Thursday, May 17, 2018

Giám đốc thẩm trong vụ án hình sự

Ls. Trần Hồng Phong 

Giám đốc thẩm là gì? Giám đốc thẩm là một thủ tục trong tố tụng hình sự (và có cả trong tố tụng dân sự, hành chính ...) nhằm xem xét lại bản án hay quyết định của Toà án đã có hiệu lực pháp luật, nhưng bị phát hiện có những vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Mà những "vi phạm nghiêm trọng" này có thể đã làm thay đổi bản chất vụ án, có thể làm oan, sai cho số phận một con người. Hoặc ngược lại, có thể làm một người phạm tội được ... thoát tội!

<< Giám đốc thẩm là một thủ tục trong tố tụng nhằm xem xét lại một vụ án đã kết thúc, nhằm tránh oan sai, bảo đảm công lý (ảnh minh hoạ)

* Ngày 17/5/2018: TANDCC tại TP. HCM kháng nghị giám đốc thẩm vụ án Nguyễn Khắc Thuỷ phạm tội "dâm ô với trẻ em"

Một ví dụ mới nhất: Trong ngày hôm nay (17/05/2018), báo chí đồng loạt đưa tin TAND Cấp cao tại TP HCM đã có quyết định kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm đối với bản án hình sự phúc thẩm của TAND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu tuyên bị cáo Nguyễn Khắc Thủy (SN 1940, ngụ TP Vũng Tàu) 18 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội "Dâm ô với trẻ em". (Trong khi trước đó, TAND TP Vũng Tàu xử sơ thẩm đã tuyên phạt ông Nguyễn Khắc Thủy 3 năm tù). Lý do Toà phúc thẩm giảm án là nhận định bị cáo này là đảng viên, tuổi già và chỉ phạm tội với một bé gái chứ không phải hai bé như án sơ thẩm tuyên! Kháng nghị giám đốc thẩm của TAND Cấp cao tại TP HCM nêu rõ bản án mà TAND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu xử "chưa nghiêm minh, chưa đúng tính chất và mức độ, hành vi phạm tội gây phẫn uất trong dư luận".

Ngoài ra, luật cũng quy định việc kháng nghị theo hướng có lợi cho người bị kết án có thể được tiến hành bất cứ lúc nào, không có giới hạn về thời gian. Đó cũng chính là lý do vì sao trong suốt nhiều năm qua, gia đình tử tù Hồ Duy Hải và các luật sư kiên định và liên tục đề nghị giám đốc thẩm đối với bản án phúc thẩm kết tội Hồ Duy Hải - vì cho rằng có nhiều vi phạm nghiêm trọng, có thể đã kết án oan.

Một điểm đáng lưu ý, là nếu bản án bị giám đốc thẩm đồng nghĩa với việc Toà đã xử sai, kém và có thể phải bỏ tiền ra bồi thường cho người bị oan, bị thiệt hại ... Chính vì vậy, phía Toà án thường hay đưa ra lý do là tuy có sai phạm nhưng "không nghiêm trọng" để từ chối việc kháng nghị giám đốc thẩm. Và đó cũng là lý do mà số lượng "dân oan", "án kêu oan" ngày càng nhiều, gây áp lực và nặng nề trong toàn xã hội. Biết bao thân phận mỏi mòn.

Dưới đây là tóm lược quy định về Giám đốc thẩm trong vụ án hình sự.




......