Thứ Tư, 9 tháng 12, 2015

Nhìn từ vụ Huỳnh Văn Nén: Oan sai tè le mà từng trả lời "đúng đúng"

Ls. Trần Hồng Phong

Hôm nay 9-12-2015, trên báo Pháp luật TP.HCM có bài "Vụ Huỳnh Văn Nén: Hành trình kêu oan đã từng bị... tắc!" của nhà báo Phương Nam, mang đến cho tôi nhiều cảm xúc. Cụ thể, đó là sự cảm mến về những đóng góp thầm lặng, khiêm tốn, nhưng mang lại hiệu quả của những người như nữ luật sư Phạm Thị Kim Anh. Đó là chuyện những cơ quan chức năng, thậm chí những quan chức cấp cao, mà sao giá trị lời nói, lương tâm và trách nhiệm nhỏ hẹp quá. Họ từng một mực khẳng định đã "đúng", để rồi hôm nay phải đối diện với trách nhiệm và sự chê trách của bao người. Trên hết, họ đã nhẫn tâm góp phần đẩy thân phận một con người, một gia đình xuống tận "đáy sâu" tủi nhục. Chính vì có những con người như họ, mà xã hội vẫn còn biết bao số phận oan khuất, uy tín của nền tư pháp nước nhà bị hạ thấp.

* Luật sư Phạm Thị Kim Anh làm "mát lòng" giới luật sư!

LS Kim Anh tại phiên tòa phúc thẩm lần 1. Ảnh: Cố nhà báo Đặng Ngọc Khoa

Theo thông tin trong bài báo, gia đình "người tù thế kỷ" Huỳnh Văn đã gửi đơn yêu cầu xử lý hình sự những cán bộ làm oan trong cả vụ án “Vườn điều” và vụ bà Lê Thị Bông.

Lá đơn này nêu rõ vào năm 2000 anh Nguyễn Phúc Thành đã có đơn tố cáo khẳng định người giết bà Bông cướp vàng là Nguyễn Thọ và Hồ Thanh Việt chứ không phải Huỳnh Văn Nén. Ông Đinh Kỳ Đáp - Phó Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bình Thuận và điều tra viên (ĐTV) Cao Văn Hùng đã đến Trại giam Sông Cái (Ninh Thuận), nơi anh Thành đang thụ án cố ý gây thương tích để xác minh. Tuy nhiên, cả hai lần làm việc, ông Hùng đều có ý đe dọa anh Thành để rút đơn tố giác. Chính việc này là một trong những nguyên nhân khiến cả hai vụ án oan sai, kéo dài. Hậu quả này đã làm chậm trễ việc xác định đúng người giết chết bà Bông đến 15 năm; từ đó đã buộc tội, kết án oan sai chín người trong vụ án “Vườn điều”, gây tổn hại cho ngân sách nhà nước khi phải chi trả bồi thường oan sai.

Trả lời Pháp Luật TP.HCM về việc xác minh này, Thượng tá Đinh Kỳ Đáp, nguyên Phó Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bình Thuận, thành viên ban chuyên án hai vụ án “Vườn điều” và vụ bà Bông, cho biết: “Hôm đó khi đến nơi tôi bị sốt và huyết áp lên cao nên không thể tham dự buổi xác minh được. Do đã phân công nên khi trích xuất phạm nhân ra, ĐTV Cao Văn Hùng vào làm việc. Đến khi làm việc xong quay về, trên xe Hùng báo cáo là không có vấn đề gì, lời khai của Thành mâu thuẫn, không có căn cứ nào cả. Mình cũng chủ quan, quá tin vào báo cáo của ĐTV”. (Hô hô. Thiệt tình!)

Trong hai vụ án này, cả VKSND Tối cao và TAND Tối cao cũng từng có ý kiến cho rằng việc điều tra, xét xử là đúng!

Cụ thể, sau khi nhận được hồ sơ và đơn kêu oan của gia đình ông Huỳnh Văn Nén và các bị cáo trong vụ “Vườn điều”, ngày 18-12-2000, Trung tướng Nguyễn Quốc Thước (lúc đó là đại biểu Quốc hội khóa X, Đoàn đại biểu Quốc hội Nghệ An) đã có công văn gửi đến VKSND Tối cao yêu cầu xem xét cả hai vụ án do có dấu hiệu oan sai.

Ngày 8-6-2001, ông Trần Thu - Phó Viện trưởng VKSND Tối cao đã ký công văn trả lời cho Trung tướng Thước. Công văn viết: “Cơ quan điều tra đã xác minh nguồn tin và kết luận: Trong thời gian bà Bông bị giết, Nguyễn Thọ không có mặt tại địa phương, bỏ đi cách đó một tháng; giữa Nguyễn Phúc Thành và bị cáo Nén có mối quan hệ họ hàng, tại đơn Thành ghi vì Nén bị tòa tuyên tử hình nên làm đơn tố cáo Thọ. Quá trình điều tra thu thập chứng cứ vụ án cũng như tại phiên tòa sơ thẩm, Huỳnh Văn Nén khai nhận toàn bộ hành vi giết bà Lê Thị Bông, lời khai của bị cáo phù hợp với kết quả khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi và kết quả giám định pháp y, cũng như vật chứng thu được tại hiện trường. Tại đơn kháng cáo, Huỳnh Văn Nén cũng nhận tội, chỉ xin giảm nhẹ. Đến ngày 13-10-2000, sau khi có đơn tố giác của Nguyễn Phúc Thành, cơ quan điều tra tiến hành lấy lại lời khai, Nén vẫn nhận tội đã giết bà Bông”.

Công văn này khẳng định bản án sơ thẩm xét xử Huỳnh Văn Nén các tội giết người, cướp tài sản và hủy hoại tài sản là có căn cứ và đúng pháp luật.

Tương tự, tại văn bản ngày 4-7-2001 của TAND Tối cao (do bà Đặng Thị Thanh-Phó Chánh tòa Hình sự ký) trả lời khiếu nại của ông Huỳnh Văn Truyện (cha ông Nén) cũng khẳng định: “ TAND Tối cao xét thấy không có căn cứ để kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm đối với bản án hình sự sơ thẩm nói trên”.

Nói thật là kiểu trả lời và giải thích như trên thấy "giống y chang" như tình huống của vụ án tử tù Hồ Duy Hải đang kêu oan hiện nay. Chính tôi đã nhận được văn bản từ VKSNDTC và TANDTC trả lời với nội dung cũng y như vậy, sau khi gửi đơn đề nghị giám đốc thẩm vụ án Hồ Duy Hải.

Thế nên, tôi vẫn luôn tự dặn lòng, nếu mình cứ "chấp nhận" kiểu trả lời đơn giản và hời hợt ấy, thì mình không nên làm nghề luật sư!

...................

Luật sư Phạm Thị Kim Anh làm "mát lòng" giới luật sư

Báo Pháp luật TP.HCM viết: 

Trong vụ án này, LS Phạm Thị Kim Anh là một trong những LS đầu tiên tham gia bảo vệ miễn phí cho các bị cáo trong vụ án “Vườn điều”. Chị là người đã tạo bước ngoặt của vụ án “Vườn điều” khi thuyết phục được HĐXX phúc thẩm lần 1 hủy án để điều tra lại bằng những lập luận sắc bén.

Những ngày này, trong niềm vui khi “người tù thế kỷ” Huỳnh Văn Nén được tự do và khôi phục danh dự, người ta vẫn không thấy LS Kim Anh lên tiếng. Sau nhiều lần cố gắng liên lạc, cuối cùng PV Phương Loan cũng đã nhận được email trả lời của chị.

<- Luật sư Phạm Thị Kim Anh (nguồn ảnh báo Pháp luật TP.HCM)

Email viết: “Cảm ơn PV đã liên lạc, hiện tại Kim Anh đang ở nước ngoài. Rất vui vì nút thắt cuối cùng của vụ án “Vườn điều” đã mở, anh Nén đã tìm được công lý. Để tìm được công lý cho những bị can trong vụ án “Vườn điều” là cuộc chạy tiếp sức của rất nhiều người: LS, nhà báo… Kim Anh cũng chỉ là một người chạy trong con đường dài đó. Chị có thể phỏng vấn nhà báo Vũ Đức Sao Biển vì chính anh đã đưa anh Nguyễn Thận đến nhờ Kim Anh bào chữa cho các bị can ở phiên tòa phúc thẩm đầu tiên (4-2002) và bản án sơ thẩm được hủy. Các nhà báo như Sao Biển, Thanh Phong, Đặng Ngọc Khoa, Hồ Việt Khuê, Mạc Hồng Kỳ, Phương Nam, Lương Duy Cường, Trần Mỹ… họ rất có tâm và dũng cảm, hãy viết về họ bạn nhé. Thân mến!”.

Có thể nói, dòng email ngắn ngủi của luật sư Phạm Thị Kim Anh đã làm cho tất cả chúng ta cảm thấy yêu quý và khâm phục!

Thậm chí tôi cho rằng chị đã thực sự đã làm "mát lòng" giới luật sư - như tôi. Tôi thực sự cảm thấy tự hào cho giới luật sư, khi có những luật sư thầm lặng và khiêm tốn như chị.

Thiết nghĩ để đi đến kết quả làm rõ án oan như trong vụ án này, chắc chắn là một quãng đường đằng đẵng với sự đóng góp, bền lòng của biết bao nhiêu người - đúng như lời luật sư Kim Anh đã chia sẻ. Thậm chí đó có thể là những hành động "nhỏ nhoi" không tên, những con người "vô danh" không bao giờ gặp lại ...

----------

Bài liên quan: