Wednesday, March 14, 2018

Nhà bác học thiên tài về vũ trụ Stephen Hawking qua đời

Cát Tường

Rạng sáng nay 14/3/2018 (cũng là ngày 30 năm trước (1988) bọn bành trướng bá quyền Bắc Kinh (TQ) bất ngờ tấn công xâm lược đảo Gạc Ma của VN trên quần đảo Trường Sa), nhà bác học về vật lý, vũ trụ học thiên tài người Anh Stephen Hawking đã trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 76. Suốt nhiều thập kỷ qua, Stephen Hawking được xem là "thánh sống" trong khoa học, nổi tiếng và được xếp ngang hàng với những bậc thiên tài nhất trong lịch sử xã hội loài người, như Isaac Newton, Albert Einstein... Những công trình khoa học, những ý tưởng và quan điểm của ông về vũ trụ khiến chúng ta "lạnh người", "nổi da gà" khi thấy rằng vũ trụ là vĩ đại vô cùng, con người và cả sự sống trên trái đất là rất mong manh. Hai cuốn sách khoa học rất nổi tiếng của ông: Vũ Trụ Trong Vỏ Hạt Dẻ và Lược Sử Thời Gian đã được phát hành hàng chục triệu cuốn, dịch ra hầu hết các ngôn ngữ trên thế giới (trong đó có VN), và đã đem lại nguồn cảm hứng, niềm say mê khoa học cho hàng triệu  người. Chính bản thân ông là tấm gương về tinh thần, nghị lực của đời người.

<< Stephen Hawking (1942 - 2018) nhà bác học thiên tài của nhân loại về lý thuyết khoa học vũ trụ 

Báo chí quốc tế ngày hôm nay 14/3/2018 đưa tin, dẫn thông cáo từ gia đình Stephen Hawking, cho biết nhà vật lý qua đời tại nhà riêng ở Cambridge vào rạng sáng nay. Các con của ông nói: "Chúng tôi rất đau lòng khi người cha kính yêu của chúng tôi qua đời. Ông ấy là nhà khoa học vĩ đại, một người đàn ông kiệt xuất trong công việc và sự nghiệp ấy sẽ còn sống mãi nhiều năm sau nữa. Sự dũng cảm và kiên định, cùng với trí tuệ và sự hài hước của ông đã truyền cảm hứng cho nhiều người trên khắp thế giới".

Bộ óc vĩ đại trong một cơ thể tật nguyền


Stephen Hawking sinh ngày 8/1/1942 tại Oxford (Anh). Ông được nhận vào Đại học Oxford để nghiên cứu khoa học tự nhiên năm 1959 trước khi học thạc sĩ ở Đại học Cambridge năm 1963.

Tại Đại học Cambridge, khi đang là nghiên cứu sinh cao học, giáo sư Hawking bị phát hiện mắc bệnh xơ cứng teo cơ một bên (còn gọi là bệnh Lou Gehrig, một căn bệnh phá hủy hệ thống neuron thần kinh của cơ thể). Các bác sĩ chẩn đoán ông chỉ có thể sống thêm hai năm.

Tuy nhiên thật may mắn, bệnh của Hawking tiến triển chậm hơn bình thường, nhờ đó ông đã sống tiếp hơn nửa thế kỷ. Đặc biệt là trí tuệ và khả năng tư duy của ông không bị ảnh hưởng mà vẫn vô cùng tuyệt vời. Dù vậy, suốt nhiều chục năm qua, ông hầu như chỉ làm việc và giao tiếp trên chiếc xe lăn, với dây nhợ y khoa và hỗ trợ chằng chịt. Ông chỉ có thể động đậy ngón tay và cử động mắt. (Ghi chú: ông giao tiếp, "nói" và làm việc được suốt nhiều chục năm qua là nhờ một hệ thống máy tính đặc biệt và tuyệt hảo làm riêng cho ông, do các kỹ sư, các hãng công nghệ hàng đầu như Intel hỗ trợ).

Stephen Hawking được chọn vào Hội Hoàng gia, hội khoa học lâu đời và có uy tín lớn trên thế giới, khi mới 32 tuổi. 5 năm sau, ông trở thành Giáo sư toán Lucasian tại Đại học Cambridge, một chức vụ quan trọng ở Anh từng được Isaac Newton đảm nhiệm. Hawking giữ vị trí này trong suốt 30 năm, sau đó trở thành giám đốc nghiên cứu tại Trung tâm Vũ trụ học Lý thuyết.

Giáo sư Hawking được xem là nhà khoa học tiên phong trong lĩnh vực nghiên cứu và đưa ra những lý thuyết về lực hấp dẫn, "hố đen" - những khu vực đặc biệt trong vũ trụ, có đặc tính hút mọi thứ, kể cả ánh sáng cũng không thể thoát ra ... 

Năm 1965, ông kết hôn với người vợ đầu tiên là Jane Wilde, hai năm sau khi được chẩn đoán mắc bệnh thần kinh vận động. Họ sinh được ba người con là Robert, Lucy, và Timothy.

Năm 1985, trong một chuyến thăm tới Tổ chức Nghiên cứu Hạt nhân châu Âu (CERN), Hawking phải nhập viện vì bị nhiễm trùng. Tình trạng của ông nguy kịch đến mức các bác sĩ đề nghị bà Jane cho phép rút ống thở của ông, nhưng bà không đồng ý và ông được chuyển về Cambridge để điều trị. Ca phẫu thuật cứu mạng ông, nhưng khiến ông bị mất giọng và chỉ có thể nói thông qua sự hỗ trợ của máy móc.

Ông và Jane ly dị vào năm 1991, sau thời gian dài chung sống.



Stephen Hawking cùng người vợ đầu tiên, Jane Wilde. Ảnh: Telegraph

Năm 1995, ông kết hôn lần thứ hai với Elaine Mason, một nữ y tá. Cuộc hôn nhân này kéo dài 11 năm.

Stephen Hawking từng được bình chọn là một trong những nhân vật vĩ đại nhất của nước Anh và toàn nhân loại.


Tác phẩm Lược sử thời gian của Stephen Hawking 

Những lý thuyết khoa học kỳ thú, gây "rúng động" 

Stephen Hawking đã để lại cho nhân loại một sự nghiệp khoa học lẫy lừng. Tuy nhiên, ông chưa từng được nhận giải Nobel vì những công trình/lý thuyết của ông chưa được kiểm chứng là có thật, là đúng. 

Bước ngoặt lớn đầu tiên trong sự nghiệp của Hawking là năm 1970, khi ông cùng nhà vật lý Roger Penrose áp dụng các công trình toán học về hố đen vào nghiên cứu vũ trụ và chỉ ra một điểm kỳ dị không - thời gian vào thời điểm vụ nổ Big Bang xảy ra.

Năm 1974, Hawking nêu giả thuyết về hố đen phát ra "bức xạ Hawking" và cuối cùng sẽ biến mất. Với các hố đen bình thường, quá trình này diễn ra rất chậm, cần thời gian dài hơn tuổi thọ của vũ trụ để một hố đen có khối lượng bằng Mặt Trời bốc hơi. Tuy nhiên, các hố đen nhỏ đến cuối đời sẽ phát ra sức nóng lớn, cuối cùng phát nổ với năng lượng tương đương một triệu quả bom nhiệt hạch một triệu tấn. Những hố đen nhỏ rải rác khắp vũ trụ, mỗi cái nặng đến một tỷ tấn nhưng lại không lớn hơn một proton, ông nhận định.

Năm 1980, ông đưa ra lý thuyết về sự phình to của vũ trụ cho rằng vũ trụ thời sơ khai trải qua quá trình mở rộng mạnh mẽ. 

Năm 1982, Hawking trở thành một trong những người đầu tiên chỉ ra cách các dao động lượng tử, những biến đổi rất nhỏ trong sự phân bố vật chất, có thể tác động đến sự trải rộng của các thiên hà trong vũ trụ.

Năm 1988, ông cho ra đời cuốn sách khoa học vô cùng nổi tiếng và hấp dẫn: "A Brief History of Time" (Lược sử thời gian). Cuốn sách lập kỷ lục khi trụ vững trong danh sách bán chạy nhất của tạp chí Sunday Times suốt 237 tuần. Cuốn sách đã bán được 10 triệu bản và được dịch sang 40 ngôn ngữ.

Stephen Hawking từng giành nhiều giải thưởng danh giá như giải Albert Einstein, giải Wolf, Huân chương Copley và giải Vật lý Cơ bản. 

Năm 2009, ông được tổng thống Mỹ Barack Obama trao tặng Huân chương Tự do Tổng thống.

Năm 2012, các nhà khoa học tập trung tại Cambridge để chúc mừng Stephen Hawking bước sang tuổi 70, điều ít người kỳ vọng ông làm được. Dù không thể đến tham dự vì lý do sức khỏe, ông gửi tới các đồng nghiệp lời nhắn nhủ cần tiếp tục công cuộc khám phá vũ trụ vì tương lai nhân loại.

Năm 2015, Stephen Hawking cùng tỷ phú người Mỹ Elon Musk, nhà đồng sáng lập Apple Steve Wozniak và nhiều chuyên gia khác cảnh báo về nguy cơ trí thông minh nhân tạo có thể hủy diệt thế giới nếu không kiểm soát chặt chẽ.

Stephen Hawking cũng khẳng định người ngoài hành tinh là chắc chắn có. Sở dĩ chúng ta chưa gặp người ngoài hành tinh là vì vũ trụ quá rộng lớn, khoảng cách giữa các nền văn minh quá xa. Ông cho rằng loài người chúng ta không nên cố gắng tìm kiếm người ngoài hành tinh, vì nếu rủi thay gặp phải loại người dữ tợn, thì hậu quả sẽ thật thảm khốc cho thế giới loài người.

Ông cũng dự đoán trong 1.000 năm nữa, nếu loài người không tìm ra nơi cư ngụ khác ngoài hành tinh trái đất, chúng ta sẽ tự huỷ diệt! Lý do: Trái Đất sẽ bị biến thành một quả cầu lửa trước năm 2600 do biến đổi khí hậu, quá tải dân số và tình trạng tiêu thụ nhiên liệu ngày càng tăng. Ông hy vọng những tàu vũ trụ siêu nhỏ, bay với vận tốc ánh sáng sẽ được phát minh, để đưa loài người đến hệ sao Alpha Centauri trong vài thập kỷ tới.

Những năm cuối đời, "ông hoàng vật lý" vẫn không ngừng nghiên cứu và đóng góp cho khoa học thế giới. Với những cống hiến của mình dành cho nhân loại, Stephen Hawking là một tượng đài trong lĩnh vực khoa học vũ trụ.

Thế giới vừa mất đi một nhà bác học vĩ đại! Vĩnh biệt Stephen Hawking!



Tác phẩm Vũ trụ trong vỏ hạt dẻ của Stephen Hawking 



Stephen Hawking và con gái - Lucy Hawking

Stephen Hawking:  
"Vũ trụ sẽ không có ý nghĩa gì nhiều nếu đó không phải nhà của những người bạn yêu thương". 

.......

Họ đã nói:

Michio Kaku, giáo sư vật lý lý thuyết ở Đại học New York:

"Từ sau Albert Einstein, chưa có nhà khoa học nào thu hút nhiều sự quan tâm của công chúng và được hàng chục triệu người trên thế giới yêu mến như thế".


Goran Hansson, phát ngôn viên của Viện Hàn lâm Khoa học Thụy Điển phụ trách trao giải Nobel vật lý:

"Giáo sư Hawking là một nhà khoa học vĩ đại với những đóng góp lớn lao cho khoa học. Sự ra đi của giáo sư Hawking ở tuổi 76 là nỗi mất mát cho giới khoa học".


Eddie Redmayne nam diễn viên thủ vai Hawking trong bộ phim Theory of Everything năm 2014 (nói về cuộc đời Stephen Hawking):

"Nhân loại đã mất đi một trí tuệ xuất chúng, một nhà khoa học lỗi lạc và người đàn ông hài hước bậc nhất mà tôi từng có dịp gặp gỡ".

Nữ diễn viên Zoe Saldana:

"Vĩnh biệt một trí tuệ lỗi lạc. Cảm ơn ông đã sẵn lòng chia sẻ những kiến thức của mình trong thời gian ngắn ngủi được sống trên cõi đời".

...vv