Chủ Nhật, 15 tháng 11, 2015

Syria: Nga bỏ rơi tổng thống Bashar al-Assad

Cách Thủy

Ngày 14-11-2015, tại "Cuộc đối thoại lần 2" về tình hình ở Syria diễn ra ở Áo, ngoại trưởng của 20 quốc gia, gồm cả Nga, cuối cùng cũng đã đạt được một sự thống nhất mang tính đột phá. Theo đó, cần thành lập một chính phủ chuyển tiếp cho Syria trong vòng 6 tháng tới, và một bầu cử dân chủ sẽ được tiến hành trong vòng 18 tháng tiếp theo. Đặc biệt, với việc thành lập "chính phủ chuyển tiếp", tổng thống đương nhiệm Bashar al-Assad xem như đã bị ... đảo chính!

<- Ngoại trưởng các nước đã sắp đặt tương lai cho Syria bằng chính phủ chuyển tiếp, trong đó tổng thống Bashar al-Assad buộc phải chia sẻ quyền lực và không có tương lai. Vị trí ngồi của ngoại trưởng Nga (bên phải, bàn ngang) cho thấy vai trò lép vế của Nga - Ảnh: Reuters

Với kết quả như trên, có thể thấy Nga đã quyết định bỏ rơi tổng thống đương nhiệm Bashar al-Assad. Từ trước đến nay, Nga vẫn một mực cho rằng điều kiện tiên quyết để giải quyết vấn đề Syria là tiến hành bầu cử trên cơ sở tiếp tục tồn tại chính phủ hiện tại (tức là Bashar al-Assad vẫn tiếp tục làm tổng thống trong quá trình tiến hành bầu cử) và  Bashar al-Assad được quyền tham gia vào cuộc bầu cử mới. Nhưng lần này Nga đã lạnh lùng quay mặt với Bashar al-Assad - dù chỉ chưa đầy một tháng trước Putin hồ hởi bắt tay Bashar al-Assad ngay tại điện Kremli .

Xét về mặt chính trị, với kết quả như vậy, có thể thấy là tổng thống Syria Bashar al-Assad ĐÃ BỊ LẬT ĐỔ - trong bối cảnh Mỹ và phương Tây đạt được mục đích, không tốn một viên đạn. Và thật "đắng lòng", khi "công lao" lớn nhất lại thuộc về ... Nga!

Tuy nhiên, theo chúng tôi, động thái của Nga có thể nói là thức thời và khôn ngoan. Bằng việc bỏ rơi Bashar al-Assad, Nga sẽ có cơ hội từng bước setup lại mối quan hệ với Mỹ và châu Âu. Trong bối cảnh IS vừa đánh bom khủng bố kinh hoàng tại Paris vào ngày thứ sáu đen tối 13-11-2015, với trên 100 người thiệt mạng. Và Nga thì đã thất bại (dù tạm thời) tại chiến trường chống IS ở Syria.

Như chúng tôi đã phân tích trong các bài trước, Nga không có cơ hội nào để bảo đảm mãi được sự tồn tại của  tổng thống Bashar al-Assad tại Syria. Vì ông này là một kẻ độc tài và người dân Syria đã vùng lên đánh đổ từ nhiều năm qua. Lý do Putin bảo vệ  Bashar al-Assad thực chất là bảo vệ quyền lợi Nga, bảo vệ sự tồn tại của căn cứ quân sự ở nước ngoài duy nhất của Nga ở Syria. Điều đó là quá dễ hiểu, nhưng lại phụ thuộc vào tiềm năng kinh tế và tầm ảnh hưởng của Nga trên trường quốc tế. Trong khi hiện nay ai cũng biết Nga đang ngày càng khó khăn, cô độc. Ngân sách trống rỗng, kinh tế phát triển âm (kể từ khi bị Mỹ và châu Âu cấm vận do vụ sáp nhập Crimea) và giá dầu (nguồn thu ngân sách quan trọng nhất của Nga) thì đang từ 110 USD/thùng đã rớt xuống tới 40 USD/thùng và thậm chí được các chuyên gia dự đoán có thể xuống tới 20-25 USD/thùng.

Với việc chia tay Bashar al-Assad, Nga sẽ có nhiều lựa chọn hơn. Chẳng hạn như tranh thủ lấy lòng phe chống chính phủ hiện nay ở Syria, để giành một vé cảm tình của chế độ mới trong tương lai gần. Nói gì thì nói, không ít người dân Syria có cảm tình và quen thuộc với Nga - trong bổi cảnh hai bên đã có những mối quan hệ "đồng chí" đặc biệt suốt mấy chục năm qua. Nga cũng sẽ không quá đơn độc và rủi ro trong cuộc chiến chống IS tại Syria như hiện nay. Và đặc biệt là tránh được nguy cơ đối đầu trực tiếp trong một cuộc chiến "ủy quyền" với Mỹ tại đây. (Tức là Mỹ hỗ trợ vũ khí cho phe chống chính phủ ở Syria. Và lực lượng này lại đang là "mục tiêu" của Nga - để bảo vệ chế độ của tổng thống Bashar al-Assad ).

Theo hãng tin AFP. dù vụ tấn công khủng bố ở Paris, Pháp chiếm gần hết chương trình nghị sự, nhưng cuộc đối thoại của các nhà ngoại giao quốc tế cũng đi đến được thống nhất chung như trên.

"Không ai nói dối mình về những khó khăn chúng ta đang phải đối mặt, nhưng quyết tâm tìm một giải pháp đã có tiến triển trong 14 ngày kể từ vòng đàm phán đầu tiên tại Vienna”, Ngoại trưởng Đức Frank-Walter Steinmeier phát biểu.

Được biết, chính phủ chuyển tiếp sẽ là sự kết hợp giữa Chính phủ Syria hiện tại và các lực lượng đối lập ở nước này - hãng tin RT (Nga) dẫn phát biểu của Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov trong cuộc họp báo sau cuộc đối thoại của 20 ngoại trưởng ở thủ đô Vienna, Áo.

Ngoại trưởng Nga Lavrov cho biết chậm nhất vào cuối năm 2015 phải tổ chức cuộc gặp giữa chính phủ Syria và các lực lượng nổi dậy ở nước này để xúc tiến việc thành lập chính phủ chuyến tiếp dưới sự giám sát của Liên Hiệp Quốc. Liên Hiệp Quốc sẽ giữ vai trò chính trong tiến trình chuyển tiếp của Syria.

Chính phủ chuyển tiếp sẽ có nhiệm vụ soạn thảo hiến pháp mới và tổ chức bầu cử trong vòng 18 tháng. “Đó là một quá trình do chính người Syria tiến hành và chỉ người Syria quyết định tương lai của họ”, ông Lavrov phát biểu.

Được biết, đề nghị thành lập chính phủ chuyến tiếp trước khi tổ chức bầu cử được chính phía Nga đề xuất và Mỹ đồng ý - trong cuộc đối thoại hôm 14-11-2015. Hay nói khác đi, việc bỏ rơi Bashar al-Assad là do Nga chủ động.

Tại cuộc gặp, ngoại trưởng Mỹ John Kerry cho biết tiến trình chính trị này theo sau nó là thỏa thuận ngừng bắn giữa các bên để chấm dứt tình trạng đổ máu càng nhanh càng tốt.

“Điều này cũng sẽ giúp xác định ai là khủng bố, còn ai thì không”, Ngoại trưởng Kerry phát biểu khi nhắc đến vụ tấn công khủng bố ở Paris được cho là do lực lượng khủng bố IS tiến hành, cũng là lực lượng mà Mỹ, Nga và liên quân đang muốn tiêu diệt khi tổ chức những không kích độc lập ở Syria, theo AFP.

Như vậy, số phận trong tương lai của Bashar al-Assad sẽ ra sao hiện vẫn là một câu hỏi lớn, khi tại cuộc đối thoại các nhà ngoại giao đã không đề cập đến điều này.

“Thật sự nhiều đại diện trong cuộc gặp không thống nhất nhiều vấn đề, đặc biệt là liên quan đến Bashar al-Assad”, Ngoại trưởng Mỹ nói. “Cuộc chiến sẽ không thể chấm dứt nếu vẫn còn ông Assad ở đó”, ông Kerry lặp lại những gì từng phát biểu về Tổng thống Syria, người mà Washington và phương Tây cho là nguyên nhân của khủng hoảng chính trị ở Syria và muốn lật đổ.

Theo chúng tôi, số phận của ông Bashar al-Assad là không có gì sáng sủa, nếu không muốn nói là tối thui. Khả năng ông này sẽ phải xin tỵ nạn chính trị tại Nga trong vài năm tới là không hề nhỏ.

-------------

Bài liên quan:


-----------

Nga

* Thời Putin
  1. Syria: Nga bỏ rơi tổng thống Bashar al-Assad (11/2015)
  2. Nga thất bại trong chiến dịch không kích tại Syria và rơi vào thế tới không xong, lùi không được (11/2015)
  3. Máy bay Nga chở 224 người rơi tại bán đảo Sinai (Ai Cập) sáng 31-10-2015
  4. Giải Nobel Văn chương 2015: “Putin đang ngự trong mỗi người Nga hôm nay" (10/2015)
  5. Nga đã đưa "lính tình nguyện" vào Syria (10/2015)
  6. Tư lệnh đặc nhiệm Iran đã lôi kéo Nga can dự tại Syria như thế nào? (10/2015)
  7. Nga chuẩn bị tự mình chui vào bẫy sa lầy ở Syria? (10/2015)
  8. Cường kích Su-25 của Nga bị bắn rơi ở Syria? (10/2015)
  9. Syria sẽ là Điện Biên Phủ đối với Nga? (10/2015)
  10. Người Nga biểu tình chỉ trích Tổng thống Putin cầm quyền quá lâu (9/2015)
  11. Snowden chỉ trích Nga không có tự do ngôn luận trên mạng (9/2015)
  12. Putin tiếp tục thú chơi sa hoa trong bối cảnh kinh tế Nga đang khó khăn thiếu thốn (8/2015)
  13. Hơn 285.000 người phản đối Putin ra lệnh tiêu hủy thực phẩm phương Tây (8/2015)
  14. Tổng thống Putin đã "ra lệnh giết" cựu gián điệp Nga (7/2015)
  15. Putin: Hết tiền - sa thải 110.000 viên chức, sợ chết - rót tiền tỷ tăng cường bảo vệ Moscow (7/2015)
  16. Vì sao Putin ra lệnh cấm tiết lộ thông tin binh sĩ thiệt mạng trong thời bình? (5/2015)
  17. Nước Nga của tổng thống Putin đã thật sự đoạn tuyệt với chế độ cộng sản, chủ nghĩa Mác Lê (5/2015)
  18. Phản ứng của Nga khi nhiều nước từ chối dự Ngày Chiến thắng? (5/2015)
  19. Tổng thống Putin: gián điệp phương Tây gây bất ổn ở Nga trước bầu cử (3/2015)
  20. Nga sắp cạn tiền, Putin ép tỷ phú mang tiền từ nước ngoài về (3/2015)
  21. Chuyện danh dự của người Nga (2/2014)
  22. Thế mạnh dầu khí của Putin bị Obama phá vỡ (10/2014)
  23. Phục hưng nước Nga: Thực tế chứng minh ngược (10/2014)
  24. Tổng thống Putin lạc quan tếu trong bối cảnh kinh tế Nga ngày càng khó khăn (10/2014)
  25. Miệng lưỡi của ông Putin khá ...dẻo! (9/2014)
  26. Sự sụp đổ của Liên Xô và bài học dành cho ông Putin (9/2014)
  27. Putin đem vũ khí hạt nhân hù thiên hạ trong bối cảnh Nga có thể động binh tiến vào Ukraine (8/2014)
  28. Tiền và tài rời Nga ra đi (8/2014)
  29. "Đoàn xe viện trợ" - nước cờ lạ của Putin sẽ đưa nước Nga tiến lên? (8/2014)
  30. Hai thành viên nhóm nhạc Pussy Riot khởi kiện chính phủ Nga vì nhân quyền (7/2014)
  31. Chính phủ Nga bị tuyên phải bồi thường 50 tỉ USD cho tập đoàn dầu khí Yukos (đã phá sản) (7/2014)
  32. Giới tỷ phú Nga lo sợ bị cấm vận sau vụ máy bay Malaysia MH17 bị bắn hạ (7/2014)
  33. Nga tăng chi phí quốc phòng đột biến trước nguy cơ bị cô lập (7/2014)
  34. Nga thắt chặt và tăng cường quan hệ với Trung Quốc (5/2014)
  35. Hãng thông tấn lớn nhất của Nga "nâng bi" Trung Quốc, vu khống Việt Nam (5/2014)
  36. Chuyên gia Nga: "Trung Quốc là mối đe dọa của Nga"
  37. Putin có hàng chục tỷ USD? (4/2014)
  38. Vợ cũ của tổng thống Nga Putin: "Chồng tôi đã chết từ lâu"
  39. Gia đình nạn nhân máy bay rơi MH17 đòi kiện Tổng thống Putin vì cho rằng Nga có liên quan (7/2014)
  40. Cuộc sống thường ngày của tổng thống Nga Vladimir Putin như thế nào? (7/2014)
  41. Tổng thống Putin sáp nhập Crimea vào Nga - sự kiện địa chính trị chấn động thế giới (17/3/2014)
  42. Động binh chiếm Crimea, Putin đang thua ở Ukraine
  43. Khí đốt: "vũ khí hạt nhân chiến lược" của Nga trước châu Âu trên bàn cờ Ukraine
  44. Vì sao Nga động binh chiếm bán đảo Crimea, Ukraine? (3/2014)
  45. Nga có lý gì khi đưa quân vào Ukraina?
  46. Vì sao khủng hoảng tại Ukraine làm Putin lạnh run? (2/2014)
* Tư liệu lịch sử Nga - Liên Xô
  1. Đại nguyên soái tự phong Stalin - lãnh tụ tối cao của đế chế cộng sản Liên bang Xô Viết giai đoạn 1922-1953
  2. Cái chết khó hiểu của Stalin
  3. Boris Nikolayevich Yeltsin - từ Bí thư thành ủy Moskva, rời bỏ đảng cộng sản và trở thành tổng thống Nga đầu tiên
  4. Mikhail Sergeyevich Gorbachyov người "có công" làm sụp đổ nhà nước cộng sản Liên Xô, mở ra kỷ nguyên đa đảng dân chủ tại Nga
  5. Nghị sỹ Nga đòi xử Gorbachev "'vì để Liên Xô tan rã" (4/2014)
  6. Khám phá kho vũ khí hạt nhân chiến lược của Nga
  7. Vụ tai nạn tàu ngầm hạt nhân Komsomolets (Liên Xô) năm 1989