độc)- Hồng Thất Công (bắc cái)- Đoàn Trí Hưng (nam đế) - với biệt danh là "Võ lâm ngũ bá", có tác giả đã phóng tác truyện "Võ lâm ngũ bá". Như vậy thực ra "Võ lâm ngũ bá" không phải là sáng tác của Kim Dung "chính hiệu".

4. Nói chung, càng về sau, Kim Dung sáng tác càng lên tay, càng hay. Những tác phẩm đáng kể nhứt, hấp dẫn nhứt của ông, phải kể đến là:

- Thiên long bát bộ (Lục mạch thần kiếm)
- Anh hùng xạ điêu
- Thần điêu hiệp lữ (Thần điêu đại hiệp)
- Ỷ thiên đồ long ký (Cô gái đồ long)
- Tiếu ngạo giang hồ
- Lộc đỉnh ký


Trong số đó, 3 tác phẩm: Anh hùng xạ điêu - Thần điêu hiệp lữ và Ỷ thiên đồ long ký tuy nội dung độc lập, nhưng có sự tiếp nối và liên kết với nhau về mặt thời gian, không gian và nhân vật. Nội dung cốt truyện của ba tác phẩm này liên tục và trải dài trong khoảng thời gian khoảng 1 thế kỷ (100 năm), được gọi chung là "Xạ điêu tam bộ khúc". Cụ thể bối cảnh câu chuyện diễn ra trong khoảng thời gian là giai đoạn những năm 1200 đến năm 1300. Đây là giai đoạn mà ở phía bắc Trung Hoa, đế quốc Mông Cổ của Thành Cát Tư Hãn vừa hình thành, lần lượt tấn công xâm lược những vùng đất rộng lớn từ Á tới Âu. Người Mông Cổ đã lập nên triều đình nhà Nguyên ở Trung Quốc. Nước Việt Nam chúng ta (giai đoạn này có tên là Đại Việt) cũng từng bị giặc Nguyên Mông tiến đánh 3 lần (và nhà Trần của Đại Việt chúng ta đã anh dũng lãnh đạo toàn dân đánh bại giặc Nguyên cả 3 lần).


Cặp uyên ương Hoàng Dung - Quách Tĩnh trong Anh hùng xạ điêu. Chuyện tình của họ làm thổn thức con tim biết bao người

5. Tuy nhiên, có một điều mà các fan cần biết là xét về mốc thời gian và cốt truyện, thì tác phẩm Thiên long bát bộ (trước đây còn có tên là Lục mạch thần kiếm) cũng có mối liên quan đến Xạ điêu tam bộ khúc. Cụ thể, cốt truyện trong Thiên long bát bộ là ở giai đoạn thế kỷ 11. Lúc này, Trung Hoa (Trung Quốc ngày nay) đang thuộc thời Bắc Tống, cùng lúc tồn tại nhiều nước nhỏ như: Đại Tống (người Hán), Đại Liêu, Tây Hạ, Thổ Phồn, Đại Lý. Đây là thời điểm chưa xuất hiện nhà Nguyên.

Trong Thiên long bát bộ có nhắc đến hoàng tộc họ Đoàn, với những nhân vật như cha con Đoàn Chính Thuần - Đoàn Dự, với hai môn võ công danh trấn thiên hạ là Nhất dương chỉ và Lục mạch thần kiếm. Thì sau này, trong Anh hùng xạ điêu (sau đó khoảng trên 100 năm), có Đoàn Trí Hưng (Nhất đăng đại sư) - cũng với ngón Nhất dương chỉ - chính là dòng dõi con cháu Đoàn hoàng gia trong Thiên long bát bộ.

Một số môn phái lớn của người Hán ở Trung Hoa có trong Thiên long bát bộ như: Cái bang, Thiếu Lâm ... tiếp tục xuất hiện trong Xạ điêu tam bộ khúc và nhiều tác phẩm khác của Kim Dung.

6. Về nội dung, các tác phẩm của Kim Dung đều là tiểu thuyết, phóng tác - tức chỉ là tưởng tượng, hoàn toàn không có thật. Tuy nhiên, điều thú vị là Kim Dung lại dựa trên những sự kiện lịch sử, địa danh và cả những môn phái, võ công có thật ngoài đời. Và do các tác phẩm của Kim Dung quá nổi tiếng, quá nhiều người đọc và bị "nhiễm" - nên đã có sự lẫn lộn giữa "ảo" trong tác phẩm kiếm hiệp, với "thật" ngoài đời.

Chẳng hạn như: môn phái Nga My ngoài đời là có thật. Nhưng không phải là do Quách Tương, con gái của Hoàng Dung - Quách Tĩnh sáng lập ra - trong Ỷ thiên đồ long ký. Hay ải Nhạn Môn Quan là một địa danh có thật, nhưng không phải là đã xảy ra sự kiện các cao thủ võ lâm Đại Tống sát hại toàn gia đình Tiêu Viễn Sơn - trong tác phẩm Thiên long bát bộ.

Nói chung, tiểu thuyết kiếm hiệp của Kim Dung có rất nhiều cái hay, cái độc đáo. Càng đọc, càng chiêm nghiệm càng thấy hay, thú vị. Chúng tôi sẽ cùng đồng hành cùng quý vị trong các bài viết tiếp theo.

Dưới đây là sơ đồ tóm lược:


......

Góc dành cho fan kiếm hiệp Kim Dung
  1. Hoàng Dung đã bị Quách Tĩnh hạ gục, lấy mất trái tim như thế nào?
  2. Thú vị chuyện Hoàng Dung ngây thơ về kiến thức tình dục
  3. Chuyện Hoàng Dung lén theo chân Quách Tĩnh
  4. Căn bệnh si tình của gia đình Hoàng đảo chủ
  5. Chuyện Hoàng Dung, Nghi Lâm đi ăn trộm vì … dại trai!
  6. Vì sao cô gái nhỏ xinh đẹp Hoàng Dung có tánh thích ... ăn trộm?!
  7. Thú chơi bạch điêu của Hoàng Dung
  8. Bàng hoàng chuyện Thần toán tử Anh Cô (Lưu quý phi) giết con
  9. Sức nặng của lời hẹn sau 16 năm vợ chồng sẽ tái hợp của Tiểu Long Nữ khiến Trời cũng phải động lòng
  10. Âu Dương Phong có trách nhiệm gì trong việc Tiểu Long Nữ bị Doãn Chí Bình “hái quả” không?
  11. Bâng khuâng nhớ người se duyên cho Tiểu Long Nữ và Dương Quá
  12. Chuyện Tiểu Long Nữ giết hụt Dương Quá
  13. Dụng ý của Kim Dung khi cho Dương Quá cụt tay là gì?
  14. Ngẩn ngơ cú nhảy của Quách Tương xuống vực thẳm Đoạn Trường Nhai
  15. Tiểu Long Nữ hẹn gặp Dương Quá sau 16 năm là để chờ Quách Tương lớn lên?
  16. Vụ "hái quả" Tiểu Long Nữ, đừng quá trách Doãn Chí Bình
  17. Thú vị nghe Quách Tương luận về đại anh hùng võ lâm
  18. Tình yêu đơn phương và thầm lặng của Trương Tam Phong dành cho Quách Tương
  19. Vì sao Triệu Mẫn yêu Trương Vô Kỵ?
  20. Triệu Mẫn vừa uống rụ vừa tán tỉnh Trương Vô Kỵ
  21. Chu Chỉ Nhược xinh đẹp nhận chỉ thị quyến rũ Trương Vô Kỵ và bí mật về Ỷ thiên kiếm Đồ long đao
  22. Ai sẽ là vợ Trương Vô Kỵ?
  23. Chu Chỉ Nhược thất bại thảm hại vì đặt Nga My phái lên trên tự do và tình cảm cá nhân
  24. Vì sao Diệt Tuyệt Sư Thái ép Chu Chỉ Nhược nhậm chức chưởng môn Nga My đời thứ tư?
  25. Chiếc giường hàn ngọc giúp Dương Quá tu luyện nội công như thế nào?
  26. Kiều nữ độc ác Lý Mạc Sầu đã "thất thân" với ai?
  27. Hoàng Y Mỹ Nữ là con gái của Tiểu Long Nữ
  28. Mối tình đơn phương bệnh hoạn và thù hận của người đàn bà đẹp Khang Mẫn với bang chủ Cái Bang Kiều Phong
  29. Thú chơi hoa "điếc không sợ súng" của Vương phu nhơn
  30. Chuyện khoái lạc trong đời 
  31. Đoàn Chính Thuần - nợ tình có vay có trả
  32. Chuyện tình Lâm Bình Chi - Nhạc Linh San: chữ hiếu nặng hơn chữ tình
  33. "Ta tha được người hãy tha ngay" !
  34. Thành Cát Tư Hãn và chuyện văn bản dài, ngắn

* Các vụ án kiếm hiệp
  1. Tòa án giang hồ Việt kiếm hiệp & những vụ án cần được sáng tỏ trong võ lâm
Vụ án Doãn Chí Bình hiếp dâm Tiểu Long Nữ
  1. Phiên tòa xét xử vụ án Doãn Chí Bình hiếp dâm Tiểu Long Nữ - hồi 1: công bố cáo trạng
  2. Phiên tòa xét xử vụ án Doãn Chí Bình hiếp dâm Tiểu Long Nữ - Hồi 2: Chưa rõ việc khỏa thân luyện võ của Tiểu Long Nữ
Vụ án Anh Cô giết con
  1. Hồi 1: Khai mạc phiên tòa xử vụ án Thần toán tử Anh cô giết con
  2. Hồi 2: Làm rõ động cơ giết người