Chủ Nhật, 10 tháng 5, 2015

Năm 1972 CIA từng dùng trực thăng siêu êm đột nhập Vinh



Vào một đêm cuối năm 1972, một trực thăng đặc biệt của CIA từ Lào đã bay vào thành phố Vinh để thực hiện phi vụ gắn máy nghe lén vào đường dây điện thoại nối đến các toà nhà chính quyền và quay về Lào an toàn. Đó là loại trực thăng đặc biệt Hughes Model 500P phát ra tiếng động hầu như khó nghe thấy.

Trực thăng Hughes Model 500P mệnh danh Kẻ im lặng, chế tạo cho quân đội Mỹ và CIA để phục vụ nhiệm vụ xâm nhập miền Bắc Việt Nam - Nguồn: Tập đoàn Hughes


Việc tạo ra mẫu trực thăng bay êm để xâm nhập miền Bắc khiến CIA tiêu tốn nhiều thời gian và cộng tác với Lầu Năm Góc cùng Lục quân Mỹ thực hiện. Chiếc Hughes 500P nói trên là kết quả của chiến dịch tuyệt mật này đã vượt qua được lưới phòng không của miền Bắc Việt Nam, theo trang tin Medium (Mỹ) ngày 1.5.

Thời đó, trực thăng nổi tiếng là cơ động, có thể chở quân và đồ tiếp tế đến những nơi khó tiếp cận. Nhưng chúng cũng rất ồn ào khi hoạt động nên đối phương có thể nghe được âm thanh của trực thăng từ xa hàng cây số.

Theo nội san Nghiên cứu tình báo của CIA, chiến dịch chế tạo một loại trực thăng cực êm, bay thấp và bay đêm của CIA đã được giải mật hồi năm 2014. CIA đã có được 2 chiếc loại Hughes 500P phục vụ sứ mạng thâm nhập miền Bắc Việt Nam, với sự hỗ trợ của Lầu Năm Góc, Lục quân Mỹ và các công ty chế tạo máy bay.

Thời điểm đó, chiến tranh Việt Nam đang vào cao điểm, Lần Năm Góc và các cơ quan tình báo Mỹ muốn có nhiều thông tin từ miền Bắc Việt Nam. Năm 1968, Washington và Hà Nội bắt đầu hội đàm tìm kiếm hoà bình tại Paris. Mỹ rất muốn biết những gì phía Việt Nam đã lên kế hoạch. Nhưng không may cho CIA, Hà Nội rất thành thạo trong việc săn lùng và bắt gọn các điệp viên do Mỹ tung vào miền Bắc. Còn máy bay trinh sát gián điệp thì chẳng thu thập được thông tin gì đáng kể.

Để giải quyết vấn đề này, CIA đã đề xuất cách trực tiếp để thu nhận được những thông tin muốn có, đó là nghe lén một đường dây điện thoại được các nhà lãnh đạo cấp cao tại thành phố Vinh sử dụng.

Nhưng thâm nhập được vào đây không dễ dàng. Các rào cản tự nhiên và miền Bắc có một trong những mạng lưới phòng không phức tạp nhất trên trái đất để chống trả các cuộc ném bom của Mỹ đã làm cho CIA khó mà tung điệp viên vào dễ dàng.

Bài báo trong nội san của CIA cho biết sau khi xem xét nhiều giải pháp, rõ ràng CIA cần một loại trực thăng để thực hiện sứ mệnh này.

Đơn vị Kỹ thuật của CIA đến Lầu Năm Góc nhờ hỗ trợ. Cùng thời gian diễn ra các cuộc đàm phán ở Paris, Cơ quan nghiên cứu dự án tiên tiến (ARPA) của quân đội Mỹ cũng đang nghiên cứu một loại trực thăng bay êm, và chọn Lục quân Mỹ để tiến hành dự án này.

Lục quân Mỹ đã thuê hãng Bell Helicopter chế tạo một phiên bản sửa đổi của loại trực thăng OH-58A của hãng.

Hãng Bell đã đưa ra mẫu OH-58A cải tiến với cánh quạt chính có bề ngang lớn hơn, cánh quạt đuôi có 4 lá, và bộ giảm thanh lớn ở phần khí thải của động cơ. Các nhà khoa học đứng cách trực thăng 200 feet (60 m) nghe tiếng nổ từ động cơ chỉ khoảng 77 decibel, tương đương tiếng ồn của một máy hút bụi. Ở độ cao 4.000 feet (120 m), tiếng động cơ máy bay êm như tiếng ai đó thì thầm.

Phấn chấn với thành công bước đầu này, ARPA mở rộng dự án và mời thêm các công ty Hughes Aircraft, Sikorsky, và Kaman là các nhà sản xuất trực thăng lớn vào tham gia kế hoạch một năm sau đó.

Hãng Hughes phát triển một phiên bản mới của trực thăng trinh sát OH-6A. Sikorsky giới thiệu phiên bản cải tiến trực thăng săn ngầm loại lớn SH-3, còn Kaman dùng loại trực thăng cứu hộ HH-43 để tham gia dự án.

ARPA và Lục quân Mỹ sau đó thấy rằng mẫu 500P được đặt tên là Kẻ im lặng của hãng Hughes là thiết kế hứa hẹn nhất. Sau khi chứng kiến hoạt động của Kẻ im lặng, CIA đã đồng ý.



Cánh quạt đuôi của Kẻ im lặng có 4 lá - Nguồn: Hughes

Kẻ im lặng 500P của Hughes có cánh quạt chính gồm 5 lá so với bốn cánh của OH-6. Model 500P này cũng có cánh quạt đuôi 4 lá, như máy bay thử nghiệm ban đầu của Bell. Nhưng 500P có bộ giảm thanh lớn để giảm tối đa tiếng ồn phát ra từ động cơ trực thăng.

Kẻ im lặng cũng có vài vấn đề, chẳng hạn CIA muốn nó bay xa mà không cần tiếp nhiên liệu, và phi công có thể định vị phương hướng và đường đi được trong đêm tối, kiểu như có hệ thống GPS ngày nay.

Vì vậy CIA muốn có động cơ mạnh. Hãng Allison, chi nhánh của General Motors chỉ cung cấp động cơ cho loại trực thăng OH-6 có công suất 250 sức ngựa để bảo đảm an toàn.

Cuối cùng hãng Allison cho CIA mượn vài kỹ sư để làm việc và tránh xa đám luật sư của GM (luôn muốn bảo đảm động cơ của hãng là phải an toàn, được chứng nhận hợp pháp). Họ chọn một số động cơ từ một công ty giấu tên ở Burbank, California và cải tiến lại. Trong số 100 động cơ, họ cải tiến được 6 chiếc tốt nhất, theo bài báo của CIA, cho công suất gấp đôi so với mẫu của nhà máy. Với động cơ này, chiếc trực thăng nặng cỡ 500 kg có thể chở được hơn 1 tấn hàng gồm người, nhiên liệu và thiết bị đặc biệt. Để đảm bảo an toàn, hãng Hughes đề nghị khối lượng chở được nên giới hạn ở mức cỡ 1.088 kg.

Các kỹ sư còn gắn một bồn chứa nhiên liệu đặc biệtở cabin chính để mang thêm nhiên liệu phụ trội.

Để cố gắng giảm tiếng ồn đến mức tối thiểu, ARPA đã tinh chỉnh các động cơ mới để các bộ phận sẽ không cà vào nhau. Các kỹ thuật viên cũng thiết kế một bộ giảm thanh được cải tiến.

Lúc đó CIA biết một kỹ sư đang làm ở hãng Lockheed với công việc giảm tiếng ồn cho động cơ Rolls Royce RB-211 gắn trên máy bay chở khách Lockheed TriStar. Loại động cơ này vẫn còn dùng đến ngày nay.

“Chúng tôi cố sử dụng anh ta nhưng Lockheed nói anh ta không thể bỏ nhiệm vụ quan trọng ở hãng. Vì vậy anh ta nhận làm cho chúng tôi tại garage của anh vào ban đêm, và chỉ trong 1 tuần lễ anh ta đã tạo ra một thiết kế giảm thanh hiệu quả”, theo tài liệu được giải mật.


Bộ phận giảm thanh đặc biệt của Kẻ im lặng, giúp loại trực thăng này bay êm như tiếng "thì thầm" - Nguồn: Hughes

Để giúp phi công bay được ban đêm, các kỹ sư trang bị cho họ các camera hồng ngoại và thiết bị nhìn đêm.

Bay thấp ở độ cao chưa tới 30 m, các phi công sẽ phải trông đường bay bằng cách nhìn qua một màn hình tivi nhỏ. Phi công phụ sẽ đeo kính nhìn ban đêm để quan sát những trở ngại khác.

Việc này khiến điều khiển máy bay rất nguy hiểm và khó bay. Nhưng trực thăng Kẻ im lặng có một hệ thống dẫn đường quán tính. Đó là một máy tính nhận dữ liệu từ một sự kết hợp của các bộ cảm biến - như con quay hồi chuyển - và đưa ra số liệu nơi chốn, phương hướng, và tốc độ bay.

“Lúc đó, máy tính tốt nhất cho tỷ lệ sai số về vị trí khoảng một hải lý/giờ (1,6 km/giờ). Vì vậy, nhà sản xuất Singer-Kearfott tinh chỉnh các con quay hồi chuyển để đưa ra sai số xuống còn ít hơn ¼ hải lý/giờ (400 m/giờ)”, theo tài liệu.

Hai năm sau khi ARPA khởi động Chương trình trực thăng im lặng, CIA âm thầm đăng ký 4 chiếc trực thăng Hughes, trong đó có 2 chiếc Model 500P, vào công ty hàng không vỏ bọc Air America.

“Trên giấy tờ, Air America thể hiện chỉ có 2 chiếc Hughes 500, nhưng 2 chiếc này chỉ là vỏ bọc cho 2 chiếc Kẻ im lặng”, theo sử gia Joe Leeker viết trong nghiên cứu của ông về đội bay của Air America.

Với sự chấp thuận của Nhà Trắng, CIA đưa các trực thăng bí mật này đến một căn cứ có tên mã là PS-44 tại Lào. Tuy nhiên chỉ trong 1 tháng, một trực thăng đã bị hư hại khi phi công Đài Loan (được CIA thuê để bay thâm nhập Vinh) hạ cánh quá mạnh xuống đất. Sau đó CIA trả phi công Đài Loan về xứ, và dùng phi công của Air America.

Đêm 6 rạng sáng 7.12.1972, một trực thăng Kẻ im lặng Model 500P từ Lào âm thầm bay vào Vinh và sau đó trở về an toàn. Trực thăng này sơn ký hiệu Lục quân Mỹ và sẽ được thông báo thất lạc nếu bị bộ đội Bắc Việt Nam bắn rơi.

Sau phi vụ này, 2 chiếc Model 500P Kẻ im lặng được máy bay C-130 chở khỏi Lào. CIA sau đó đưa sang Lào 2 chiếc Model 500 thông thường khác để che đậy cho chiến dịch.


Loại trực thăng thông thường OH-6 của Hughes được quân đội Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam - Ảnh: Quân đội Mỹ


Phần đuôi của chiếc trực thăng đặc biệt Diều hâu tàng hình do nhóm SEAL Team 6 sử dụng bị hư hỏng phải bỏ lại khu nhà của Bin Laden tại Abbottabad, Pakistan ngày 2.5.2011 - Ảnh: Reuters

Phi vụ đột nhập nói trên được cho là thành công, nhưng không ai biết chính xác những thông tin của CIA thực sự giúp gì cho các nhà ngoại giao Mỹ đang gặp rắc rối khi đàm phán hay không. Năm 1973, binh lính Mỹ bắt đầu rút khỏi miền Nam Việt Nam sau khi Tổng thống Richard Nixon hoàn tất các thỏa thuận hòa bình với Bắc Việt Nam.

Và cuối tháng 4.1975, quân Giải phóng đã làm chủ Sài Gòn, chấm dứt cuộc chiến tranh do Mỹ tiến hành tại Việt Nam.

Sau phi vụ đột nhập Vinh, Lầu Năm Góc và CIA tiếp tục phát triển trực thăng im lặng và tàng hình. Năm 2011, thế giới chấn động trước phi vụ đặc nhiệm Mỹ dùng trực thăng tàng hình đột kích tiêu diệt trùm khủng bố Osama Bin Laden ở Pakistan. Một trực thăng bị hư hại phải bỏ lại tại ngôi nhà này. Đó là loại trực thăng có biệt danh Diều hâu tàng hình, cải tiến từ loại trực thăng UH-60 Black Hawk.

------------------

Tư liệu lịch sử Việt Nam