Thứ Năm, 22 tháng 10, 2015

Trang facebook "Thông tin Chính phủ" - một chuyển biến của Nhà nước về quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí

Trần Hồng Phong

Đầu tháng 10-2015, trên mạng xã hội Facebook tại Việt Nam xuất hiện một page mới có tên 'Thông tin Chính phủ" - đây chính là trang facebook của Chính phủ Việt Nam. Động thái này có thể xem là một bước tiến về mặt nhận thức của Nhà nước tại Việt Nam, theo xu hướng hòa nhập hơn với thế giới và tiến bộ khoa học kỹ thuật, cùng chia sẻ và qua đó tôn trọng hơn quyền tự do ngôn luận, quyền tự do báo chí của công dân. 

<- Trang facebook Thông tin Chính phủ vừa ra mắt tháng 10/2015 

Được biết Chính phủ sẽ dùng mạng xã hội facebook - qua trang Thông tin Chính phủ, như là một kênh thông tin để "tương tác với người dân". Văn phòng Chính phủ đã được giao nhiệm vụ thiết lập mạng xã hội - chính quyền để người dân tham gia ý kiến trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật. Nhiệm vụ này đã được Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký thành nghị quyết ban hành hôm 14-10-2015.

Tất nhiên, để có thể "tương tác", đồng nghĩa với việc người dân phải tham gia "chơi" facebook, và có quyền phát biểu chính kiến, quan điểm của mình trên mạng xã hội một cách thoải mái, mà không bị bắt! (Tất nhiên là không được vu khống, bịa đặt,...vv - như bất kỳ pháp luật của nước nào). Đây thật sự là một chuyển biến lớn, dù là thầm lặng, nếu so sánh với việc chỉ cách nay vài năm, mạng facebook hầu như luôn bị chặn tại Việt Nam.

Hồi tháng 1-2015, định hướng về việc đưa thông tin, tiếp cận người dân qua mạng xã hội đã được Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng  nêu lên tại tại hội nghị tổng kết công tác năm 2014, triển khai nhiệm vụ năm 2015 của Văn phòng Chính phủ.

Theo đó, Thủ tướng cho rằng, lĩnh vực thông tin không chỉ có các loại hình báo chí truyền thống vai trò mạng xã hội là rất lớn. “ Điện thoại bật ra là có, lên facebook là đọc được thông tin, mấy chục triệu người dùng Internet và mạng xã hội rồi, vậy thì làm sao để thông tin chính thống của chúng ta cũng lên mạng xã hội. Chúng ta không ngăn và cũng không cấm được đâu, quan trọng nhất là đưa thông tin đúng, chính xác kịp thời để người ta có lòng tin đúng, ai nói thì nói trên mạng nhưng đây là thông tin chính thống của Chính phủ".

Điều đáng nhạc nhiên, là việc Chính phủ mở trang Thông tin Chính phủ trên mạng xã hội Facebook, có vẻ như là đi ngược lại với nội dung Quy hoạch báo chí vừa được công bố cách đây không lâu. Trong đó không nhắc đến mạng xã hội.

Theo số liệu đưa ra hồi tháng 6-2015, hiện ở Việt Nam có hơn 30 triệu triệu người  (chiếm 1/3 dân số) dùng facebook. Trung bình mỗi người bỏ ra 2,5 giờ/ngày để cập nhật thông tin từ mạng xã hội lớn nhất hành tinh này.

Báo Lao Động dẫn lời ông Vi Quang Đạo Tổng giám đốc Cổng thông tin điện tử CP cho rằng phải cần một thời gian nữa thử nghiệm trang Thông tin Chính phủ, và tùy vào kết quả này, Cổng thông tin điện tử của Chính phủ sẽ lập dự án hợp tác chính thức với facebook để khai thác ứng dụng này để truyền thông cho chính phủ.

Trên thế giới, tới nay đã nhiều Chính phủ đã dùng facebook, twitter (hai mạng xã hội lớn nhất hiện nay) để đưa thông tin tới người dân. Cũng như để tiếp nhận thông tin từ người dân một cách nhanh chóng nhất.

Tháng 5-2015, tổng thống Mỹ Barack Obama cũng đã chính thức có tài khoản twitter và lập tức “khuấy đảo” cộng đồng mạng, với hàng chục triệu người theo dõi (follower).

Mới đây, Thủ tướng Campuchia, ông Hunsen đã xác nhận về một tài khoản của mình trên mạng xã hội, tài khoản này hiện có 1,2 triệu like. Theo người phát ngôn của Chính phủ Campuchia thì Thủ tướng nước này dùng facebook để “ gửi những thông điệp của mình đến mọi người và để trả lời những gì mà mọi người muốn hỏi ông ấy”.

Ngoài ra, còn phải kể đến trang facebook của bà Yingluck Shinawatra, nguyên thủ tướng Thái Lan. Trang facebook của người phụ nữ xinh đẹp này thu hút nhiều triệu lượt like và mỗi status luôn có hàng trăm ngàn lượt like, hàng chục ngàn lượt comment. Trong đó có cả người Việt Nam.

Rõ ràng mạng xã hội, như facebook, đã mang đến một không gian mới, một luồng gió mới, phá vỡ sự độc quyền trong lĩnh vực thông tin của chính Nhà nước hay các thế lực nào đó muốn bưng bít thông tin, che dấu sự thật trước người dân.

Mạng xã hội mới chính là "tờ báo" lớn nhất, vĩ đại nhất trong lịch sử loài người tính đến thời điểm hiện tại.

Chính vì vậy, thật đáng buồn và kinh ngạc, khi ở Việt Nam đến nay vẫn còn không ít cán bộ, kể cả lãnh đạo cấp cao, đã không hiểu đúng về bản chất của thông tin và đặc thù của báo chí - theo nhận thức chung của nhân loại. Thay vì hướng tới việc tạo điều kiện thuận lợi, tận dụng các yếu tố kỹ thuật chưa từng có như hiện nay, để phát triển nền báo chí nước nhà và đưa thông tin đến với mọi người một cách nhanh nhất, khoa học và hiệu quả nhất - chẳng hạn như trang facebook Thông tin Chính phủ vừa làm, thì họ lại cố nghĩ cách ban hành những văn bản quản lý hướng đến việc ngăn chặn, kiểm soát, kìm hãm sự phát triển của nền báo chí nước nhà. Mà thực chất cũng chính là tước đoạt, hạn chế quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí của công dân - vốn được Hiến pháp ghi nhận và bảo vệ từ lâu.

-------------

Cập nhật (báo Dân Trí):

Khó duy trì Facebook “Thông tin Chính phủ”

Thứ Năm, 22/10/2015 - 11:37

Dân trí Sau khi facebook “Thông tin Chính phủ” được công bố tại cuộc họp báo chiều 20/10, lượng “like” của trang đã tăng lên nhanh chóng, đến thời diểm này đã có trên 35.000 lượt người “like”. Tuy nhiên, cũng đã có thêm hàng chục trang có tên gọi tương tự hoạt động trên mạng không phải do người lập “Thông tin Chính phủ” thật quản lý…

Trao đổi với PV Dân trí, Tổng Giám đốc Cổng thông tin điện tử Chính phủ Vi Quang Đạo – người công bố về việc thử nghiệm Facebook “Thông tin Chính phủ” để đưa nội dung về thông tin chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng, các phó thủ tướng rộng rãi trên cộng đồng mạng khá bất ngờ về việc có thêm rất nhiều trang Facebook “nhái” địa chỉ này.

Tại thời điểm này, trên trang "Thông tin Chính phủ" thật cũng có một dòng "comment" của "nick" Phuong Tung Nguyen thắc mắc: "Hiện có 5 trang Thông tin Chính phủ giống hệt nhau, vậy trang nào là thật vậy?".

Thực tế, đến thời điểm được công bố (chiều 20/10), dù đã được lập, vận hành từ tháng 10 nhưng trang Facebook “Thông tin Chính phủ” (ở địa chỉ https://www.facebook.com/thongtinchinhphu) vẫn ít được biết đến, số lượng “like” khá khiêm tốn, chưa đến 15.000 “like”.

Sau khi được xác nhận là một thử nghiệm chính thức để đưa thông tin về hoạt động của Chính phủ, Thủ tướng lên mạng, lượng theo dõi trên trang “Thông tin Chính phủ” đã tăng lên nhanh chóng, đến tối 21/10 đã có hơn 23.000 “like” và gần trưa ngày 22/10 số người “like” đã lên hơn 35.000 lượt.

Song song với việc “lên like”, cũng đã có hàng chục trang “Thông tin Chính phủ” tương tự với hình quốc huy, với ảnh đại diện trên nền hoa văn trống đồng… hoạt động trên mạng xã hội Facebook. Ông Vi Quang Đạo xác nhận Cổng Thông tin điện tử Chính phủ không quản lý các tài khoản Facebook này.

Cũng theo ông Đạo, do lường trước những vấn đề có thể phát sinh trong quá trình lập và vận hành, quản lý Facebook “Thông tin Chính phủ” nên hoạt động này mới đang được thử nghiệm.

Tổng Giám đốc Cổng Thông tin điện tử Chính phủ giải thích, lâu nay Cổng thông tin điện tử Chính phủ hằng ngày (qua thư điện tử) gửi đến các cơ quan báo chí, phóng viên những thông tin báo chí về chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng, các Phó Thủ tướng. Tuy nhiên, các cơ quan báo chí thường chỉ sử dụng một phần thông tin báo chí nói trên tùy theo nhu cầu của mình, còn nhiều thông tin khác có thể người dân cần biết nhưng không được các cơ quan báo chí đăng tải hết.

Chính vì vậy, để phổ biến thông tin về chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, các lãnh đạo rộng rãi hơn, để có nhiều hơn đối tượng bạn đọc tiếp cận với các thông tin đó, Cổng thông tin điện tử Chính phủ đã thử nghiệm việc đưa các thông tin báo chí (đã được gửi đến các cơ quan báo chí) nêu trên lên Facebook.

Theo đó, trang thông tin được cập nhật hàng ngày, để ở chế độ mở để bạn đọc có thể viết các bình luận của mình.

Việc thử nghiệm, theo ông Đạo, chỉ duy trì như mức độ hiện tại, không mở rộng và phát triển hơn để trở thành một kênh thông tin chính thức của Chính phủ trên facebook. Sau thời gian tổng kết, đánh giá hiệu quả, việc truy cập ra sao, phản hồi như thế nào, có vướng mắc gì… mới có các hoạt động tiếp theo.

Với tính năng tương tác mạnh, các nội dung trao đổi, bình luận của cộng đồng facebooker được thể hiện thoải mái dưới mỗi bài viết mới được đăng tải trên trang. Cùng các vấn đề khác như khó kiểm soát các trang “face nhái”, được biết, “Thông tin Chính phủ” khó có thể duy trì với mục đích như đề ra.

P.Thảo 
..............

Bài liên quan: