Sunday, May 20, 2018

Muốn làm Lục Vân Tiên cần phải "giỏi võ"

Ls. Trần Hồng Phong

Câu chuyện về 2 "hiệp sỹ" bị đâm chết đêm 13/5/2018 khi bắt cướp ở TP. HCM thật đau lòng. Cái chết của các anh là cao thượng nghĩa hiệp, nhưng cũng thật tức tửi, để lại điều gì đó day dứt xốn xang trong mỗi chúng ta. Xã hội luôn rất cần những bậc anh tài như Lục Vân Tiên, dũng cảm ra tay giúp người khi thấy chuyện bất bình. Nhưng cũng không nên để rơi vào tình huống trả giá hay đánh đổi quá đắt, trong khi vẫn có thể có những phương cách khác hiệu quả và hợp lý hơn.

<< Lục Vân Tiên đánh thắng bọn cướp ngoài lòng dũng cảm, còn rất tinh thông võ nghệ, lại có vũ khí (ảnh minh hoạ. Nguồn: internet)

Theo quy định tại Điều 111 Bộ luật tố tụng hình sự (2015), khi phát hiện người đang thực hiện tội phạm thì bất kỳ người nào cũng có quyền bắt, có quyền tước vũ khí, hung khí và giao ngay cho cơ quan công an. Như vậy, hành vi tấn công bắt giữ băng trộm của nhóm hiệp sỹ là rất dũng cảm, hoàn toàn đúng pháp luật và đáng trân trọng. Các anh chính là những Lục Vân Tiên (trong tác phẩm cùng tên của cụ Nguyễn Đình Chiểu) ngoài đời vậy.

Tuy nhiên, bắt người phạm tội quả tang là quyền, chứ không phải là nghĩa vụ bắt buộc đối với công dân. Chính điều này đòi hỏi mỗi chúng ta cần phải cân nhắc khi hành động, để bảo đảm an toàn tính mạng cho chính mình trước đã. Lục Vân Tiên đánh tan đảng cướp, cứu được nàng Kiều Nguyệt Nga là do ngoài lòng dũng cảm, chàng còn rất giỏi võ nghệ, thông minh. Nếu không, làm sao chiến thắng được bọn cướp.

Các hiệp sỹ ngày nay cũng vậy, để chiến thắng những tên cướp hung hãn, nguy hiểm, luôn có hung khí nguy hiểm, thậm chí là súng và sẵn sàng liều mạng, thì lòng dũng cảm thôi là không đủ. Các anh phải giỏi võ nghệ, được trang bị công cụ hỗ trợ, bảo vệ. Ngoài ra, các anh cũng phải có dấu hiệu đặc trưng (chẳng hạn như áo, nón...) thì người dân mới có thể nhận biết và ủng hộ, giúp sức cho các anh. Nếu không, các hiệp sỹ có thể bị người dân hiểu nhầm là hai nhóm giang hồ đánh nhau, không phân biệt được. Đây là một thực tế mà chúng ta không thể không thừa nhận.

Nói khác đi, nếu muốn các hiệp sỹ luôn chiến thắng và là nỗi khiếp sợ của bọn cướp, thì các anh phải là một tổ chức chuyên nghiệp. Điều này đòi hỏi phải có sự huấn luyện, trang bị. Tức là phải được thành lập, tổ chức và hoạt động chính thức, hợp pháp. Nhưng nếu như vậy, thì tôi cho rằng lực lượng này có thể trùng lắp với vai trò của lực lượng dân phòng, tự vệ hay thậm chí là tổ chức Đoàn thanh niên ở từng địa phương.

Chính vì vậy, tôi tôn trọng và đề cao tinh thần trượng nghĩa của các hiệp sỹ, nhưng không ủng hộ việc thành lập những nhóm hiệp sỹ hoạt động theo kiểu tự phát, đơn thương độc mã, theo kiểu "ngoài vòng pháp luật" (xét về mặt quản lý nhà nước). Xã hội luôn cần "hiệp sỹ" ra tay giúp người. Nhưng nên là tình huống "thời thế tạo anh hùng". Không thể đánh đồng một cá nhân lúc nào cũng mang danh "hiệp sỹ" giống như một chiến sỹ công an chuyên nghiệp đang làm nhiệm vụ.

Trong cuộc sống, vẫn luôn có những người có tinh thần cống hiến, sẵn sàng xả thân, hoàn toàn không có mục đích vụ lợi, tiền bạc. Điều này là rất đáng trân trọng và không có lý do gì để ngăn cản. Tuy nhiên, sự việc cho thấy hậu quả đau lòng và không đáng có. Chỉ vì một chiếc xe SH, mà mất tới 2 mạng người, nhiều người khác bị thương. Sự đánh đổi rõ ràng quá đắt và hoàn toàn không tương xứng.

Theo tôi, mỗi người đàn ông nếu được, thì hãy hành động như một Lục Vân Tiên ngoài xã hội khi thấy chuyện bất bình. Nhưng điều quan trọng hơn, là hãy làm tròn vai trò của một người đàn ông trong gia đình. Đặc biệt là khi anh đang là lao động chính, có trách nhiệm với vợ, con, cha, mẹ. Nếu anh hy sinh bỏ mạng như vậy, liệu đã thực sự hợp lý chưa? Có phải là niềm mong mỏi của gia đình, xã hội chưa? Đây là điều mà mỗi người cần cân nhắc, để hành động hợp lý, hiệu quả và trong khả năng phù hợp.

Tôi tuyệt đối không hề có ý làm giảm nhẹ ý nghĩa hành động của các hiệp sỹ. Nhưng thấy tiếc, giả sử trong trường hợp trên, thay vì tấn công bắt giữ ngay nhóm trộm, các hiệp sỹ có thể bao vây, ngăn cản, hô hoán. Hay dùng điện thoại chụp ảnh đối tượng, bí mật đuổi theo từ xa, sau đó điện báo công an tới bắt chẳng hạn. Rõ ràng là có nhiều cách. Chính điều này cho thấy đây là những nghiệp vụ cần được huấn luyện, chứ không thể hành động bộc phát.

Điều cuối cùng mà tôi muốn nói thêm, là việc bảo vệ an ninh trật tự, an toàn tính mạng người dân, truy bắt bọn tội phạm ... vv - là trách nhiệm và nhiệm vụ của các lực lượng chức năng (như công an). Đây là lực lượng chuyên nghiệp, hùng mạnh, được huấn luyện, trang bị vũ khí, phương tiện. Còn các "hiệp sỹ", nếu có, thì dù sao cũng chỉ là "anh hùng thấy chuyện bất bình", không nên xem như có vai trò "thay thế", hay "hỗ trợ" cho lực lượng công an được - dù trong bất kỳ tình huống nào.
......

Bài liên quan: