Thứ Năm, 26 tháng 11, 2015

Nga không có cửa nào trước Thổ Nhĩ Kỳ nếu xảy ra đụng độ sau vụ bắn hạ Su 24

Cách Thủy

Sau "cái tát vỡ mặt" của Thổ Nhĩ Kỳ vào Nga, trong vụ bắn hạ máy bay Su 24 hôm 24-11-2015. Mặc dù rất cay cú, tuyên bố là bị "cú đâm sau lưng", nhưng tổng thống Putin đành ngậm đắng nuốt cay trong sự ngỡ ngàng của toàn thế giới. Người ta trông đợi một điều gì đó có thể "khủng khiếp" hơn nhiều. Nhưng hoàn toàn không có. Và đây là một sự khôn ngoan, một sự bình tĩnh đáng khen - đối với Putin. Dù điều này có vẻ trái với tính cách kiêu hùng của nhân vật này.

<- Eo biển Bosphorus - Cửa ngõ ra vào biển Đen

Trong một động thái mang tính biểu tượng nhiều hơn là thực tế, để đáp trả, Nga tuyên bố sẽ mang dàn phóng tên lửa S400 mạnh nhất của mình đến căn cứ Nga trên đất Syria nhưng gần biên giới với Thổ Nhĩ Kỳ. Gửi một thông đệp là gần như toàn bộ những phần quan trọng nhất của Thổ đều nằm trong "tầm khống chế" của dàn S400.

Mặt khác, Nga tuyên bố sẽ điều tuần dương hạm Moskva lớp Slava thuộc Hạm đội Biển Đen hành quân đến Syria để lập lá chắn phòng không, bảo vệ các máy bay Nga đang hoạt động tại Syria.

Tuy nhiên, có thể thấy những động thái ấy của Nga, nếu thực hiện, thì cũng không hề hấn gì tới Thổ. Thậm chí lại càng bất lợi hơn cho Nga, trong nỗ lực ngày càng tuyệt vọng, bảo vệ chế độ độc tài của tổng thống Assad trên đất Syria.


Trên bản đồ, Syria (góc phải) hoàn toàn bị "ngăn chặn" bởi Thổ Nhĩ Kỳ (Turkey) ở phía trên. Còn Biển Đen (3) rõ ràng là một "cái ao" 

Vì sao vậy?

Điều đầu tiên và cũng là quan trọng nhất, mang tính quyết định, là Nga không có đường - theo đúng nghĩa đen của từ này, để đem quân đến hay đánh nhau ở Syria, nếu Thổ Nhĩ Kỳ không muốn!

Nhìn trên bản đồ, ta thấy nếu muốn đi bằng đường hàng không, hầu như bắt buộc máy bay Nga phải qua qua không phận Thổ Nhĩ Kỳ. Còn đi bằng đường biển, thì bắt buộc phải qua con đường độc đạo là eo biển Bosphorus của ... Thổ Nhĩ Kỳ!


Cầu Bosphorus nối liền hai bờ Âu - Á bị chia cắt bởi eo biển

Điều đáng nói là chiến hạm này của Nga trực thuộc Hạm đội biển Đen, muốn tới Syria nó chỉ có một con đường độc đạo là đi qua eo biển Bosphorus của Thổ Nhĩ Kỳ.

Bosphorus là một eo biển có chiều dài 31 km, ngăn cách giữa châu Á và châu Âu; chiều rộng lớn nhất 3,7 km ở lối vào phía bắc và nhỏ nhất là 0,75 km nằm giữa hai pháo đài Anadoluhisari và Rumelihisari; độ sâu dao động trong khoảng 36 - 124 m tính theo giữa luồng.

Eo biển này cũng nối liền biển Đen và biển Marmara, khiến nơi đây từ lâu trở thành một trong những tuyến đường hàng hải nhộn nhịp nhất thế giới.

Ước tính mỗi năm có trên 50.000 lượt tàu qua lại giữa biển Marmara và biển Đen, bao gồm các tàu thương mại từ Bulgaria, Romania, Georgia và đặc biệt là các tàu chiến và tàu hậu cần thuộc Hạm đội biển Đen của Nga.

Do hoàn toàn thuộc quyền kiểm soát của Thổ Nhĩ Kỳ, đây chính là yết hầu khống chế toàn bộ cửa ngõ ra vào biển Đen. Nhờ địa thế cực kỳ hiểm yếu, nếu không được sự cho phép của Chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ, chắc chắn không một loại tàu thuyền nào có thể đi qua khu vực này, bất chấp quốc gia đó sở hữu lực lượng hải quân mạnh đến đâu.

Thử hỏi điều gì sẽ xảy ra nếu Thổ Nhĩ Kỳ và Nato (trong trường hợp Thổ Nhĩ Kỳ bị tấn công thì chắc chắn Nato sẽ nhảy vào, vì Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên Nato) "khóa" eo biển Bosphorus? Đó chính là biến Biển Đen thành một cái ao tù. Và toàn bộ Hạm đội Biển Đen, cho đến vùng Crimea mà Nga vừa lấy từ Ukrane bị tê liệt, cách ly với thế giới bên ngoài.

Rõ ràng trong trường hợp xấu nhất, Bosphorus sẽ là bức tường ngăn cách, khiến toàn bộ khu vực biển Đen chỉ còn là một chiếc "ao làng" tương tự biển Caspian, các loại tàu thuyền cả quân sự lẫn thương mại của Nga sẽ không có đường ra Địa Trung Hải cũng như Đại Tây Dương.

Kịch bản trên chắc chắn là điều mà Nga không hề mong muốn, trong cuộc chơi này, rõ ràng Thổ Nhĩ Kỳ đang nắm giữ trong tay nhiều lợi thế hơn.

Thế nên, có thể khẳng định mặc dù đang trải qua thời kỳ căng thẳng, nhưng với những mối liên hệ chặt chẽ về kinh tế và đặc biệt là địa chính trị, gần như chắc chắn leo thang xung đột giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ không thể xảy ra.

Như chúng tôi đã phân tích trong những bài trước. Nga không có cửa tại Syria khi tiếp tục chơi con bài hai mặt: vừa đánh IS, vừa đánh phe chống chính phủ hiện nay - trong khi Mỹ và châu Âu ủng hộ lực lượng này.

Ngày 20-11-2015 vừa qua, Nga đã tuyên bố chấp nhận giải pháp loại bỏ tổng thống Assad trong một chính phủ liên hiệp sẽ được thành lập trong vòng 6 tháng tới. Tuy nhiên, với việc Nga bị Thổ Nhĩ Kỳ bắn hạ Su 24 vừa qua, cho thấy tuy miệng nói, nhưng trong lòng Putin vẫn chưa muốn chia tay Assad. Đây cũng là điều hoàn toàn dễ hiểu.

Có thể thấy rằng tình hình Syria trong những ngày tới sẽ tiếp tục không yên ả. Nhiều khả năng Nga sẽ từng bước giảm dần cường độ tấn công phe chống chính phủ tại Srya. Vì trong bối cảnh hiện nay, đó hầu như là lối đi hợp lý và duy nhất mà Nga có thể chọn.


Một tàu ngầm Type 209 của Hải quân Thổ Nhĩ Kỳ tuần tra tại eo biển Bosphorus
----------

Nga

* Thời Putin
  1. Thổ Nhĩ Kỳ 'bắn rơi máy bay Nga' (11/2015)
  2. Syria: Nga bỏ rơi tổng thống Bashar al-Assad (11/2015)
  3. Nga thất bại trong chiến dịch không kích tại Syria và rơi vào thế tới không xong, lùi không được (11/2015)
  4. Máy bay Nga chở 224 người rơi tại bán đảo Sinai (Ai Cập) sáng 31-10-2015
  5. Giải Nobel Văn chương 2015: “Putin đang ngự trong mỗi người Nga hôm nay" (10/2015)
  6. Nga đã đưa "lính tình nguyện" vào Syria (10/2015)
  7. Tư lệnh đặc nhiệm Iran đã lôi kéo Nga can dự tại Syria như thế nào? (10/2015)
  8. Nga chuẩn bị tự mình chui vào bẫy sa lầy ở Syria? (10/2015)
  9. Cường kích Su-25 của Nga bị bắn rơi ở Syria? (10/2015)
  10. Syria sẽ là Điện Biên Phủ đối với Nga? (10/2015)
  11. Người Nga biểu tình chỉ trích Tổng thống Putin cầm quyền quá lâu (9/2015)
  12. Snowden chỉ trích Nga không có tự do ngôn luận trên mạng (9/2015)
  13. Putin tiếp tục thú chơi sa hoa trong bối cảnh kinh tế Nga đang khó khăn thiếu thốn (8/2015)
  14. Hơn 285.000 người phản đối Putin ra lệnh tiêu hủy thực phẩm phương Tây (8/2015)
  15. Tổng thống Putin đã "ra lệnh giết" cựu gián điệp Nga (7/2015)
  16. Putin: Hết tiền - sa thải 110.000 viên chức, sợ chết - rót tiền tỷ tăng cường bảo vệ Moscow (7/2015)
  17. Vì sao Putin ra lệnh cấm tiết lộ thông tin binh sĩ thiệt mạng trong thời bình? (5/2015)
  18. Nước Nga của tổng thống Putin đã thật sự đoạn tuyệt với chế độ cộng sản, chủ nghĩa Mác Lê (5/2015)
  19. Phản ứng của Nga khi nhiều nước từ chối dự Ngày Chiến thắng? (5/2015)
  20. Tổng thống Putin: gián điệp phương Tây gây bất ổn ở Nga trước bầu cử (3/2015)
  21. Nga sắp cạn tiền, Putin ép tỷ phú mang tiền từ nước ngoài về (3/2015)
  22. Chuyện danh dự của người Nga (2/2014)
  23. Thế mạnh dầu khí của Putin bị Obama phá vỡ (10/2014)
  24. Phục hưng nước Nga: Thực tế chứng minh ngược (10/2014)
  25. Tổng thống Putin lạc quan tếu trong bối cảnh kinh tế Nga ngày càng khó khăn (10/2014)
  26. Miệng lưỡi của ông Putin khá ...dẻo! (9/2014)
  27. Sự sụp đổ của Liên Xô và bài học dành cho ông Putin (9/2014)
  28. Putin đem vũ khí hạt nhân hù thiên hạ trong bối cảnh Nga có thể động binh tiến vào Ukraine (8/2014)
  29. Tiền và tài rời Nga ra đi (8/2014)
  30. "Đoàn xe viện trợ" - nước cờ lạ của Putin sẽ đưa nước Nga tiến lên? (8/2014)
  31. Hai thành viên nhóm nhạc Pussy Riot khởi kiện chính phủ Nga vì nhân quyền (7/2014)
  32. Chính phủ Nga bị tuyên phải bồi thường 50 tỉ USD cho tập đoàn dầu khí Yukos (đã phá sản) (7/2014)
  33. Giới tỷ phú Nga lo sợ bị cấm vận sau vụ máy bay Malaysia MH17 bị bắn hạ (7/2014)
  34. Nga tăng chi phí quốc phòng đột biến trước nguy cơ bị cô lập (7/2014)
  35. Nga thắt chặt và tăng cường quan hệ với Trung Quốc (5/2014)
  36. Hãng thông tấn lớn nhất của Nga "nâng bi" Trung Quốc, vu khống Việt Nam (5/2014)
  37. Chuyên gia Nga: "Trung Quốc là mối đe dọa của Nga"
  38. Putin có hàng chục tỷ USD? (4/2014)
  39. Vợ cũ của tổng thống Nga Putin: "Chồng tôi đã chết từ lâu"
  40. Gia đình nạn nhân máy bay rơi MH17 đòi kiện Tổng thống Putin vì cho rằng Nga có liên quan (7/2014)
  41. Cuộc sống thường ngày của tổng thống Nga Vladimir Putin như thế nào? (7/2014)
  42. Tổng thống Putin sáp nhập Crimea vào Nga - sự kiện địa chính trị chấn động thế giới (17/3/2014)
  43. Động binh chiếm Crimea, Putin đang thua ở Ukraine
  44. Khí đốt: "vũ khí hạt nhân chiến lược" của Nga trước châu Âu trên bàn cờ Ukraine
  45. Vì sao Nga động binh chiếm bán đảo Crimea, Ukraine? (3/2014)
  46. Nga có lý gì khi đưa quân vào Ukraina?
  47. Vì sao khủng hoảng tại Ukraine làm Putin lạnh run? (2/2014)
* Tư liệu lịch sử Nga - Liên Xô
  1. Căn cứ quân sự Tartus tại Syria - điểm trọng yếu bảo đảm sự có mặt của Nga ở Địa Trung Hải, bảo vệ cửa ngõ ra vào Biển Đen
  2. Đại nguyên soái tự phong Stalin - lãnh tụ tối cao của đế chế cộng sản Liên bang Xô Viết giai đoạn 1922-1953
  3. Cái chết khó hiểu của Stalin
  4. Boris Nikolayevich Yeltsin - từ Bí thư thành ủy Moskva, rời bỏ đảng cộng sản và trở thành tổng thống Nga đầu tiên
  5. Mikhail Sergeyevich Gorbachyov người "có công" làm sụp đổ nhà nước cộng sản Liên Xô, mở ra kỷ nguyên đa đảng dân chủ tại Nga
  6. Nghị sỹ Nga đòi xử Gorbachev "'vì để Liên Xô tan rã" (4/2014)
  7. Khám phá kho vũ khí hạt nhân chiến lược của Nga
  8. Vụ tai nạn tàu ngầm hạt nhân Komsomolets (Liên Xô) năm 1989