Thứ Sáu, 22 tháng 5, 2015

Sửa điều 60 Luật BHXH, Quốc hội phải xin lỗi người lao động


BLA: Nói một cách ngắn gọn, là tôi đồng ý với ý kiến của hai nữ Đại biểu QH TP.HCM nêu trong bài viết này. Và nói thật là tôi đã rất phẫn nộ khi nghe phát biểu của bà gì đó (mà tôi cũng chẳng thèm nhớ tên làm chi cho hại não) của Bảo hiểm XH Việt Nam, nói trên VTV gần đây - theo ý là điều 60 rất hay ho, có lợi cho người lao động (!?). Bà này có lẽ nên học và đọc ý kiến của hai đại biểu QH trong bài này.

ĐBQH Võ Thị Dung - Chủ tịch UB MTTQ VN TP.HCM đã đề nghị như vậy trong phiên thảo luận tổ tại Quốc hội sáng nay 22-5-2015 về Điều 60, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014. Tự cảm thấy có lỗi trong tư cách một đại biểu đã góp ý và biểu quyết Luật BHXH, bà Võ Thị Dung - đã gửi lời xin lỗi đến cử tri về những vướng mắc trong điều 60 Luật BHXH. Đồng thời bà Dung cũng đề nghị: “Quốc hội hãy xin lỗi người lao động. Đừng nhận lỗi cho có”.

Đại biểu Quốc Hội Võ Thị Dung (ảnh báo Tuổi Trẻ)

“Tôi cảm thấy xấu hổ”

Tại phiên thảo luận sáng nay về điều 60, Luật BHXH năm 2014, tất cả các ý kiến của đoàn ĐBQH TP.HCM đều thống nhất phải sửa điều 60 theo hướng linh hoạt là cho người lao động được nhận trợ cấp một lần. Bà Võ Thị Dung nói: “Khi công nhân thành phố phản ứng như vậy, tôi cảm thấy mình xấu hổ, cảm thấy có lỗi”.

Bà Dung đề nghị: "Bên cạnh việc sửa đổi điều này thì Quốc hội cũng phải nhận lỗi với người lao động chứ không phải chỉ sửa rồi nhận lỗi cho có. Quốc hội phải cầu thị và thật tâm trong lần sửa đổi này”.

Bà Dung cũng cho rằng với quy trình biểu quyết “cả gói” chứ không phải riêng từng điều luật thì nhiều đại biểu cũng ở trong tâm trạng của bà vì đã biểu quyết thông qua cả một dự luật, cho dù trong đó vẫn còn những điều luật mà bản thân đại biểu còn chưa thông.

Góp thêm ý kiến về việc công nhân ngừng việc tập thể, phản ứng điều 60 của Luật BHXH năm 2014, đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm (TP.HCM) nói đó là một sự việc không vui, không ai khuyến khích nhưng cá nhân bà đã tìm thấy được điều tích cực trong đó. “Vì công nhân đã biết phản ứng trước một chính sách ảnh hưởng đến quyền lợi của mình. Và sự phản ứng đó đã được Chính phủ lắng nghe”  - bà Tâm nói.

Lương hưu 900.000 đồng, sống được không?

Đó là câu hỏi đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm đặt ra tại buổi thảo luận. Câu hỏi này do một công nhân may túi xách sau 18 năm làm việc đặt ra với bà trong một buổi tiếp xúc cử tri tại TP.HCM. Bà Tâm không trả lời được và các đại biểu nghe xong cũng không ai trả lời được.

Bà Nguyễn Thị Quyết Tâm kể, chị công nhân này làm việc suốt 18 năm, phải bỏ tiền đóng thêm 21 tháng BHXH nữa để nhận được lương hưu. Và số tiền hưu hằng tháng chỉ là 943.000 đồng. “Với số tiền như vậy có sống được không? Ai trả lời được câu hỏi này? Làm sao tôi trả lời được câu hỏi đó” - bà Tâm đặt một loạt câu hỏi.

Bà Nguyễn Thị Quyết Tâm cho rằng rõ ràng trong trường hợp này người lao động phải chọn giải quyết khó khăn trước mắt là nhận tiền trợ cấp một lần, không thể nghĩ đến chuyện lâu dài với số tiền hưu còm cõi đó.

Có ý kiến cho rằng những vụ ngừng việc tập thể vừa qua ở TP.HCM, Bình Dương phản đối điều 60 của Luật BHXH năm 2014 là do tuyên truyền chưa tốt, do Công đoàn chưa thể hiện vai trò là phiến diện. “Làm sao tổ chức công đoàn tuyên truyền được khi người lao động đưa ra những dẫn chứng cụ thể như vậy?” - bà Tâm đặt câu hỏi.

Đại biểu Trần Thanh Hải - Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam cho biết hiện nay có nhiều doanh nghiệp sử dụng chính sách khắc nghiệt với người lao động. Ở TP.HCM điều này thể hiện rõ hơn khi người lao động được sử dụng một cách tối đa và sau ba năm có kinh nghiệm là bắt đầu bị sa thải dần. Chủ thường sử dụng lao động theo nguyên tắc không ký hợp đồng với người lao động quá hai lần.

Ông Trần Thanh Hải cho biết, theo báo cáo của Chính phủ, trong 80% người hưởng BHXH, có đến 72% người hưởng trợ cấp một lần có thời gian làm việc từ 1 đến 3 năm. Điều đó chứng tỏ một lực lượng rất đông người lao động mong muốn được làm việc lâu dài nhưng khả năng là rất thấp.

Bên cạnh đó, theo báo cáo, trong những tháng đầu năm 2015, số doanh nghiệp thành lập mới tăng 6.300 doanh nghiệp (9,5%) nhưng số doanh nghiệp giải thể, ngưng làm việc cũng chiếm 4,5%, điều đáng nói là tăng lực lượng lao động chỉ 2%. Rõ ràng khả năng người lao động quay lại làm việc là không cao.

“Do đó, việc người lao động muốn nhận trợ cấp một lần là điều dễ hiểu” - ông Trần Thanh Hải nói.

VIỄN SỰ

--------------------

Thông tin tham khảo:

Những trường hợp được hưởng BHXH một lần theo Luật BHXH mới

Những ngày qua (cuối tháng 3/2015), hàng ngàn công nhân tại TP.HCM đã đồng loạt nghỉ việc để phán đối những quy định mới liên quan đến sự thay đổi về việc hưởng BHXH một lần theo Luật bảo hiểm xã hội năm 2014, sắp có hiệu lực từ 1/6/2015, mà công nhân cho rằng chưa hợp lý, gây thiệt thòi cho người lao động. Hiện sự việc đã được giới thẩm quyền ghi nhận và báo cáo lên Chính Phủ. Có tin nói trước mắt đến hết năm 2015 vẫn thực hiện theo luật cũ. Để giúp mọi người hiểu rõ hơn về vấn đề này, chúng tôi giới thiệu những trường được hưởng BHXH một lần theo luật mới.

Theo Luật số 58/2014-QH13 quy định về Luật bảo hiểm xã hội (BHXH) có hiệu lực thi hành từ ngày 1-6-2015, có những thay đổi đáng chú ý về việc hưởng chế độ BHXH đối với người lao động. Cụ thể điều kiện hưởng lương hưu như sau:

Người lao động khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng BHXH trở lên thì được hưởng lương hưu nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

- Nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi;

- Nam từ đủ 55 tuổi đến đủ 60 tuổi, nữ từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi và có đủ 15 năm làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc có đủ 15 năm làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên;

- Người lao động từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi và có đủ 20 năm đóng BHXH trở lên mà trong đó có đủ 15 năm làm công việc khai thác than trong hầm lò;

- Người bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp.

- Người lao động là quân nhân, lực lượng vũ trang… có đủ 20 năm đóng BHXH trở lên được hưởng lương hưu khi nam đủ 55 tuổi, nữ đủ 50 tuổi, trừ trường hợp Luật sĩ quan quân đội nhân dân Việt Nam, Luật công an nhân dân, Luật cơ yếu có quy định khác…

Thời điểm hưởng lương hưu:

Theo Luật BHXH 2014, chế độ lương hưu được quy định như sau:

Trợ cấp một lần khi nghỉ hưu: Người lao động có thời gian đóng BHXH cao hơn số năm tương ứng với tỷ lệ hưởng lương hưu 75% thì khi nghỉ hưu, ngoài lương hưu còn được hưởng trợ cấp một lần.

Mức trợ cấp một lần được tính theo số năm đóng BHXH cao hơn số năm tương ứng với tỷ lệ hưởng lương hưu 75%, cứ mỗi năm đóng BHXH thì được tính bằng 0,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.

Theo đó, thời điểm hưởng lương hưu là là thời điểm ghi trong quyết định nghỉ việc do người sử dụng lao động lập khi người lao động đã đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định của pháp luật. Đối với người đang bảo lưu thời gian đóng BHXH, thời điểm hưởng lương hưu là thời điểm ghi trong văn bản đề nghị của người lao động đã đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định. (QH giao cho Bộ LĐTBXH hướng dẫn chi tiết về thời điểm hưởng lương hưu đối với người lao động tại phần này).

Chính phủ sẽ quy định việc điều chỉnh lương hưu trên cơ sở mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế phù hợp với ngân sách nhà nước và quỹ bảo hiểm xã hội.

Trợ cấp bảo hiểm xã hội một lần

Theo Luật BHXH 2014, người lao động nếu có yêu cầu thì được hưởng BHXH một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

- Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định mà chưa đủ 20 năm đóng BHXH;

- Ra nước ngoài để định cư;

- Người đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế;

- Trường hợp khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không đủ điều kiện để hưởng lương hưu.

Theo quy định hiện hành tại Luật BHXH cũ còn có thêm điều khoản quy định người lao động nếu sau một năm nghỉ việc mà không tiếp tục đóng BHXH và có yêu cầu nhận BHXH một lần mà chưa đủ 20 đóng BHXH thì sẽ được nhận BHXH một lần, tuy nhiên Luật BHXH 2014 đã bãi bỏ điều khoản quy định này.

Mức hưởng BHXH một lần

Mức hưởng BHXH một lần được tính theo số năm đã đóng BHXH, cứ mỗi năm được tính như sau:

- 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH cho những năm đóng trước năm 2014;

- 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH cho những năm đóng từ năm 2014 trở đi.

- Trường hợp thời gian đóng BHXH chưa đủ một năm thì mức hưởng BHXH bằng số tiền đã đóng, mức tối đa bằng 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.

Mức hưởng BHXH một lần không bao gồm số tiền Nhà nước hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện. Thời điểm tính hưởng BHXH một lần là thời điểm ghi trong quyết định của cơ quan BHXH.

-----------------------

Bài liên quan: