Thứ Năm, 3 tháng 8, 2017

Trịnh Xuân Thanh đầu thú hay bị bắt cóc? Sự thật chỉ có một

Trần Hồng Phong

Chỉ trong vòng chưa đến 2 ngày, khi mà niềm vui và cả sự hồ hởi, liên quan đến việc Bộ công an thông báo: đối tượng tham nhũng bị truy nã quốc tế Trịnh Xuân Thanh đã "đến Trực ban hình sự Cơ quan An ninh điều tra - Bộ Công an đầu thú vào chiều ngày 31/7/2017"chưa nguội tắt. Dư luận cả nước (và thế giới) bất ngờ đến "choáng váng" khi Bộ ngoại giao Cộng hoà liên bang Đức ra thông cáo báo chí, tuyên bố Trịnh Xuân Thanh đã bị các cơ quan của Nhà nước Việt Nam "bắt cóc" ngay tại thủ đô Berlin (!?). Và điều này là không thể chấp nhận, chắc chắn sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến quan hệ kinh tế, chính trị giữa Đức và Việt Nam!

(ảnh minh hoạ của Bình luận án Blog)

* Cập nhật ngày 22/9/2017: Đức trục xuất thêm một nhà ngoại giao VN

Trong vòng 24 giờ sau tuyên bố gây shock từ phía Đức, Bộ ngoại giao Việt Nam đã tiến hành họp báo vào chiều nay 3/8/2017. Tại đây, bà Lê Thị Thu Hằng, người phát ngôn của Bộ ngoại giao một lần nữa khẳng định Trịnh Xuân Thanh đầu thú chứ không phải do Việt Nam bắt cóc.

Trả lời câu hỏi của báo Tuổi Trẻ - “Đề nghị Người phát ngôn cho biết thông tin và phản ứng về vụ việc chính phủ Đức yêu cầu một viên chức của Đại sứ quán Việt Nam phải rời khỏi nước này trong vòng 48 giờ do cáo buộc liên quan tới đến một vụ việc được cho là bắt cóc ông Trịnh Xuân Thanh ở Đức”

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng nói: “Liên quan đến phát biểu của Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Đức xung quanh vụ việc Trịnh Xuân Thanh, tôi lấy làm tiếc về phát biểu của Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Đức ngày 2-8-2017".

Như vậy, có thể thấy vụ việc này là rất rất nghiêm trọng. Chứ không phải đơn giản "xuề xoà" theo kiểu nghĩ cách làm của Việt Nam lâu nay - trong các vấn đề pháp luật. Hoặc miễn có chỉ đạo của cấp trên là OK, chả sao hết. 

Cốt lõi ở đây, không phải là chuyện Đức bao che hay phản đối việc xử lý Trịnh Xuân Thanh, mà là việc có hay không hành vi 'bắt cóc" - vốn là một hành vi vi phạm pháp luật, một tội phạm đã xảy ra trên nước Đức? Đức là một nước tư bản, vốn tuyệt đối tôn trọng pháp luật. Và với vị thế của một cường quốc, họ không muốn bị qua mặt, xúc phạm. Họ muốn cái nào ra cái đó. Rõ ràng.

Mà cũng không chỉ ở Đức, ngay tại Việt Nam, hành vi bắt cóc cũng bị xem là một tội phạm - quy định tại Bộ luật hình sự.

Pháp luật Việt Nam cũng tuyệt đối không cho phép người người ngoài thực hiện những hành vi phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam. Đây cũng là nguyên tắc của bất kỳ quốc gia nào có pháp luật, có độc lập, chủ quyền.

Chính vì vậy, nếu quả thật có việc phía Việt Nam đã tiến hành việc bắt cóc Trịnh Xuân Thanh, thì dù xét về mặt ý nghĩa (tất nhiên là cho phía Việt Nam và cũng chỉ mang tính tương đối) là đúng và cần thiết, thì cũng đã vi phạm pháp luật Đức. Câu hỏi đặt ra là: tại sao Việt Nam không có văn bản chính thức yêu cầu Đức cho phép "dẫn độ" nghi can Trịnh Xuân Thanh về Việt Nam - nếu có bằng chứng về việc Thanh ở Đức. Nói cách khác là sao không áp dụng các biện pháp ngoại giao công khai, phù hợp với thông lệ quốc tế. Hoặc thậm chí có thể xét xử vắng mặt Trịnh Xuân Thanh. 

Thế nhưng, phía Việt Nam - qua tuyên bố của Bộ công an và mới hơn là của Bộ ngoại giao, đã khẳng định Trịnh Xuân Thanh đầu thú. Tức trái ngược 180 độ so với tuyên bố của phía Đức. Trong khi SỰ THẬT CHỈ CÓ MỘT!

Do vậy, bây giờ có lẽ là lúc chúng ta cùng chờ xem mỗi bên sẽ đưa ra những chứng cứ gì để chứng minh cho quan điểm của mình? Đầu thú hay bắt cóc?

Theo thiển ý của tôi, để chứng minh Trịnh Xuân Thanh đầu thú, sẽ có rất nhiều bằng chứng có thể đưa ra. Chẳng hạn như:

1. Chứng minh lâu nay Trịnh Xuân Thanh vẫn ở tại Việt Nam. Chưa bao giờ xuất cảnh ra nước ngoài. Ở nhà ai? như thế nào?

2. Có băng hình ghi lại việc Trịnh Xuân Thanh tự mình đi vào cơ quan Bộ công an để đầu thú và nay công bố.

3. Nếu Trịnh Xuân Thanh đã ở Đức, qua Pháp và bay về Việt Nam, thì sẽ có có dấu xuất cảnh - nhập cảnh đóng trên Hộ chiếu của Trịnh Xuân Thanh. (Nhưng cũng có khả năng Trịnh Xuân Thanh xuất nhập cảnh vào Việt Nam qua một Hộ chiếu giả. Nếu vậy, ai làm hộ chiếu này? vẫn có thể làm rõ được).

4. Trịnh Xuân Thanh tự mình xuất hiện công khai, với sự cho phép của Việt Nam, và của luật sư, trình bày, khẳng định mình đã đầu thú chứ không phải bị bắt cóc. Cũng không bị ai đe doạ, ép buộc phải ra đầu thú cả.

vv và vv

Tất nhiên là cũng cần chờ những bằng chứng từ phía Đức nữa. Để cảm nhận, đánh giá!

Tôi biết sẽ có người cho rằng những bằng chứng như trên hoàn toàn có thể giả mạo được, hay thậm chí ép buộc Trịnh Xuân Thanh thực hiện. Vì đã từng có biết bao nhiêu vụ án nay xác định oan sai, nhưng trước đó bị can từng nhận tội.

Nhưng trong trường hợp này tôi không nghĩ như vậy. Và không muốn tin như vậy. Vì cái gì đã không đúng sự thật, thì bao giờ cũng có sự vô lý, mâu thuẫn. Hơn nữa đây còn là vấn đề danh dự, uy tín của một quốc gia. Chứ không phải của một cá nhân. Chuyện lớn ai lại đi nói dối như chú cuội vậy. Ai dám đứng trên pháp luật chỉ đạo như vậy. (Ghi chú: ở đây là tôi nói theo quan điểm, tư duy con nhà luật. Chứ thực tế tại Việt Nam mình, chỉ một ông Chủ tịch xã cũng có thể ngang nhiên chỉ đạo hay ban hành những văn bản trái luật. Mỗi năm, Bộ Tư Pháp phải rà soát và huỷ bỏ cả ngàn văn bản trái pháp luật, trái Hiến Pháp).

Tôi mong rằng phía Việt Nam đã nói đúng và đó là sự thật. Như vậy sẽ tốt cho tất cả các bên. Tốt cho cả những người dân Việt Nam nói chung.

Và tất nhiên, tôi cũng như tất cả mọi người Việt Nam khác, luôn mong mỏi phải xử lý thật nghiêm những kẻ tham nhũng, phá hoạt đất nước, như Trịnh Xuân Thanh - trên cơ sở theo đúng quy định của pháp luật. 

Quả thật từ trước tới nay, mới xảy ra một chuyện như thế này. Chỉ là một cá nhân chả có gì ghê gớm, "vô danh tiểu tốt", một kẻ tham nhũng bị truy tố đến mức phải trốn chui trốn nhủi, thế mà lại có thể là nguyên căn huỷ hoại hay làm "xuống cấp" mối quan hệ đối tác chiến lược giữa hai quốc gia - vốn không hề dễ dàng thiết lập, xây đắp. Thật đáng tiếc nếu chỉ vì nhu cầu quyết xử lý cho bằng được một quan tham tầm trung (trong số hàng trăm, hàng ngàn quan tham khác) mà đánh đổi như vậy. 

Xuân Thanh ơi hỡi Xuân Thanh
Sao ông làm khổ bọn tui thế này?

Ps. Xin nói thêm: Đức là đất nước của sự nghiêm túc và tài năng. Đất nước của những sản phẩm công nghệ cao, thương hiệu hàng đầu, uy tín. Đất nước của những nhà thơ, nhạc sỹ tài năng. Tại Việt Nam, có vô số những sản phẩm công nghệ cao của Đức được tin dùng, đặc biệt trong lĩnh vực y tế. Đức cũng là một trong số hiếm hoi những nước miễn học phí đại học 100% cho sinh viên du học nước ngoài. Đức đã giúp đỡ và ủng hộ Việt Nam rất nhiều, đặc biệt trong tranh chấp biển Đông. Chỉ trong 1 năm qua, nước Đức đã mở cửa đón nhận hàng triệu người dân tỵ nạn chiến tranh.
.........





............

Cập nhật ngày 22/9/2017:

BLA: Bài viết dưới đây đăng trên BBC, nội dung nói về quan hệ giữa hai quốc gia Việt Nam - Đức. Nguyên nhân, thật đáng tiếc, do liên quan đến một nhân vật "không đáng" là Trịnh Xuân Thanh - kể cả về tầm cỡ tham nhũng, chức vụ ... Những thiệt hại (về vật chất, uy tín) cho phía Việt Nam, do sự "xuống cấp" trong quan hệ giữa hai quốc gia, rồi đây ai sẽ chịu trách nhiệm? Điều này chắc chắn chúng ta sẽ biết rõ trong không lâu nữa. Tại VN, không hiểu vì lý do gì, sau 2 ngày, tới nay chưa thấy báo chí đưa tin, Chính Phủ Việt Nam cũng chưa có phản hồi chính thức về sự kiện này. Có lẽ cần chờ thêm vài ngày nữa.
..........

Đức trục xuất thêm một nhà ngoại giao VN


Ông Steffen Seibert, Phát ngôn viên chính phủ Đức vừa trả lời các nhà báo sau giờ trưa hôm 22/09/2017 tại Berlin về hệ quả của vụ Trịnh Xuân Thanh cho quan hệ với Việt Nam và nói nói hành vi 'bắt cóc trắng trợn' tại Đức của an ninh Việt Nam là "không thể chấp nhận được".
Trước đó, Bộ Ngoại giao Đức công bố trên mạng xã hội họ trục xuất thêm một nhà ngoại giao Việt Nam để trả đũa Hà Nội vì vụ "bắt cóc" Trịnh Xuân Thanh.
Twitter chính thức của Bộ Ngoại giao Đức ngày 22/9 nói "không có hồi đáp đầy đủ từ Việt Nam sau vụ bắt cóc ở Đức". 


Trịnh Xuân Thanh
Image captionChính phủ Đức liên tiếp đăng các biện pháp trả đũa Việt Nam trên mạng xã hội sau vụ ông Trịnh Xuân Thanh: Bìa phải là Thủ tướng Angela Merkel và Bộ trưởng Ngoại giao Đức Sigmar Gabriel

"Vì thế chúng tôi đã trục xuất thêm một nhà ngoại giao," Bộ Ngoại giao Đức tuyên bố.
Thông báo bằng tiếng Đức của Bộ Ngoại giao nước này gửi cho báo chí cũng nói hiện Berlin đã "tạm ngưng quan hệ đối tác chiến lược" với Việt Nam.
Đây là nhà ngoại giao thứ hai từ Sứ quán Việt Nam ở Berlin bị Đức trục xuất sau cáo buộc của Đức rằng Việt Nam đã tiến hành vụ "bắt cóc" và đưa ông Trịnh Xuân Thanh về Việt Nam.
Người này cùng gia đình sẽ có bốn tuần để rời khỏi Đức, AFP tường thuật.
Được biết, Công tố viện Liên bang Đức vẫn chưa hoàn tất cuộc điều tra liên quan đến vụ ông Trịnh Xuân Thanh "bị bắt cóc" khỏi Berlin, theo Bộ Ngoại giao Đức.

'Bằng chứng liên quan'

Người phát ngôn ngoại giao Đức Rainer Breul nói Đại sứ Việt Nam hôm thứ Năm đã được thông báo rằng một nhà ngoại giao thứ hai buộc phải rời khỏi Đức vì "có bằng chứng ông này liên quan vụ việc".
"Người này không phải là cấp quản l‎ý cao cấp tại Tòa Đại sứ" nhưng "chúng tôi có bằng chứng cho thấy ông ta đã tham gia vụ việc" cùng với "một số" nhân viên ngoại giao khác của Việt Nam tại Tòa Đại sứ, hãng tin AFP dẫn lời ông Rainer Breul nói.
"Chúng tôi không định im lặng và để cho vụ việc rơi vào quên lãng," người phát ngôn cảnh báo, và cho biết thêm cho đến nay Hà Nội đã không chịu xin lỗi về vụ bắt cóc, cũng không chịu cam kết là những hành vi tương tự sẽ không diễn ra trên lãnh thổ Đức.


Chiếc xe gây ánBản quyền hình ảnhBUI QUANG HIEU
Image captionCảnh sát Đức trả lại cho ông Bùi Quang Hiếu chiếc xe mang biển CH Czech bị thuê để "bắt cóc" ông Trịnh Xuân Thanh. Trên xe còn nguyên các dấu vết cuộc điều tra

Việt Nam cần làm gì?

Bình luận với BBC ngay sau khi xuất hiện diễn biến mới trong quan hệ Đức - Việt liên quan vụ ông Trịnh Xuân Thanh, trả lời câu hỏi vụ việc có ý nghĩa, tầm mức hệ trọng thế nào và phía Việt Nam cần làm gì để xử lý điều được cho là một cuộc 'khủng hoảng' đang diễn ra, một cựu quan chức ngành ngoại giao của Việt Nam,ông Đặng Xương Hùng, nguyên Phó Vụ trưởng Bộ Ngoại giao, cựu Lãnh sự Việt Nam tại Geneva, Thụy Sĩ, nói:



"Vụ bắt cóc ông Trịnh Xuân Thanh rõ ràng là một vụ việc rất nghiêm trọng. Nghiêm trọng không những trong quan hệ Việt Nam với Đức, mà còn nghiêm trọng cả trong tiền lệ đối với quan hệ quốc tế. Rõ ràng câu chuyện này hết sức thú vị bởi vì nó đã đưa ra hình ảnh thật của phía Việt Nam - hình ảnh của một quốc gia do một Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo.
"Và họ coi thường luật pháp quốc tế, của các nước khác và họ có hành động như là hành động khủng bố quốc tế, vi phạm vào chủ quyền của các nước và đến hẳn nước người ta để có những hành động bắt cóc công dân trên đất nước người ta...
"Tôi thấy rằng cách hành xử này là một chuỗi, là kết quả của một chính sách đối ngoại của Việt Nam và nó là hậu quả của... chiều hướng xử lý vấn đề của phía Việt Nam và nó cho thấy phía Việt Nam hết sức vô trách nhiệm đối với cộng đồng quốc tế và vô trách nhiệm đối với dân tộc của mình nữa.
"Tôi cũng hy vọng phía Đức, tuy họ coi sự việc hết sức nghiêm trọng, nhưng họ cũng có hướng mở cho phía Việt Nam, để phía Việt Nam có thể có những xử lý thích hợp để họ có thể có đối xử một cách không làm tổn hại, căng thẳng quan hệ hai nước giữa Đức và Việt Nam...
"Tôi cũng hy vọng rằng phía Bộ Ngoại Giao Việt Nam cũng coi đây là một bài học có thể rút ra để có cách xử lý, mà cách xử lý theo tôi như trong một thư ngỏ tôi viết gửi cho các bạn ở Bộ Ngoại giao Việt Nam đó là cách xử lý khôn ngoan nhất của phía Việt Nam hiện nay trong câu chuyện Trịnh Xuân Thanh là hãy dũng cảm xin lỗi phía Đức," ông Đặng Xương Hùng nói với BBC hôm 22/9.
Trong một diễn biến từ trước, hôm 9/8, Đức tuyên bố đang cân nhắc các bước đi cần thiết sau khi Việt Nam không hồi đáp yêu cầu của Berlin, muốn Hà Nội trao trả ông Trịnh Xuân Thanh.
Berlin nói ông Trịnh Xuân Thanh 'đã bị mật vụ Việt Nam bắt cóc' hồi cuối tháng Bảy.
Hôm 4/8, Ngoại trưởng Đức cáo buộc Việt Nam đã thực hiện vụ việc theo cách thức "chỉ có trong các phim ly kỳ thời Chiến tranh Lạnh" và đó là hành vi mà Đức thấy là "không thể chấp nhận".
Sau vụ việc, phía Đức đã giữ chiếc xe 'nghi là phương tiện gây án' từ CH Czech, thu thập mọi chứng cứ liên quan rồi trả lại xe cho chủ là một doanh nhân Việt Nam tại Prague.
Thông cáo nói nghi can đã lái một chiếc xe thuê từ Prague đến Berlin vào ngày 20/7, 3 ngày trước khi có thông tin ông Trịnh Xuân Thanh bị bắt cóc.


Twitter bằng tiếng Anh của Bộ Ngoại giao ĐứcBản quyền hình ảnhTWITTER
Image captionTwitter bằng tiếng Anh của Bộ Ngoại giao Đức nêu lý do 'Không có câu trả lời thỏa đáng từ Việt Nam, nên chúng tôi trục xuất thêm một nhà ngoại giao VN nữa khỏi Đức'.

Cũng theo các nguồn tin từ Berlin, Cục An ninh Liên bang Đức đã hỏi chuyện nhiều người Việt ở Berlin về vụ Trịnh Xuân Thanh và cách thức hoạt động của những nhóm người Việt tại Đức, liên kết bên trong và bên ngoài của họ và quan hệ với các cơ quan của Việt Nam tại Đức.
Giới chức Đức hồi cuối tháng 8 cũng đã bắt giữ một nghi phạm người Việt từ Cộng hòa Czech, bị nghi là có liên quan tới vụ bắt cóc.
Luật sư tại Đức của ông Thanh nói thân chủ của mình đã bị lôi lên xe hơi, cưỡng bức đưa về Việt Nam chứ không phải tự nguyện quay về.
Trả lời phỏng vấn của báo chí Đức hôm 7/8, Ngoại trưởng Sigmar Gabriel nói rằng ông thấy việc Việt Nam "chấp nhận mạo hiểm" trong việc đánh đổi các thành quả trong quan hệ song phương trong vụ Trịnh Xuân Thanh là điều "khó hiểu".
"Vụ việc xảy ra vào cuối tháng Bảy vừa qua đã gây ảnh hưởng sâu sắc đến quan hệ Đức - Việt," ông ngoại trưởng được trang tin Stuttgart dẫn lời. "Chuyện giới doanh nghiệp Đức cảm thấy bất an là điều hoàn toàn dễ hiểu, vì rõ ràng là một số người có chức trách tại Việt Nam đã thiếu tôn trọng mối quan hệ đối tác với Đức và các quy định pháp luật."
Phía Việt Nam nói rằng ông Trịnh Xuân Thanh đã tự nguyện 'ra đầu thú', và công bố đoạn video trong đó ông Thanh dáng điệu mệt mỏi nói rằng ông "đành phải về để đối diện sự thật". 
Tại Việt Nam cũng có một luồng dư luận chủ yếu trên các trang mạng xã hội cho rằng Đức "không nên bao che cho người tham nhũng" mà nên hỗ trợ Việt Nam thì hơn là trừng phạt.

Trong năm 2015, Đức cam kết trợ giúp Việt Nam 220 triệu euro (257,8 triệu đôla Mỹ) viện trợ phát triển trong vòng hai năm.
Đức là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong khối Liên hiệp Âu châu; các thành viên của khối này đang chuẩn bị xem xét việc phê chuẩn thỏa thuận tự do thương mại với Việt Nam.
Tuy nhiên, vào thời điểm này, sau khi chính quyền Đức liên tiếp công khai các tuyên bố trừng phạt Việt Nam, gồm cả việc "tạm ngưng quan hệ đối tác chiến lược" thì tương lai của hiệp định thương mại EU - VN bị đặt câu hỏi.


Chủ tịch Trương Tấn Sang và phu nhânBản quyền hình ảnhTOBIAS SCHWARZ
Image captionChủ tịch Trương Tấn Sang và phu nhân có chuyến thăm cao cấp tới Đức hồi 2015

Lý do là cùng quá trình Brexit khi Anh ra khỏi EU, Đức là nước có nền kinh tế lớn nhất và sức mạnh chính trị áp đảo duy nhất còn tại ở EU. 
Hai nước Đức - Việt ký Tuyên bố chung Hà Nội về việc thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược khi bà Thủ tướng Angela Merkel thăm Việt Nam năm 2011.


Ông Trịnh Xuân ThanhBản quyền hình ảnhVTV
Image captionÔng Trịnh Xuân Thanh "xin lỗi" trong đoạn phim chiếu trong chương trình thời sự của VTV tối 3/8

Các quan chức cao cấp của Đức đã liên tiếp sang thăm Việt Nam như Chủ tịch Quốc hội Nobert Lammert (2015), và Bộ trưởng Ngoại giao Frank-Walter Steinmeier (2016).
Từ phía Việt Nam, các lãnh đạo cấp cao nhất nhiệm kỳ trước cũng sang thăm Đức liên tục: Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng thăm năm 2013; Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng năm 2014, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân năm 2015 và Chủ tịch nước Trương Tấn Sang năm 2015.
Nhân vật cao cấp nhất của nhiệm kỳ này tại Việt Nam sang thăm Đức dự hội nghị G20 là Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhưng khủng hoảng quan hệ hai bên nổ ra không lâu ngay sau chuyến thăm của ông trong tháng 7 vừa qua.
...........

Bài liên quan: