Thứ Bảy, 1 tháng 7, 2017

Sự vận hành bất bình thường của cỗ máy tư pháp Việt Nam?


BLA: Bài viết dưới đây đăng trên trang cá nhân của luật sư Trịnh Vĩnh Phúc (Đoàn LS. TP.HCM), là góc nhìn và đánh giá của một người hành nghề luật chuyên nghiệp và nhiều kinh nghiệm. Tôi cơ bản đồng ý và đã xin phép được chia sẻ tại đây. Thực ra suy cho cùng, vấn đề quan trọng nhất của bất kỳ phiên toà nào, là phải bảo đảm sự khách quan, công bằng, không phân biệt bị cáo là "quan to", hay một thường dân nghèo khó. Nếu một vị quan to do thiếu trách nhiệm hay thậm chí tham nhũng, làm thất thoát hàng tỷ, thậm chí hàng trăm tỷ đồng - thì chỉ bị xử lý nội bộ bằng hình thức "khiển trách", trong khi  người dân chỉ vì "cướp giật" hai ổ bánh mì mà phải vào tù, thì pháp luật ấy liệu có công bằng hợp lý? hoặc những người thực thi nhân danh pháp luật ấy hẳn đã "hỏng".

Sau cơn choáng ngợp do cảm xúc trước một phiên tòa xét xử mà khung cảnh náo nhiệt và sinh động không thua kém gì một game show hay live shows, lắng lòng lại, đối chiếu với các quy định pháp luật, tôi giật mình trước những gì đã diễn ra.

Nguyên đơn dân sự Cao Toàn Mỹ được báo chí bao vây đặc biệt (ảnh internet) 

Một vụ án “tình và tiền” vừa diễn ra do Tòa án TP. Hồ Chí Minh xét xử với chủ tọa Vũ Thanh Lâm, phóng viên báo chí, truyền hình tưng bừng tham dự, thoải mái tác nghiệp quay phim, chụp ảnh, live stream, tự do di chuyển, đứng ngồi, tràn lên khu vực dành cho Hội đồng xét xử, tì, tựa lên bàn thư ký, ngồi cùng bàn các luật sư, ống kính không chỉ chĩa vào các bị cáo, người bị hại, luật sư, nhân chứng, người liên quan, người dự khán, mà còn đặc tả quan tòa, kiểm sát viên… Thậm chí, có luật sư còn tự quay hình ảnh mình đang thẩm vấn bị cáo, livestream …!

Khi kết thúc phiên tòa, người bị hại Cao Toàn Mỹ bị phóng viên đông như quân Nguyên bao vây ghi hình, chụp ảnh trong khuôn viên Tòa án có bảng “cấm chụp ảnh, quay phim” theo cách bất chấp quy định pháp luật về quyền hình ảnh của công dân…!

Một vụ án “đưa và nhận” cách nay hơn 10 năm cũng do Tòa án TP. Hồ Chí Minh xét xử với chủ tọa Vũ Phi Long, thì hoàn toàn ngược lại, dù rất được báo chí quan tâm và phóng viên tham dự rất đông, nhưng chủ tọa lấy lý do để bảo vệ quyền về hình ảnh của nữ bị cáo nguyên là thẩm phán, nên phóng viên chỉ được chụp ảnh sau lưng bị cáo và chỉ chụp một lần trong khoảng vài phút lúc phiên tòa khai mạc rồi phải rút lui ra ngoài phòng xử! Tất cả các báo đăng về vụ án lúc bấy giờ hoặc là không có hình minh họa hoặc đó là tấm hình mờ nhòe chỉ thấy phía sau của bị cáo…!

Ở một diễn biến khác, cùng thời điểm vụ án “tình và tiền”, tại Nha Trang diễn ra vụ án “Mẹ Nấm” thì sự tham dự của báo chí, dù tất cả đều là báo chí của Nhà nước cũng rất hạn chế, chỉ có vài cơ quan báo được chọn lọc để cấp phép tham dự phiên tòa. Tất cả các thiết bị có dính đến kim khí từ máy tính, điện thoại, đồng hồ, kể cả bút bi của luật sư cũng bị thu giữ; đến mẹ của bị cáo cũng không được vào phòng xét xử con gái mình; đại diện Viện Kiểm sát từ chối tranh luận với luật sư…!

Nhiều người, đã phấn khích và hào phóng gọi vụ án tình tiền Nga Mỹ là vụ án thể hiện tinh thần cải cách tư pháp...(?!).

Các sự kiện nêu trên đã đặt ra câu hỏi: Vì sao phiên tòa công khai mà với vụ án này thì báo chí được tham dự “thả dàn”, còn vụ án khác thì báo chí phải được “đặc tuyển” tham dự? Cùng là quyền của công dân được pháp luật quy định, vì sao bị cáo này được bảo vệ hình ảnh, bị cáo khác, đương sự khác lại không? Vì sao chỉ “thể hiện tinh thần cải cách tư pháp” chỉ với một vụ án Nga-Mỹ, còn bao nhiêu án khác thì không…?

Phải chăng cỗ máy tư pháp đang vận hành trong tình trạng bất cập và bất bình thường…?!

........

Bài liên quan:
..........

Tố tụng
  1. Sự vận hành bất bình thường của cỗ máy tư pháp Việt Nam? (6/2017)
  2. Luật sư sắp có chỗ ngồi "tương xứng" trong phòng xử án (2/2017)
  3. Việc hoãn thi hành Bộ luật hình sự 2015 ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi hợp pháp của bị can, bị cáo (6/2016)
  4. Thủ tục, trình tự tố tụng một Vụ án hình sự
  5. Những trường hợp không khởi tố vụ án hình sự
  6. Những tội danh chỉ khởi tố vụ án hình sự theo yêu cầu của người bị hại
  7. Các trường hợp đình chỉ vụ án hình sự
  8. Việt Nam cần có Tòa án Hiến pháp
  9. "Quyền im lặng" cần được thực hiện và quy định ngay trong Hiến pháp
  10. Đại biểu QH Đỗ Văn Đương tiết lộ thông tin về gắn camera trong phòng hỏi cung và lý luận về Quyền im lặng (5/2015)
  11. Đại biểu QH Lê Thị Nga: Hỏi cung phải ghi hình: Thiếu bao tiền thì nói QH biết (6/2015)
  12. Cần bảo đảm tính độc lập và công minh trong xét xử
  13. Vụ báo Giao Thông "đánh" hãng xe Thành Bưởi: Tòa ra quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời là đúng thẩm quyền, hợp lý (3/2017)
  14. Làm gì để dân tin vào tòa?
  15. Khi Tòa không tôn trọng sự thật (9/2015)
  16. Quyền im lặng - tiếp tục chờ (9/2014)
  17. Bàn về quyền im lặng của bị can, bị cáo
  18. Luật sư chỉ định trong vụ án "thảm sát" 6 người trong một gia đình ở Bình Phước
  19. Lo ngại về những phiên tòa xét xử "công khai" sẽ ngày càng ít được công khai
  20. Khi Viện kiểm sát không chịu tranh luận tại Tòa
  21. Đầu thú & Tự thú khác nhau thế nào?
  22. 'Thẩm phán ta sợ đủ thứ' (10/2014)
  23. Thông tư liên tịch 28/2013/TTLT-BYT-BLĐTBXH quy định về giám định tỷ lệ thương tật & Kết luận tỷ lệ thương tật 35% trong vụ án Nguyễn Mai Trung Tuấn (11/2015)
  24. Cải cách tư pháp: còn nhiều cản ngại từ con người, qui định ...
  25. Tạm giam đang bị lạm dụng?
  26. Nên chuyển quyền bắt giam giữ từ Cơ quan điều tra sang Tòa án?
  27. Vì sao Bọ Lập bị tạm giam? (12/2014)
  28. Hỏi cung trẻ em không có mặt người giám hộ là sai
  29. Bị cáo ra tòa: Mặc áo tù hay áo thường?
  30. Vài băn khoăn xung quanh biện pháp ngăn chặn "còng tay, còng chân" bị can, phạm nhân (7/2015)
  31. Chuyện công an bức cung, nhục hình & quyền bào chữa của công dân
  32. Suy nghĩ về 3 giải pháp chống bức cung nhục hình của ông Phó giám đốc công an TP.HCM (3/2014)
  33. Án oan, vì đâu? ...
  34. Án "bỏ túi" - giữ hay bỏ?
  35. Bàn tiếp về "án bỏ túi": Nên coi đó là "án dự thảo"!
  36. Bóng ma "chạy án" trong chuyện thẩm phán "giúp" bị đơn tẩu tán tài sản
  37. Sự vô lý của án treo
  38. Luật sư và việc tham gia phiên hòa giải trong vụ án dân sự
  39. Án tòa: Lý lẽ của luật sư - sao không ghi nhận?
  40. Ý kiến của một sinh viên báo chí về Vụ án Cầu Voi
  41. Bài bào chữa của luật sư: đâu phải kiểu gì cũng được !
  42. "Không ít luật sư cãi lấy được"
  43. Tòa không có quyền trả hồ sơ khi đã xét xử
  44. Camera và sự đánh tráo khái niệm (9/2016)
  45. Gắn camera tại phòng xử án - hy vọng tiếng nói của luật sư sẽ "nặng" hơn (4/2016)
  46. Có nên gắn camera ở phòng xử án để giám sát việc xét xử?
  47. Gắn camera trong phòng hỏi cung: Khó là do tư duy không muốn
  48. Điều tra viên đối chất tại tòa, tại sao không?
  49. Chưa thể cho đặt tiền tại ngoại
  50. Thi hành án tử hình bằng tiêm thuốc độc thực hiện như thế nào?
  51. Hồ sơ vụ án: Vì sao lại bí mật?
  52. Khốn khổ vì Tòa quyết không nhận đơn (6/2015)
  53. Xét xử án dân sự kéo dài, quá hạn: Án tồn đọng, kéo dài: Do đâu? (bài 1)Án quá hạn (bài 2) : Những thủ thuật kéo rêÁn quá hạn (bài cuối) : Giải pháp công khai, minh bạch
  54. Định giá tài sản trong vụ án hình sự: Thiếu khoa học, bất hợp lý
  55. Án treo và khả năng “dại gì mà kháng cáo” của cựu chủ tịch Tiên Lãng
  56. Đương sự có quyền không trả lời câu hỏi của luật sư”(?)
  57. Luật sư mặc áo gì?
  58. Luật sư chưa có chỗ ngồi tương xứng
  59. Cần bảo đảm quyền được xem biên bản phiên tòa
  60. Phiên tòa “xét xử công khai” cần phải thật sự công khai !
  61. Nâng cao chất lượng đội ngũ thẩm phán
  62. Hội thẩm nhân dân: Không thể “ngồi cho có”
  63. Luật sư không có quyền thu thập chứng cứ trong vụ án hình sự ?! (12/2014)
  64. Luật sư thu thập chứng cứ: Cửa còn quá hẹp!
  65. Qui tắc đạo đức luật sư: Thông tin và bí mật thông tin
  66. Qui tắc đạo đức luật sư: Không được hứa hẹn để nhận thưởng
  67. Cần truy tố người mẹ vứt bỏ con mình
  68. Luật sư “tố” tòa bỏ qua chứng cứ mới
  69. Phiên tòa clip sex Vàng Anh sẽ xử kín?
  70. Vụ án Huyền Như: Tòa sơ thẩm có sai phạm và chưa làm rõ nhiều vấn đề
  71. Đơn tố cáo của một đương sự trong vụ án Huỳnh Thị Huyền Như lừa đảo 4.000 tỷ đồng
  72. Những vấn đề pháp lý xung quanh căn biệt thự 43 tỷ đồng mà Huyền Như kháng cáo đề nghị trả lại cho mẹ mình
  73. Luật sư của ông Trương Duy Nhất kiến nghị Tòa án triệu tập một số cán bộ lãnh đạo cao cấp của Đảng và Nhà nước tham dự phiên tòa
  74. Thi hành án yếu kém làm công lý không được thực thi
  75. Bỏ lửng để tài sản "bốc hơi"
  76. Hoãn thi hành án : “Chạy” giỏi hay luật hở ?