Chủ Nhật, 8 tháng 11, 2015

Nga thất bại trong chiến dịch không kích tại Syria và rơi vào thế tới không xong, lùi không được

Cách Thủy

Ngay khi Putin ra lệnh không kích đánh IS ở Syria, chúng tôi đã đưa ra nhận định rằng Nga không có bất kỳ cơ hội nào ở chiến trường nóng bỏng này. Nguyên nhân chủ yếu là vì Nga không có được "công lý" trong hành động đó, khi mặc dù có mục đích tấn công khủng bố IS, nhưng mục tiêu cao nhất của Putin là bảo vệ cho được chế độ độc tài của tổng thống Bashar al Assad. Putin đã cố tình quên đi rằng chính do chế độ độc tài này, mà nội chiến đã xảy ra, với hàng trăm ngàn người đã chết, với hàng triệu người dân Syria phải chạy trốn khỏi quê hương mình, tìm tới các nước châu Âu. 

Với việc xác định vụ máy bay Nga rơi ngày 31-10-2015 là do IS thực hiện, tổng thống Putin không có lựa chọn nào khác ngoài việc buộc phải tăng cường tấn công IS mạnh hơn nữa ở Syria, dù đây là một nước cờ đầy may rủi và cơ thua nhiều hơn (ảnh minh họa)

Tuy nhiên, vì rằng sáng ngày 31-10-2015 vừa qua, một chiếc máy bay Nga đã bị rơi trên lãnh thổ Ai Cập cướp đi 224 sinh mạng, nên nếu bình bàn chuyện xấu cho Putin là vô cảm, thiếu nhân đạo. Nên chúng tôi đã không bình bàn gì thêm - dù có nhiều chuyển biến trên chảo lửa Syria theo chiều hướng bất lợi cho Nga. Nay đã rõ ràng vụ rơi máy bay này (mà theo chúng tôi chắc chắn là do IS gây ra, nhằm trả thù cho việc Nga ném bom ở Syria - dù kết quả điều tra cuối cùng của Nga và Ai Cập vẫn bị trì hoãn, chưa công bố), là "trả lời" mạnh mẽ của bọn khủng bố IS, đẩy Putin vào tình thế khó khăn hơn bao giờ hết. Có thể nói không quá đây là gáo nước lạnh, là "cái tát vỡ mặt" vào sự chủ quan, đầy ngạo mạn của ông Putin.

Còn nhớ vài tuần sau khi ào ạt ném bom Syria, Putin đã "hân hoan chào đón", bắt tay Assad ngay tại điện Cremlin vào ngày 20-10-2015 - một hành động mang tính biểu tượng, đầy ngạo nghễ, "thách thức"! Putin không tiếc lời ca ngợi Assad. Tuy nhiên, cả thế giới thấy buồn cười, khi một đương kim tổng thống mà phải lén lút ra nước ngoài như một tên ăn trộm, sau nhiều năm. Tại cuộc gặp Putin, tất nhiên Assad đã có những lời có cánh, ca ngợi Nga, ca ngợi Putin. Ông này còn tuyên bố đồng ý bầu cử dân chủ và theo sự lựa chọn của người dân Syria. Nhưng theo chúng tôi, nhiều khả năng là ông Assad cầu xin và đã được Putin chấp nhận cho ông này tị nạn chính trị, trong trường hợp xấu nhất.

Thậm chí từ ngay sau khi Nga không kích ở Syria, chúng tôi đã hình dung tình huống Assad có thể sẽ ký một bản thỏa thuận mang tính lịch sử, cho phép Nga được quyền sử dụng miễn phí hay thuê giá bèo căn cứ quân sự của Nga tại Syria với thời gian lên đến khoảng 70 năm hay thậm chí 100 năm. Để dụ Nga sẽ dồn lực nhiều hơn nữa cho chế độ của Assad. Tuy nhiên điều này cuối cùng hay cho đến giờ phút này đã không xảy ra. Có thể là Assad vẫn còn lại chút lương tri cuối cùng, không muốn đi vào lịch sử Syria như một kẻ "bán nước".

Có thể cũng chính chính vì vậy chăng, mà hầu như ngay sau cuộc gặp Assad ngày 20-10-2015, thay vì quan hệ Nga - Syria sẽ nồng ấm hơn, thì bất ngờ Putin lại tỏ ra lạnh nhạt, tuyên bố chấp thuận phương án Syria có thể tổ chức bầu cử mà không cần đến "điều kiện tiên quyết" (của Nga) là vẫn tồn tại chế độ Assad và Assad được quyền tham gia vào cuộc bầu cử.

Bất luận thế nào, thì nay Putin đã nhận thức rõ là không có cơ hội nào cho Assad trong tương lai chính trị ở Syria.

Và cũng chính vì vậy, thay vì chỉ đơn thuần ủng hộ cho Assad, Putin nay đã thay đổi chiến thuật, kêu gọi hợp tác với Mỹ và phương Tây trong cuộc chiến chống IS ở Syria. Thậm chí Putin còn tuyên bố sẵn sàng ủng hộ lực lượng đối lập ở Syria (tức là lực lượng chống đối chính quyền Assad hiện nay) để chống IS - là điều mà mới hôm qua thôi Putin chưa bao giờ nghĩ tới.

Vậy vì sao chúng tôi nhận định Putin đã thất bại ở Syria?

Đơn giản là vì Putin đã không đạt được mục tiêu đặt ra khi tiến hành không kích ở Syria. Đó là củng cố vị thế của tổng thống Assad, giúp ông này giành lại được những khu vực mà IS hay lực lượng chống đối đang chiếm giữ ở Syria và làm tiêu hao đáng kể lực lượng chống đối Assad. Nhưng tất cả những mục tiêu đó đến nay đều đã không đạt được. Hay chính xác hơn là chưa đạt được.

Nói cho chính xác, thì Nga đã hủy hoại được một phần sức mạnh của IS. Nhưng chúng ta nên nhớ rằng IS là một lực lượng sống, mỗi ngày có nguồn thu khổng lồ hàng triệu USD từ các mỏ dầu ở Irac, Syria ... nên hoàn toàn không có nghĩa IS có 100 và Nga diệt được 10 là còn 90. Mà IS vẫn đang lớn mạnh lên từng ngày.

Với tình thế hiện nay, sau vụ máy bay Nga bị đánh bom, Putin ở vào tình thế chỉ có một lựa chọn duy nhất. Đó là bắt buộc phải tăng cường sức mạnh tấn công IS. Nếu không. Putin sẽ bị người dân Nga nghi ngờ về mặt tài năng, nghị lực và bức xúc. Uy tín của Putin sẽ giảm - điều mà Putin chưa muốn thừa nhận bao giờ.

Tuy nhiên, IS đâu phải chỉ có ở Syria mà Nga tấn công. Mà thậm chí IS có thể sẽ tấn công ngay trong lòng nước Nga - như tuyên bố của lực lượng này trong vài ngày gần đây - để trả thù cho hành động Nga tấn công IS ở Syria.

Rõ ràng, Putin đã gây thù chuốc oán với IS, đặt nước Nga vào tình thế nguy hiểm hơn nhiều so với thời điểm trước cuộc không kích Syria.

Mặt khác, sau những lời ca ngợi xã giao ban đầu, sau hơn 1 tháng trôi qua, người ta thấy vị thế của nước Nga, tầm ảnh hưởng của nước Nga không mạnh lên. Trong khi tiền thì tiêu tốn đã khá nhiều, trong bối cảnh kinh tế Nga đang rất khó khăn.

Nói một cách khách quan và chính xác, thì Nga có tăng thêm một chút nồng ấm trong mối quan hệ với Iran và Israel. Tuy nhiên Iran hiển nhiên không phải là "đàn em" của Nga hay phụ thuộc vào Nga như trường hợp của Syria. Mà mục tiêu của Iran là vũ khí, là công nghệ của người Nga. Còn Israel chẳng qua là không ưa Thổ Nhĩ Kỳ, chứ không ai không biết đây chính là đồng mình thân thiết nhất của Mỹ và được Mỹ bảo trợ, bảo vệ - theo một văn bản đã ký giữa hai bên, từ rất lâu rồi.

Trung Quốc thì không có ý kiến, có thể xem là "ủng hộ ngầm" đối với Putin. Có tin nói Bắc Kinh còn nói sẽ đưa quân tới Syria hỗ trợ Putin, với điều kiện Putin triển khai quân ở vùng Viễn Đông (giáp và gần Triều Tiên, Nhật, Hàn Quốc). Tất nhiên Putin không dại dột để Tập Cận Bình lợi dụng - trong chiêu bài Trung Quốc đang muốn tìm đồng minh trong các tranh chấp ở biển đảo với Nhật, Đài Loan và ở Biển Đồng.

Tình thế của Puin hiện nay có thể nói là tới không xong, lùi không được.

Nếu đưa bộ binh vào Syria, ngoài việc không đủ tiền, còn đồng nghĩa với việc Nga sẽ bị trói chân vào một cuộc chiến không thể thoát ra và không có tương lai tốt đẹp cho Nga. Vì sau khi đất nước này hòa bình và tiến hành bầu cử, chắc chắn chính phủ mới sẽ là chính phủ thân phương Tây và Mỹ, đi theo xu hướng dân chủ, tư bản - như Irac, Apganistan .... Thay vì chuyên chế độc tài theo kiểu Syria hiện nay mà Putin ưa thích.

Nếu Nga tiếp tục đánh bom, thì chắc chắn cũng hiểu là không thể nào diệt hết được IS ngay được trong tương lai 10 năm tới.

Hiện nay, Nga đang ra sức kéo dài lâu nhất đến mức có thể việc công bố chính thức kết quả vụ rơi máy bay Nga ở Ai Cập hôm 31-10-2015. Để Putin có thời gian tĩnh nghĩ nhiều hơn.

Nhà phân tích chính trị Nga Andrei Piontkovski nhận định Tổng thống Putin chỉ lên tiếng về vụ A321 sau khi có người nêu giả thuyết máy bay bị đánh bom khủng bố. Ông cũng đối mặt nguy cơ bị dư luận đổ lỗi bởi đã ra quyết định thực hiện chiến dịch không kích ở Syria chống lại IS.

Theo trang tin ABNews.ru (Nga), nhiều người Nga từng cảnh báo Tổng thống Putin rằng cuộc phiêu lưu quân sự của Nga ở Syria sẽ khiến các phần tử cực đoan Hồi giáo tăng cường tấn công chống lại Moscow, đặc biệt là IS. Trang tin trên giả định nếu vụ máy bay rơi thực sự là ngón đòn thù của IS thì chiến dịch không kích ở Syria là sai lầm chiến thuật của ông chủ Điện Kremlin.

Báo Novoye Vremya (Nga) bình luận: “Tổng thống Putin đã đánh giá quá cao khả năng của mình, vội vã trong cuộc chiến chống IS khiến người dân Nga phải trả giá cho sự phiêu lưu này”. Theo tờ báo, lẽ ra ông nên sử dụng những năm tháng hiện tại để chuẩn bị tốt hơn cho cuộc đối đầu trực tiếp với IS trên vùng đất Trung Á.

Còn báo Anh The Guardian nhận định với việc tuyên bố IS là kẻ thù của Nga khi ra lệnh chiến dịch không kích ở Syria, Tổng thống Putin đã “đẩy công dân nước này ra trước làn đạn”. Khi Nga bắt đầu can thiệp vào cuộc chiến Syria hôm 30-9, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Ashton Carter từng dự báo bản thân nước Nga sẽ phải gánh chịu hậu quả.

Nếu kết quả máy bay rơi xác định do IS thực hiện, Putin không còn lựa chọn nào khác là đành phải tăng cường các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu của IS để "trả thù". Dù đâycũng  là giải pháp tình thế, không có định hướng và thuộc kiểu tới đâu tính tiếp tới đó.

Một khả năng rất thấp, nhưng cũng có thể xảy ra, là Nga sẽ triển khai chiến dịch trên bộ, đưa quân vào Syria. Điều này sẽ khiến cuộc chiến ở Syria leo thang khốc liệt hơn nữa. Và nước Nga sẽ sớm hụt hơi, thất bại sẽ còn thảm hơn nữa. Nhưng đối với người có tính tự ái và cao ngạo như Putin, thì đây vẫn có thể là điều mà ông ta có thể sẽ làm.

Tờ The Wall Street Journal (Mỹ) mới đây nhắc mọi người nhớ rằng ông Putin là nhà lãnh đạo không ngại trấn áp khốc liệt khủng bố, được thể hiện qua những chiến dịch tấn công các tay súng Hồi giáo cực đoan ở CH Chechnya. “Nếu không thể tránh một cuộc chiến, hãy ra đòn trước” - tờ báo trích lại phát biểu của tổng thống Nga hồi tháng 10-2015.

Như vậy, Syria sẽ tiếp tục là chiến trường nóng bỏng, là bàn cờ mà Nga (và nhiều nước khác) tiếp tục "nướng" quân, trên con đường tìm đến "chiến thắng" theo mục đích của mỗi bên.

---------------

Nga đề xuất bản kế hoạch 7 điểm giải quyết khủng hoảng Syria

Ngày 6-11-2015, Chính phủ Nga đã đề xuất một bản kế hoạch hòa bình gồm 7 điểm để giải quyết cuộc khủng hoảng Syria, trước khi các cuộc đàm phán quốc tế sẽ được tổ chức ở Geneva (Thụy Sỹ) bắt đầu vào ngày 13/11/2015 tới đây. Điểm đáng lưu ý nhất là Nga đã chấp nhận loại bỏ vai trò của Assad (điểm 4).  

Hiện chính phủ các quốc gia phương Tây chưa có bất kỳ phản ứng đối với bản kế hoạch.

Chính phủ Nga đăng tải 7 điểm trong bản kế hoạch trên báo điện tử Gazeta.ru. 7 điểm gồm:

1 - Sẽ có 2 loại phe vũ trang đối lập: Những người sẵn sàng đàm phán với chính quyền Bashar al Assad và những người sẽ tiếp tục kháng chiến vũ trang.

2 - Một hiệp ước ngừng bắn sẽ được ký kết giữa chế độ Assad và các lực lượng đối lập sẵn sàng đối thoại với chính quyền. Các bên ngừng tiếp nhận vũ khí từ “nhà tài trợ nước ngoài”.

3 - Các cuộc đàm phán sẽ được tổ chức giữa lực lượng đối lập và đại diện Quân đội Syria Tự do. Kết quả đàm phán cần dẫn đến một lệnh ân xá toàn quốc. Chuẩn bị tổ chức bầu cử để thành lập chính phủ hòa giải dân tộc đại diện cho tất cả các lực lượng chính trị, tôn giáo và sắc tộc cần được thực hiện. Hiến pháp Syria cần phải sửa đổi cho phù hợp với việc chuyển giao quyền lực từ Tổng thống đến thủ tướng.

4 - Nga sẽ đảm bảo ông Assad sẽ không tham gia tranh cử tổng thống với tư cách cá nhân, tuy nhiên sẽ đề cử ai đó trong gia tộc hoặc thành viên nội các.

5 - Tất cả các nhóm vũ trang đối lập và lực lượng dân quân dược Iran hậu thuẫn sẽ được đồng hóa vào lưc lượng quân đội Syria khi có chính phủ mới.

6 - Nga sẽ đảm bảo một lệnh ân xá đầy đủ cho mọi đại diện đến từ các phe đối lập vũ trang miễn là họ đồng ý bỏ ý định khởi tố ông Asssad và gia đình.

7 - Quân đội Nga sẽ tiếp tục hiện diện ở Syria thông qua một nghị quyết đặc biệt của Hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc như một sự đảm bảo việc thực hiện thỏa thuận.

-----------------

Nga

* Thời Putin
  1. Máy bay Nga chở 224 người rơi tại bán đảo Sinai (Ai Cập) sáng 31-10-2015
  2. Giải Nobel Văn chương 2015: “Putin đang ngự trong mỗi người Nga hôm nay" (10/2015)
  3. Nga đã đưa "lính tình nguyện" vào Syria (10/2015)
  4. Tư lệnh đặc nhiệm Iran đã lôi kéo Nga can dự tại Syria như thế nào? (10/2015)
  5. Nga chuẩn bị tự mình chui vào bẫy sa lầy ở Syria? (10/2015)
  6. Cường kích Su-25 của Nga bị bắn rơi ở Syria? (10/2015)
  7. Syria sẽ là Điện Biên Phủ đối với Nga? (10/2015)
  8. Người Nga biểu tình chỉ trích Tổng thống Putin cầm quyền quá lâu (9/2015)
  9. Snowden chỉ trích Nga không có tự do ngôn luận trên mạng (9/2015)
  10. Putin tiếp tục thú chơi sa hoa trong bối cảnh kinh tế Nga đang khó khăn thiếu thốn (8/2015)
  11. Hơn 285.000 người phản đối Putin ra lệnh tiêu hủy thực phẩm phương Tây (8/2015)
  12. Tổng thống Putin đã "ra lệnh giết" cựu gián điệp Nga (7/2015)
  13. Putin: Hết tiền - sa thải 110.000 viên chức, sợ chết - rót tiền tỷ tăng cường bảo vệ Moscow (7/2015)
  14. Vì sao Putin ra lệnh cấm tiết lộ thông tin binh sĩ thiệt mạng trong thời bình? (5/2015)
  15. Nước Nga của tổng thống Putin đã thật sự đoạn tuyệt với chế độ cộng sản, chủ nghĩa Mác Lê (5/2015)
  16. Phản ứng của Nga khi nhiều nước từ chối dự Ngày Chiến thắng? (5/2015)
  17. Tổng thống Putin: gián điệp phương Tây gây bất ổn ở Nga trước bầu cử (3/2015)
  18. Nga sắp cạn tiền, Putin ép tỷ phú mang tiền từ nước ngoài về (3/2015)
  19. Chuyện danh dự của người Nga (2/2014)
  20. Thế mạnh dầu khí của Putin bị Obama phá vỡ (10/2014)
  21. Phục hưng nước Nga: Thực tế chứng minh ngược (10/2014)
  22. Tổng thống Putin lạc quan tếu trong bối cảnh kinh tế Nga ngày càng khó khăn (10/2014)
  23. Miệng lưỡi của ông Putin khá ...dẻo! (9/2014)
  24. Sự sụp đổ của Liên Xô và bài học dành cho ông Putin (9/2014)
  25. Putin đem vũ khí hạt nhân hù thiên hạ trong bối cảnh Nga có thể động binh tiến vào Ukraine (8/2014)
  26. Tiền và tài rời Nga ra đi (8/2014)
  27. "Đoàn xe viện trợ" - nước cờ lạ của Putin sẽ đưa nước Nga tiến lên? (8/2014)
  28. Hai thành viên nhóm nhạc Pussy Riot khởi kiện chính phủ Nga vì nhân quyền (7/2014)
  29. Chính phủ Nga bị tuyên phải bồi thường 50 tỉ USD cho tập đoàn dầu khí Yukos (đã phá sản) (7/2014)
  30. Giới tỷ phú Nga lo sợ bị cấm vận sau vụ máy bay Malaysia MH17 bị bắn hạ (7/2014)
  31. Nga tăng chi phí quốc phòng đột biến trước nguy cơ bị cô lập (7/2014)
  32. Nga thắt chặt và tăng cường quan hệ với Trung Quốc (5/2014)
  33. Hãng thông tấn lớn nhất của Nga "nâng bi" Trung Quốc, vu khống Việt Nam (5/2014)
  34. Chuyên gia Nga: "Trung Quốc là mối đe dọa của Nga"
  35. Putin có hàng chục tỷ USD? (4/2014)
  36. Vợ cũ của tổng thống Nga Putin: "Chồng tôi đã chết từ lâu"
  37. Gia đình nạn nhân máy bay rơi MH17 đòi kiện Tổng thống Putin vì cho rằng Nga có liên quan (7/2014)
  38. Cuộc sống thường ngày của tổng thống Nga Vladimir Putin như thế nào? (7/2014)
  39. Tổng thống Putin sáp nhập Crimea vào Nga - sự kiện địa chính trị chấn động thế giới (17/3/2014)
  40. Động binh chiếm Crimea, Putin đang thua ở Ukraine
  41. Khí đốt: "vũ khí hạt nhân chiến lược" của Nga trước châu Âu trên bàn cờ Ukraine
  42. Vì sao Nga động binh chiếm bán đảo Crimea, Ukraine? (3/2014)
  43. Nga có lý gì khi đưa quân vào Ukraina?
  44. Vì sao khủng hoảng tại Ukraine làm Putin lạnh run? (2/2014)
* Tư liệu lịch sử Nga - Liên Xô
  1. Đại nguyên soái tự phong Stalin - lãnh tụ tối cao của đế chế cộng sản Liên bang Xô Viết giai đoạn 1922-1953
  2. Cái chết khó hiểu của Stalin
  3. Boris Nikolayevich Yeltsin - từ Bí thư thành ủy Moskva, rời bỏ đảng cộng sản và trở thành tổng thống Nga đầu tiên
  4. Mikhail Sergeyevich Gorbachyov người "có công" làm sụp đổ nhà nước cộng sản Liên Xô, mở ra kỷ nguyên đa đảng dân chủ tại Nga
  5. Nghị sỹ Nga đòi xử Gorbachev "'vì để Liên Xô tan rã" (4/2014)
  6. Khám phá kho vũ khí hạt nhân chiến lược của Nga
  7. Vụ tai nạn tàu ngầm hạt nhân Komsomolets (Liên Xô) năm 1989