Thursday, April 12, 2018

Đau lòng con chết vì áp lực thành tích từ cha mẹ

Trần Hồng Phong

Mới đây sáng 10/4/2018, một nam học sinh lớp 10 trường Nguyễn Khuyến (Q. Tân Bình, TP. Hồ Chí Minh) đã nhảy từ lầu 4 xuống đất tự tử. Trước khi chết, em để lại một lá thư tuyệt mệnh, cho biết mình quyên sinh do áp lực trong học tập, điểm số và cả áp lực từ cha mẹ muốn em học thật giỏi. Một cái chết tức tửi, xốn xang, đau lòng quá.

Cha mẹ học không giỏi, xin đừng bắt con phải giỏi. Điểm 10 đã chắc gì thành công hơn điểm 6! (ảnh minh hoạ)


Chuyện các em nhỏ, vì áp lực thành tích trong học hành, phải tìm đến cái chết không phải là quá cá biệt. Tại Việt Nam những năm qua đã từng có những trường hợp như vậy. Các em tự mình kết liễu cuộc đời, một điều vô giá, nhưng nguyên nhân - thật đau lòng, không phải do các em. Không phải do các em có lỗi gì, hay hư hỏng. Mà do người lớn, do cha mẹ của chính các em.

Nói ra thì thật vô lý, rằng cha mẹ nào chẳng yêu thương con mình, chẳng muốn tốt đẹp cho con mình. Muốn con học giỏi thì có gì là sai? Nhưng xin thưa nếu thương không đúng cách, thương một cách vô tâm, vô lý và ích kỷ, thì sẽ tạo ra áp lực, thậm chí đẩy con mình vào chỗ chết. Khi ấy đó là lỗi của cha mẹ. Dù có hối hận, có đau lòng, thì có chuộc lại được nữa hay không? 

Yêu thương con thế nào thì gọi là đúng cách? Tôi không phải là một nhà sư phạm hay một chuyên gia tâm lý, nhưng cũng xin chia sẻ một số ý kiến, cảm nhận - lấy từ chính kinh nghiệm thực tế từ bản thân, trong gia đình, từ bạn bè, người thân. Hoàn toàn không có ý "giáo huấn" chi chi đó.

Trước hết, tôi cho rằng thật là vô lý và bất công. Khi cha mẹ hồi đi học không hề giỏi, không hề xuất sắc. Điểm số không hề lúc nào cũng 10. Nhưng lại luôn muốn con mình sẽ như vậy! Kèm đó là những câu giáo huấn kiểu thế này: Ngày xưa cha mẹ cực khổ thế này, thế này .... Còn bây giờ con sướng thế này, thế này ... Chỉ có ăn rồi học, mà học không ra hồn là sao? Tại sao bạn bè nó lúc nào cũng 10 điểm mà mày chỉ có 8 điểm? ...vv. Những câu nói như vậy không những vô lý, mà còn là áp lực nặng nề đến con bạn.

Thật may mắn đời tôi chưa từng phải nghe một câu nói như vậy. Và do vậy, tôi cũng chưa từng nói câu nào với con mình kiểu như vậy. Thực tế, là ngay từ khi con tôi học cấp 1, cấp 2 ... tôi đã luôn nói "được 7 điểm là giỏi rồi con". Tôi chưa bao giờ đòi hỏi con mình phải đạt 9 điểm. Nhưng tôi từng biết một cặp vợ chồng đã gọt tóc con gái học lớp 3 của mình chỉ vì cháu "bị" 9 điểm. Tôi chỉ nghĩ ngày xưa mình đi học, có mấy khi được điểm 10, mà nay vẫn trưởng thành, thì tại sao con mình phải được 10 điểm mới OK. Chưa kể là con mình mang gen của mình. Thì mình có 5 điểm sao lại đòi con phải 10 điểm?

Thứ hai, là tôi nhận thấy rất rõ con người nói chung, trong chuyện học hành luôn chia ra làm 3 tốp. Tốp sinh ra để học và học rất giỏi. Tốp sinh ra học thường thường, dù có cố thì cũng chỉ tăng lên chút đỉnh. Tốp cuối là sinh ra không phải để học. Thành tích tốp này rất "bết bát". Có cố học thêm cho lắm thì cũng chỉ được 5 điểm. Tôi nghĩ giả sử con tôi ở tốp 3, mà tôi có ép cháu lên tốp 1, thì chỉ có nước lo "chạy điểm" cho con mà thôi. Điểm đó là điểm giả, điểm mua.

Tuy nhiên, có một điều đáng mừng trong cuộc sống, là cho dù con bạn ở tốp nào đi nữa, thì hoàn toàn không có nghĩa là con bạn là kẻ kém cỏi, ra đời sẽ không làm được trò trống gì. Không đâu. Con bạn có thể học không được 10 điểm bằng đứa bạn bên cạnh, nhưng bù lại cháu có thể đá bóng hay, chơi game giỏi, chạy nhanh, có năng khiếu kinh doanh tốt ... - đó là những tố chất sẽ giúp cháu vào đời và thành công. Chứ không phải là điểm 10 nơi trường học hôm nay.

Thứ ba, là tôi thấy rất rõ một người có thể ngày đi học học giỏi, rất giỏi. Nhưng hoàn toàn không có nghĩa là sẽ chắc chắn thành công trong cuộc đời, sẽ giàu có nhiều tiền và có cuộc sống hạnh phúc. Thực tế những người bạn nhiều tiền, giàu có nhất của tôi đều là những người học không giỏi. Mà thậm chí có phần "thú vị", khi tôi thấy những ông bạn ngày xưa học giỏi nhất, những con mọt sách (ở cấp đại học đấy nhé) - thì bây giờ thậm chí vẫn có người còn khó khăn, bấp bênh trong cuộc sống.

Theo tôi thấy, muốn con thành công, cha mẹ nên tạo điều kiện cho con phát huy sở thích, năng khiếu, điểm mạnh của con. Con hát hay sao không cho cháu làm ca sỹ (đâu có gì là xấu), mà cứ nhất thiết phải là bác sỹ, kỹ sư? 

Thứ tư, không hiểu sao nhưng tôi không đồng ý với cảnh gia đình giàu có nhiều tiền, nhưng cha mẹ chỉ ham kiếm tiền, gửi con đi học xa, học những nơi trường "tốt". Mà thực chất là dẫn đến cảnh cha mẹ con cái phải xa cách nhau, không chung một mái nhà, một mâm cơm. Mỗi năm chỉ gặp nhau đôi ba lần, cứ như khách - trong khi con đang ở độ tuổi thiếu niên vô tư, rất cần sự gần gũi, tình thân của cha mẹ. Đó là chưa kể có những trường mang tiếng là "tốt" - nhưng thực chất là một dạng "nhà tù" vô cùng khắc nghiệt về thời gian, áp lực học hành! Xin hãy nhớ ngày xưa cha mẹ chạy nhảy tung tăng đuổi bướm bắt hoa ngoài đồng. Sao ngày nay con mình phải sống trong những bức tường rào suốt cả tuần? Hãy cứ lấy chính bản thân mình ra thôi, thì cha mẹ hẳn sẽ hiểu con cái có mong muốn được ở gần, được cha mẹ cưng chiều hay không? 

Cuối cùng, nói thật là tôi thấy nhiều khi cha mẹ muốn con mình học giỏi, nhiều thành tích còn có nguyên nhân từ sự sỹ diện của chính cha mẹ. Đại khái là: "nhà mình tiền nhiều thế này, sang trọng thế nọ, mà có thằng con học "dốt" là không được. Phải cho nó đi nước ngoài học (dù con không muốn)". Ấy là cha mẹ muốn muốn "sử dụng" thành tích của con. (Giống như trong truyện ngắn "Con cái chúng ta giỏi thật" của nhà văn Thổ Nhĩ Kỳ Azit Nexin. Cha mẹ gặp nhau toàn "khoe" con mình siêu giỏi!).

Cha mẹ áp lực với con, liệu sẽ ra sao nếu đến mức con mình tìm đến cái chết? Con mình có nhất thiết cần phải 10 điểm? cần phải là giáo sư tiến sĩ? hay con cần một cuộc đời hạnh phúc, thành công? 
  
Mong sao sẽ không còn những cô bé, cậu bé phải chết vì áp lực học hành, thành tích.

.....

Tin liên quan:

Học sinh 16 tuổi nhảy lầu tự tử vì áp lực học hành

Khoảng 5h15 ngày 10/4/2018, như thường lệ, trường Nguyễn Khuyến cho học sinh tập thể dục buổi sáng. Lúc này, hai thầy giáo của trường phát hiện em C. đứng trên mái tôn lầu 4 (dãy phòng học của trường).

Thấy vậy, hai thầy cố kêu C. quay vào trong để đi xuống, đồng thời báo thầy Phạm Trọng Toàn (thầy giáo quản lý nội trú) biết vụ việc.  Ngay sau đó thầy Toàn, thầy Nguyễn Văn Hội và hai bạn học sinh cùng lớp với C. đi lên tìm cách gọi C. đi xuống.

Khi lên mái tôn, một học sinh tiến lại gần C. (cách khoảng 3m) và khuyên C. đi xuống nhưng C. không trả lời. Chỉ cười rồi khóc.

Sau đó C. bất ngờ lùi lại, rồi chạy tới phía trước, lao mình xuống sân trường. C đã tự tử ngay trước mắt nhiều người!

Ngay sau đó, C được đưa đến cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Mỹ Đức (P.13, Q.Tân Bình). Tuy nhiên C. đã chết trước khi đến bệnh viện.

Theo thông tin xác minh ban đầu từ cơ quan công an, trước khi tự tử, em C. có để lại thư tuyệt mệnh với nội dung do áp lực trong học tập, điểm số và áp lực từ gia đình muốn C. có điểm số tốt hơn để được học lớp đứng đầu khối 10.

Được biết em C. là nam, năm nay 16 tuổi, quê ở thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk. Em được gia đình gửi học ở trường Nguyễn Khuyến, đang là học sinh lớp 10E nội trú.

Theo lời thầy Hiệu trưởng trường Nguyễn Khuyến (trên báo Tuổi Trẻ), C là một học sinh "rất ngoan và giỏi. Điểm trung bình học kỳ 1 là 8,9".

....

Bài tham khảo:

Lá thư của thầy hiệu trưởng (ở Singapore) gửi cha mẹ học sinh:

Các bậc phụ huynh kính mến,

Kỳ thi của các em học sinh đang tới gần. Chúng tôi biết rằng các vị đều đang mong cho con mình sẽ giành được kết quả cao trong kỳ thi này.

Tuy nhiên, xin hãy nhớ rằng, trong số các em, những người có mặt tại kỳ thi, có người sẽ là một nghệ sĩ, người không cần hiểu sâu về Toán.

Có người sẽ là một doanh nhân, người không cần phải quá quan tâm đến lịch sử hay văn học Anh.

Có người sẽ là một nhạc sĩ, người mà với họ, môn Hoá học sẽ chẳng có ý nghĩa gì nhiều.

Có người sẽ là một vận động viên, người mà việc rèn luyện thể chất sẽ quan trọng hơn là môn Vật lý, giống như vận động viên Schooling của chúng ta.

Nếu con bạn đạt điểm cao, điều đó thật là tuyệt vời. Nhưng nếu con không thể, xin đừng làm mất đi sự tự tin và nhân phẩm của con.

Hãy nói với con rằng: ổn thôi mà, đó chỉ là một kỳ thi. Con được sinh ra trên đời cho những điều lớn lao nhiều hơn thế.

Hãy nói với con rằng, dù điểm số của con là bao nhiêu, cha mẹ vẫn yêu con và không hề phán xét.

Xin hãy làm như vậy, và nếu các vị thực hiện điều đó, hãy chờ xem con mình chinh phục thế giới. Một kỳ thi hay một điểm số kém sẽ không thể gạt bỏ đi những ước mơ và tài năng bên trong của các con.

Và cuối cùng, xin đừng nghĩ rằng chỉ có kỹ sư hay bác sĩ mới là những người hạnh phúc duy nhất trên thế giới này.

Trân trọng,
Hiệu trưởng".

.........

Sự kiện/Nhân vật
  1. Hiếp dâm bé gái từ 20 năm trước, có thoát tội được không? (3/2018)
  2. Vụ bé gái lớp 5 tự tử sau khi tố cáo bị hiếp dâm: sự khốn nạn của những người có trách nhiệm (11/2017)
  3. Nhói lòng lời dặn của bác sỹ: "uống thuốc sau khi ăn" (11/2017)
  4. Vụ bé gái lớp 1 ở Thủ Đức (TP.HCM) nghi bị xâm hại: Đâu mới là sự thật? (5/2017)
  5. Đau lòng bé gái nhảy cầu tự tử vì không muốn cha mẹ khổ (7/2016)
  6. Nguyễn Mai Trung Tuấn: Hôm nay là thứ tư (3/2016)
  7. Chuyện sư trụ trì ép phải đi tu và quyền trẻ em (12/2016)
  8. Vụ bắt cóc tống tiền đơn giản, dễ dàng ngay giữa trung tâm thành phố Hà Nội (11/2015)
  9. Ba mẹ bị cây đổ đè chết, chị ngồi ôm em dưới mưa đến sáng (4/2015)
  10. Câu chuyện buồn của bé trai võ sĩ Đào Thanh Phong (3/2015)
  11. Chuyện vô ý làm chết oan con trẻ
  12. Đau lòng vụ bé trai 9 tuổi nghịch súng bắn chết bé gái 6 tuổi (12/2013 - Nghệ An)
  13. Mẹ tự tử, bắt con 6 tuổi chết theo
  14. Bé 4 tuổi bị bố mẹ trói suốt hai năm trời vì … “nghịch phá” !
  15. Mẹ giết hai con rồi tự tử, phạm tội giết người mà không thể xét xử (6/2013 - TP.HCM)
  16. Mỹ: Bé trai 3 tuổi bị phạt 2,5 USD vì ... tè trước cửa !
  17. Mỹ: Bé trai 6 tuổi bị đình chỉ học tập vì ... quấy rối tình dục! 
  18. Học sinh 11 tuổi làm đơn "kiện" thầy giáo! (2012-TP.HCM)
  19. Con gái nhỏ hứa ngoan và nhắc mẹ về quyền trẻ em
  20. Cô vừa đưa con về vừa khóc
  21. Bé trai 10 tuổi bán đồ chơi trên phố kiếm tiền nuôi bà ngoại
  22. Mỹ: Mẹ bán con để ... sắm ô tô!
  23. Người cha sắp qua đời hạnh phúc dắt tay con gái 11 tuổi trong đám cưới giả
  24. Bộ sưu tập thời trang cực dễ thương dành cho bé gái của Dolce & Gabbana
  25. Câu chuyện về cậu bé Nhật Bản 9 tuổi và khẩu phần lương khô cứu trợ
  26. Đính hôn ở tuổi … lên 5 lên 3 !
  27. Nhật Bản: Học sinh tiểu học tự tử vì bị bạn cô lập
  28. Hàn Quốc: cô giáo bị sa thải vì “quan hệ” với học trò
  29. Ấn Độ: Cha cầu xin cho hai con được chết
  30. Syria: Tưởng ống kính là súng, bé gái 4 tuổi giơ tay đầu hàng (3/2015)