Thứ Năm, 15 tháng 10, 2015

Đau lòng cái chết trong trại tạm giam của em Đỗ Đăng Dư

Ls Trần Hồng Phong

Mấy ngày qua, đặc biệt trên mạng xã hội, râm ran chuyện em Đỗ Đăng Dư (17 tuổi, trú xã Đông Phương Yên, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội) tử vong trong khi đang bị tạm trong trại tạm giam công an thành phố Hà Nội. Theo tin từ công an Hà Nội, là nơi có trách nhiệm quản lý, bảo vệ em Dư trong giai đoạn tạm giam - điều tra, em tử vong vì bị một bị can giam cùng phòng đánh.  

<- Bước đầu, Công an Hà Nội đã xác định bị can Đỗ Đăng Dư bị bạn tù đánh chết. (Ảnh do gia đình em Dư cung cấp/ báo Đất Việt)

* Ls Trần Vũ Hải: Mong các nhà báo Việt Nam hãy làm báo đúng nghĩa! 

Thông tin trên báo Tuổi Trẻ cho biết như sau:

Theo phía công an, ngày 5-8-2015 em Dư bị Công an huyện Chương Mỹ (Hà Nội) bắt quả tang về hành vi trộm cắp tài sản.

Cảnh sát điều tra Công an huyện Chương Mỹ đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Dư, sau đó ngày 7-8-2015 Dư bị bắt tạm giam theo lệnh bắt đã được Viện KSND huyện phê chuẩn. Tức là theo công an thì việc bắt là đúng thủ tục.

Ngày 13-8-2015, Đỗ Đăng Dư được chuyển đến tạm giam tại Trại tạm giam số 3, Công an Hà Nội. Khi vào Trại tạm giam, Dư được bố trí tạm giam tại buồng C15 (dành cho người chưa thành niên), cùng buồng với 3 bị can gồm Vũ Văn Bình, Nguyễn Nam Trường, Lê Đức Anh (đều 17 tuổi).

Sáng 4-10-2015, các bị can ăn sáng xong và theo lịch phân công đến phiên Dư rửa bát. Thấy Dư rửa bát bẩn, Bình gọi Dư đến ngồi ở khu vực giữa hai bệ xi măng nơi bị can ngủ. Bình đứng đối diện Dư và dùng tay phải tát hai cái vào má trái, dùng chân trái đá ba, bốn lần vào đầu Dư theo hướng từ trên xuống dưới. Sau đó, Bình đứng dậy đi ra phía cửa ra vào, còn Dư vào đi vệ sinh.

Khoảng 5 phút sau, Dư đi ra khỏi khu vệ sinh thì bị ngã xuống sàn nhà. Bình, Trường và Đức Anh đã chạy lại đỡ Dư dậy.

Cùng lúc đó, cán bộ quản giáo Nguyễn Mạnh Cường phát hiện nên đã báo cáo Ban giám thị và đưa bị can Dư đi cấp cứu.

Sau khi sự việc xảy ra, Bộ trưởng Trần Đại Quang đã yêu cầu Giám đốc Công an Hà Nội phối hợp với Viện KSND TP chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ khẩn trương điều tra, làm rõ để xử lý nghiêm minh theo quy định pháp luật, đồng thời phối hợp cơ quan y tế và gia đình tích cực cứu chữa, điều trị cho bị can Đỗ Đăng Dư.

Theo Bộ trưởng Trần Đại Quang, yêu cầu đặt ra đối với công tác điều tra là phải hết sức khách quan, rõ ràng, đánh giá chính xác, đầy đủ toàn bộ quá trình công tác quản lý tạm giam của cán bộ, chiến sĩ có liên quan đến vụ việc. Nếu có sai phạm thì xử lý theo quy định pháp luật.

Ngay sau khi sự việc xảy ra, cơ quan điều tra đã vào cuộc, điều tra làm rõ và khởi tố vụ án “Cố ý gây thương tích”, khởi tố bị can đối với Vũ Văn Bình về tội danh trên.

Đối với bị can Đỗ Đăng Dư, mặc dù được các cơ quan chức năng tích cực cứu chữa nhưng đã tử vong chiều tối 10-10-2015 tại Bệnh viện Bạch Mai.

Liên quan đến vụ việc này, một nhóm các luật sư cũng đã có văn bản kiến nghị đến các cơ quan chức năng để làm rõ một số vấn đề chưa rõ trong việc bị can Đỗ Đăng Dư bị bắt tạm giam và bị đánh chết.

................

Bình luận của luật sư Trần Hồng Phong:

1. Mới đọc qua thông tin, thì có cảm giác như là phía công an làm cái gì cũng đã đúng, chặt chẽ, không có gì sai và cũng không liên quan gì đến cái chết của em Dư! Tất cả bị quy kết vào đối tượng có tên là Vũ Văn Bình, một bị can giam cùng phòng với Dư. 

Nói thật là tôi không thể tin tất cả những thông tin ở trên là chính xác và khách quan. Vì nó được đưa ra từ chính nơi có trách nhiệm và để xảy ra vụ việc. Tức là anh nói chính về anh. Hay còn gọi là "vừa đá bóng vừa thổi còi". Trong khi báo chí thì cũng chỉ đăng lại, nói theo. Hoàn toàn không/chưa có xác minh, kiểm chứng.

Song qua đó, bất luận là thế nào, dù sau này có điều tra xác định là ai hay nguyên nhân gì, thì cũng cho thấy một thực tế là có tình trạng đại bàng, anh chị trong trại giam. Và vấn nạn này đang ở mức hết sức nghiêm trọng. Cụ thể là đã gây ra chết người như trong vụ án này. Đây là điều trái ngược với phát ngôn của công an về vấn đề này trong thời gian qua.

2. Là người từng có nhiều năm, nhiều lần tiếp xúc, làm việc với các bị can bị tạm giam, tôi khẳng định nạn đại bàng trong các trại giam đã tồn tại từ rất lâu rồi và không có xu hướng giảm. Cách nay hơn chục năm, khi tôi vào làm việc với một bị can trong một trại giam ở TP.HCM, bị can đã hỏi tôi xin mượn 2 chỉ vàng và nói "ra ngoài gia đình em sẽ trả cho luật sư". Tôi nhớ khi đó đã rất ngạc nhiên, nói là tôi đâu có đem vàng sẵn trong người và làm gì mà phải mượn tới 2 chỉ vàng, trong khi đâu có thể tiêu sài gì trong trại giam, thì được trả lời là "không đưa tụi nó đánh dữ lắm". "Tụi nó" ở đây chính là đại bàng, những tay "anh chị" du côn trong trại giam.  

3. Sự tồn tại của tình trạng "đại bàng" trong các trại tạm giam dẫn đến một thực tế là các bị can có thể bị bóc lột, tra tấn, hành hạ. Thậm chí có thể bị xúc phạm nhân phẩm, cưỡng ép tình dục ... ngay trong phòng giam - là nơi mà về nguyên tắc phải bảo đảm an toàn cho các bị can. Hay nói cách khác, nhân quyền, nhân phẩm của các bị can đã bị tước đoạt, xâm hại bởi nạn đại bàng. Trách nhiệm này trước hết và duy nhất thuộc về cơ quan quản lý trại tạm giam, quản lý các bị can đang bị tạm giam.

4. Chúng ta hãy hình dung một bệnh nhân điều trị ở bệnh viện nếu bị chết do lỗi thiếu trách nhiệm hay sai sót chuyên môn của bác sỹ, thì gia đình nạn nhân có quyền khởi kiện và yêu cầu bệnh viện phải bồi thường. Thì việc bị can chết trong trại tạm giam cũng vậy. Và thậm chí trách nhiệm của công an còn cao hơn nhiều, vì các bị can đang là những người khỏe mạnh. Vậy thì tại sao họ lại bị mất mạng trong trại tạm giam của cơ quan công an một cách quá vô lý và bất nhẫn như vậy? 

Thiết nghĩ ngành công an phải có biện pháp ngăn chặn, giảm thiểu tối đa nạn đại bàng trong trại tạm giam. Và trong trường hợp cụ thể này, phải chịu trách nhiệm về cái chết của em Đỗ Đăng Dư - ngay cả trong trường hợp em Dư thật sự đã bị chết do bị đối tượng Bình đánh.

5. Để xác định, kết luận về nguyên nhân tử vong của nạn nhân trong một vụ án hình sự, theo quy định bắt buộc phải có kết luận giám định của cơ quan giám định pháp y hình sự. Hiện nay vẫn chưa có thông tin về kết luận giám định liên quan đến cái chết của em Dư, nhưng nếu chỉ do những cú đá, tát tai ... thì theo tôi cũng khó mà có thể gây tử vong. Ngoại trừ là đá vào những chỗ quá hiểm, bị giập lá lách chẳng hạn. Chúng ta cùng phải chờ một kết luận giám định và yêu cầu rằng kết luận này được dựa trên một kết quả làm việc thật sự khoa học, KHÁCH QUAN và bảo đảm không bị bất kỳ "sức ép" hay tác động từ cơ quan hay cá nhân nào. 

