Thứ Bảy, 14 tháng 3, 2015

Kháng nghị giám đốc thẩm vụ án Hồ Duy Hải vì sao khó?

Trần Hồng Phong

Khoảng gần 11h trưa ngày 13-3-2015, một nhà báo gọi điện hỏi tôi "anh đã biết tin buồn về vụ án Hồ Duy Hải chưa?". Tôi, lại thêm một lần nữa "thót tim", thảng thốt hỏi "sao rồi chị?". Nhà báo cho biết báo Tuổi Trẻ vừa đưa tin ông Trương Hòa Bình, chánh án TANDTC nói chưa có căn cứ kháng nghị giám đốc thẩm vụ Hồ Duy Hải.

Tử tội Hồ Duy Hải

Tôi vội vào mạng, đọc thì thấy bài trên báo Tuổi Trẻ có tiêu đề "Chưa có căn cứ kháng nghị giám đốc thẩm vụ Hồ Duy Hải", nội dung như sau:  

Chưa có căn cứ kháng nghị giám đốc thẩm vụ Hồ Duy Hải, đó là khẳng định của Chánh án Trương Hòa Bình trong cuộc trả lời chất vấn đang diễn ra tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng nay (13-3-2015).

Ông Bình cho biết đoàn công tác liên ngành đã gặp trực tiếp Hồ Duy Hải, thậm chí Hải từng có đơn đề nghị được thi hành án (tử hình) sớm.

Đại biểu Đỗ Văn Đương chất vấn: Bản án tử hình đối với Hồ Duy Hải có oan hay không? Tại sao khi Chủ tịch nước đã bác đơn ân giảm, bị án này cũng từng có đơn xin thi hành án sớm rồi, tại sao đến nay chưa thi hành án?

Chánh án Trương Hòa Bình trả lời: Khi xảy ra vụ việc hai nhân viên Bưu điện Cầu Voi, Long An bị giết (năm 2008), đã gây ra bức xúc dư luận xã hội. Cơ quan công an đã tiến hành điều tra, truy xét. Đây là vụ án truy xét, không bắt quả tang nên quá trình củng cố chứng cứ rất khó khăn.

“Quá trình điều tra thì nghi can Hồ Duy Hải đã nhận tội, vụ án có luật sư tham gia. Sau đó Viện kiểm sát đã truy tố, rồi đem ra tòa án xét xử bị cáo cũng nhận tội và khẳng định là không có bức cung, nhục hình", Chánh án cho biết.

Do vậy, tại phiên tòa sơ thẩm (và sau này là phúc thẩm) tòa đã kết án tử hình Hồ Duy Hải.

Vẫn theo Chánh án Trương Hòa Bình, trên cơ sở nghiên cứu hồ sơ vụ án, tòa chưa phát hiện căn cứ kháng nghị, mặc dù có một số thiếu sót trong quá trình thu thập chứng cứ của cơ quan điều tra.

Viện kiểm sát cũng nhận định như vậy. Chủ tịch nước đã bác đơn xin ân giảm của Hồ Duy Hải.

Chánh án nói tiếp: "Vụ này bây giờ có sự giám sát của Quốc hội, chúng tôi đã lập ra tổ liên ngành để xem xét. Tổ liên ngành đã làm việc rất khẩn trương. Khi đoàn vào hỏi Hồ Duy Hải thì Hải vẫn nhận tội, chỉ có xin giảm án. Như vậy đến nay vẫn chưa có căn cứ để kháng nghị vụ Hồ Duy Hải"

Theo Chánh án, tòa sẽ xem xét thận trọng, nếu đủ căn cứ thì kháng nghị, còn không đủ căn cứ kháng nghị thì phải thực hiện theo đúng quy định của pháp luật.

“Kết tội khi chưa đủ căn cứ vững chắc”

Liên quan đến câu hỏi tại sao chưa thi hành án tử hình Hồ Duy Hải? Chánh án Trương Hòa Bình nói:

"Chúng tôi thận trọng, tôn trọng ý kiến của gia đình. Mẹ của Hồ Duy Hải có đến TAND tỉnh Long An đề nghị, báo chí dư luận cũng đặt ra vấn đề, sau đó Chủ tịch nước cũng yêu cầu xem xét lại vụ án này một cách thận trọng một lần nữa".

Phó chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga nói vấn đề bà quan tâm là bản án kết tội Hồ Duy Hải có đủ căn cứ pháp luật không? Là người được đoàn giám sát phân công để nghiên cứu hồ sơ, bà cũng đã vào trại giam gặp Hồ Duy Hải.

"Chúng tôi cũng đã có cuộc tiếp công dân là mẹ và dì Hồ Duy Hải. Đoàn giám sát đang nghiên cứu vụ này. Nhưng với tư cách cá nhân đại biểu Quốc hội, tôi cho rằng việc kết tội Hồ Duy Hải chưa đủ căn cứ vững chắc", bà Nga nói.

Bà Nga cho biết đã có văn bản dài 10 trang gửi đến Chủ tịch nước, Chánh án TAND tối cao, Viện trưởng VKSND tối cao, đề nghị xem xét lại vụ án này.

Được mời nói về phần việc của cơ quan điều tra trong vụ án này, Thứ trưởng Bộ Công an, Thượng tướng Lê Quý Vương cho biết: Có thể nói về cơ bản các chứng chứ thì có thể chứng minh Hồ Duy Hải là người phạm tội. Nhưng chứng cứ củng cố chủ yếu là từ lời khai, còn tang chứng, vật chứng thì cần phải xem xét kỹ lưỡng hơn.

Thượng tướng Lê Quý Vương cho biết: Trong này có một vấn đề, thiếu sót trong công tác tố tụng là chỉ tập trung vào các lời khai (của đối tượng, nhân chứng, gia đình bị hại) mà không chú trọng đến công tác giám định hiện trường, thu giữ vật chứng. Còn về mặt chủ quan của cơ quan điều tra thì nôn nóng phá án, tư tưởng thành tích nên dễ dẫn đến sai sót trong quá trình điều tra.

Cho đến thời điểm hiện tại, Đoàn giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng như Tổ công tác liên ngành (Viện kiểm sát, Tòa án, Công an…) chưa đưa ra kết luận, kiến nghị chính thức về vụ án Hồ Duy Hải.

“Hải nhờ tôi kêu oan cho nó”

Trả lời về thông tin cho rằng Hồ Duy Hải chỉ nhận tội và không kêu oan trong suốt quá trình diễn ra vụ án, bà Nguyễn Thị Loan - mẹ của Hải - cho biết:

“Mỗi lần gặp trước đây giữa hai mẹ con, Hải đều nhờ tôi phải kêu oan cho nó. Đúng là Hải không thể tự mình kêu oan vì ở trong tù, Hải bị rất nhiều áp lực khiến không thể kêu oan với bất cứ ai và cả những lần ra tòa. Do đó tôi mới bằng mọi giá phải kêu oan thay cho con trai của mình”.

.....................

Với thông tin như trên, lại thêm một lần nữa tính mạng của Hồ Duy Hải bị đặt vào cảnh "ngàn cân treo sợi tóc"!

Mọi người hẳn biết rằng Hồ Duy Hải đang nhận một bản án tử hình về tội giết người. Bản án này đang có hiệu lực pháp luật. Do vậy, nếu bản án không được xem xét lại (theo một thủ tục gọi là giám đốc thẩm) - với thẩm quyền kháng nghị giám đốc thẩm thuộc về hai người duy nhất là Chánh án TANDTC và Viện trưởng VKSNDTC, thì Hồ Duy Hải sẽ bị thi hành án.

Suốt hơn 7 năm qua, gia đình Hồ Duy Hải đã liên tục kêu oan cho con, nhưng chưa có kết quả.

Việc kháng nghị giám đốc thẩm vụ án Hồ Duy Hải có khó hay không, vì sao?

Liên quan đến việc kêu oan cho Hồ Duy Hải, tối 12-3-2015, đài VOA có liên hệ phỏng vấn tôi và đặt câu hỏi: " Trong việc kêu oan cho Hồ Duy Hải, điều gì là khó khăn nhất đối với luật sư?".

Tôi đã trả lời là: Các luật sư, trong đó có tôi, đã làm và nói điều cần nói. Đối với cá nhân tôi thực sự không có gì là "khó khăn" cả. Vấn đề là lời đề nghị của các luật sư có được cấp có thẩm quyền "nghe" và giải quyết một cách thực sự công tâm, có trách nhiệm hay không thôi.

Tôi cũng nói việc giám đốc thẩm vụ án Hồ Duy Hải bây giờ cái khó, thậm chí rất khó - là đối với TANDTC và VKSNDTC chứ không phải luật sư. Vì họ phải vượt qua chính mình. Vì nếu kháng nghị giám đốc thẩm tức là họ thừa nhận mình đã sai, phải bác bỏ chính những quyết định trước đây của mình (các bản án, quyết định không kháng nghị giám đốc thẩm). Và điều này chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến uy tín và GHẾ. Nên khó.

Trên trang cá nhân của một nhà báo, tôi nói thêm rằng - do vậy, trong việc này đòi hỏi phải có sự hy sinh và lòng dũng cảm (của TANDTC và VKSNDTC).

Một nhà báo đã không đồng ý việc tôi dùng từ "hy sinh" và "dũng cảm". Vì làm sai rồi làm lại (giả sử là sai thật) thì "hy sinh" và "dũng cảm" cái nỗi gì?

Tôi trả lời vui rằng "hy sinh là chết vì sự cao đẹp. Cái này khác với việc hy sinh đời bố củng cố đời con".

Thực ra, từ lâu tôi vẫn luôn nghĩ việc giám đốc thẩm vụ án Hồ Duy Hải là điều rất khó đối với TANDTC và VKSNDTC. Với lý do như tôi đã nêu ở trên.

Tuy nhiên, trong thâm tâm, không hiểu vì sao, tôi vẫn tin rằng vụ án này rồi sẽ được kháng nghị giám đốc thẩm. Vì việc này chỉ có tốt cho tất cả các bên, khi vụ án sẽ được xem xét và xét xử lại một cách thực sự chuẩn mực, khách quan, công bằng hơn.

Một vụ án với hàng loạt những dấu hiệu sai sót, mà theo tôi, có thể nói là rất nghiêm trọng, hoàn toàn có đủ căn cứ để giám đốc thẩm - mà những người có thẩm quyền cứ cương quyết không kháng nghị giám đốc thẩm thì kể cũng lạ. Nếu họ thực sự tin rằng Hồ Duy Hải có tội, thì việc điều tra bổ sung, khắc phục những sai sót trong quá trình điều tra, truy tố và xét xử trước đây, để có một bản án kết tội mới chặt chẽ hơn - chẳng phải là điều tốt hay sao? Chẳng phải là để mọi người phải tâm phục khẩu phục hay sao?

Tôi mong niềm tin và hy vọng của mình sẽ thành hiện thực biết chừng nào!

-------------

Vụ sát hại hai nữ nhân viên tại bưu điện Cầu Voi - Hồ Duy Hải có bị oan? -  Tử tội Hồ Duy Hải từng nắn nót làm đơn đề nghị gia đình không thuê luật sư cho mình & Biên bản xác nhận việc mua cái thớt ở chợ về làm tang vật,  Hoãn thi hành án Hồ Duy Hải - xúc động tình người, xin cám ơn!Tòa án tỉnh Long An họp báo vụ án tử tù Hồ Duy Hải: còn nhiều vấn đề cần đào sâu làm rõ,  Thông tin vụ án Hồ Duy Hải trên báo An Ninh Thủ Đô,   Diễn biến vụ án Hồ Duy Hải bị kết tội giết hại 2 nữ nhân viên bưu điện Cầu Voi,   Danh mục những bài báo về vụ án Hồ Duy Hải,   Hồ Duy Hải có kêu oan hay không? Vụ án Hồ Duy Hải: trong đêm xảy ra vụ sát hại kinh hoàng nhiều thanh niên có mặt tại bưu điện Cầu Voi?   Hoãn thi hành án tử tù Hồ Duy Hải: Người trong cuộc nói gì?Văn phòng Chính Phủ gửi công văn hỏa tốc, yêu cầu Viện kiểm sát nhân dân tối cao xem xét vụ Hồ Duy Hải, Lật lại vụ án giết 2 nữ nhân viên Bưu điện Cầu Voi: Tuyên án tử hình dễ thế sao?  , Đơn đề nghị giám đốc thẩm, kêu oan cho tử tù Hồ Duy Hải Từ vụ án oan Nguyễn Thanh Chấn nhìn qua vụ án giết hai nữ nhân viên ở bưu điện Cầu Voi ,  Bản án phúc thẩmBản án sơ thẩmCáo trạng  Tử tội Hồ Duy Hải nắn nót làm đơn đề nghị gia đình không thuê luật sư cho mình & Biên bản xác nhận việc mua cái thớt ở chợ về làm tang vậtBốn người thuộc cơ quan tiến hành tố tụng tham gia vụ án Hồ Duy Hải đã bị đột tử (1/2015)Buồn vui chuyện gia đình thăm gặp tử tội Hồ Duy Hải (3/2015)