(Theo quy định, thì nếu không đồng ý với kết luận giám định, gia đình nạn nhân có quyền yêu cầu giám định lại, tại cơ quan giám định khác).

6. Ngoài ra, hiện còn có thông tin đặt ra nghi vấn là em Dư tử vong có khả năng là do bị công an tra tấn, bị đánh đập ...vv. Do không/chưa có chứng cứ và cơ sở xác đáng (tính đến thời điểm viết bài này), nên tôi không có ý kiến hay bày tỏ quan điểm gì ở đây. Nhưng tôi nghĩ rằng khả năng em Dư bị đại bàng đánh không phải là không có. Tôi cũng không muốn nghĩ theo chiều hướng quy kết vô căn cứ cho phía công an hay bất kỳ ai khác. 

7. Song bất luận thế nào, bất luận vì nguyên nhân gì, thì đây cũng là một cái chết vô cùng vô lý, không đáng có và thật đau lòng. Trong cái chết này, có trách nhiệm và lỗi của cơ quan công an.

----------------

Cập nhật:

Dưới đây là stt trên trang face book của luật sư Trần Vũ Hải (Đoàn LS Hà Nội lúc 9h30 ngày 16/10/2015)

Mong các nhà báo Việt nam hãy làm báo đúng nghĩa! 

Vụ Đỗ Đăng Dư ồn ào trên mạng xã hội từ 4/10/2015, khi Dư được Trại tạm giam Xa la đưa cấp cứu tại các bệnh viện Hà đông, Bạch mai trong tình trạng hôn mê. Chiều 10/10 Dư chết. Đến sáng sớm 11/10 chưa báo Việt nào dám đăng tin về vụ việc này. Sau đó đồng loạt báo Việt đăng tin giống tin của một báo ngành công an. Ngày 14/10, các báo lại đăng tin Bộ trưởng Công an có yêu cầu Giám đốc Công an Hà nội khẩn trương làm rõ sự việc. Ngoài hai tin từ ngành Công an, không thấy báo nào đăng tin về vụ này nữa. Trong khi mạng xã hội và các báo đài tiếng Việt quốc tế tiếp tục khai thác về vụ này. Hôm qua 15/10 BBC có hẳn một toà đàm với những nhân vật có tiếng để bàn về vụ này.

Cá nhân tôi cho rằng vụ này xứng đáng là để tài để các nhà báo trổ tài điều tra độc lập, chi phí không lớn lắm vì các sự kiện diễn ra ngay Hà nội. Nếu các bạn không làm, tức là bỏ " trận địa thông tin "' cho lề dân và báo chí quốc tế .Theo tôi, các nhà báo có thể xác minh, tìm hiểu như

1/ Dư đã lấy trộm bao nhiêu tiền vào ngày bị bắt quả tang ( 1,5 triệu hay 2 triệu, nếu chỉ 1,5 triệu việc tạm giữ hình sự là trái luật )

 2/ Mẹ Dư có ký vào các đơn do công an lập sẵn mà không rõ nội dung?

 3/ Có hay không có luật sư bào chữa cho Dư theo luật định. Nếu có là ai, họ có ý kiến gì ?

 3/ Quyết đình đình chỉ vụ án đối với Dư đã có chưa ( do Dư đã chết )? Nội dung thế nào ? Gia đình và luật sư của mẹ Dư nói gì về nội dung quyết định. Các vụ do Dự khai trộm có được xác nhận không, giá trị bao nhiêu ?

 4/ Có hay không việc Dư được cấp cứu nhưng vẫn bị xích ? Người nhà Dư có bị cản trở thăm Dư tại bệnh viện không và tại sao ?

 5/ Phòng tạm giam vị thành niên của Trại Xa la có gì đặc biệt? Có ăn sáng thường vào thời điểm nào? Có lịch phân công rửa bát không? Ai là người làm lịch?

 6 / Phụ trách trại tạm giam có ý kiến gì? Có nhận trách nhiệm không ? Trại tạm giam có chịu bồi thường cho gia đình Dư không?

 Nếu như Công an Hà nội minh bạch, nghiêm túc họ sẽ tạo điều kiện cho nhà báo xác minh, tìm hiểu.

 Rất mong có những nhà báo bản lĩnh, công tâm

---------------
Vụ án: