Thứ Sáu, 5 tháng 12, 2014

Tòa án tỉnh Long An họp báo vụ án tử tù Hồ Duy Hải: còn nhiều vấn đề cần đào sâu làm rõ


BLA: Bài tường thuật dưới đây đăng trên báo Tuổi Trẻ với tiêu đề "HỌP BÁO VỀ VỤ ÁN HỒ DUY HẢI: Nhiều câu hỏi chưa được làm rõ". Phần chữ màu đen đoạn trên là vài ý kiến, nhận xét của luật sư Trần Hồng Phong về một số thông tin liên quan đến vụ án. Thực ra cũng đều đã công khai hết.


Chủ tọa buổi họp báo, ông Hùng (giữa) (ảnh Pháp luật TP.HCM)


Luật sư Trần Hồng Phong


"Tám" thêm vài vấn đề về khoa học pháp lý

Ngoài những vấn đề quan trọng đã nêu trong Đơn đề nghị giám đốc thẩm, trong vụ án này nếu thuần túy xét về phương diện khoa học pháp lý, theo tôi có nhiều vấn đề có thể xem là thú vị về mặt tố tụng và khoa học hình sự. Chẳng hạn như:

1. Bị cáo Hải kháng cáo kêu oan hay xin giảm án?

Theo bản án phúc thẩm, thì bị cáo Hải làm đơn xin giảm án, tức là thừa nhận hành vi giết người của mình.

Tuy nhiên sự thật bên trong hình như có nhiều chuyện cần phải làm rõ thêm. (Sẽ bổ sung)

2. Ý kiến của hai luật sư bào chữa cho Hồ Duy Hải tại phiên tòa sơ thẩm "tréo nghoe" nhau:

Trong khi luật sư Nguyễn Văn Đạt cho rằng chưa đủ cơ sở kết tội Hải, thì luật sư Võ Thành Quyết khẳng định là đã đúng người đúng tội, chỉ xin giảm án. Vậy luật sư nào đúng? - xét về mặt đạo đức luật sư? xét về "bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa"?

Trong bản án sơ thẩm thể hiện có lúc Hải khai mình không phạm tội, sở dĩ khai nhận vì "thời gian bất minh không chứng minh được" và "mô tả việc phạm tội do công an xã Nhị Thành là anh Nguyễn Văn Hải kể lại. (trang 5 án sơ thẩm). (Nay anh Hải đã chết).

Vậy khi bị cáo không nhận tội, nhưng luật sư lại cãi theo hướng có tội thì có được hay không?

3. Bản án phúc thẩm không ghi nhận ý kiến của luật sư bào chữa cho Hải: 

Về phiên tòa phúc thẩm, mặc dù là xét xử nội dung kháng cáo của Hồ Duy Hải (được xác định là "xin giảm án", nhưng lúc này Hải vẫn có 2 luật sư, trong đó có luật sư Nguyễn Văn Đạt là người cãi theo hướng Hải không có tội. Vậy ý kiến của hai luật sư này như thế nào: có trùng khớp hay tiếp tục "tréo ngoe" như tại phiên tòa sơ thẩm? Đáng tiếc là trong bản án phúc thẩm không có một dòng nào ghi nhận ý kiến của các luật sư bào chữa. Và điều này là không đúng quy định. Điều này cũng cho thấy ý kiến của luật sư hình như chẳng là cái chi cả!

Ghi chú: Về nguyên tắc, ý kiến của các luật sư có thể được ghi nhận trong Biên bản phiên tòa phúc thẩm.  Tuy nhiên sau khi xử xong phúc thẩm thì vụ án xem như đã "khép lại"

4. Có sự khác biệt giữa "luật sư chỉ định" và "luật sư được mời" hay không?

Trong vụ án này, ban đầu luật sư Võ Thành Quyết là luật sư được gia đình Hồ Duy Hải mời (có ký Hợp đồng dịch vụ pháp lý). Nhưng sau đó luật sư Quyết lại được "chuyển sang" thành luật sư chỉ định (sau đó gia đình Hải mời luật sư Nguyễn Văn Đạt).

Vậy một luật sư có thể "thay vai" như vậy được hay không? Nhất là khi luật sư này lại cãi theo hướng "kết tội" cho thân chủ của mình (chỉ xin giảm án). Vấn đề này pháp luật chưa quy định rõ.

5. Dấu vân tay có thể xem là "chứng cứ ngoại phạm" không?

Theo tôi, thì do đặc tính dấu vân tay không ai giống nhau. Cho nên nếu dấu vân tay thu giữ tại hiện trường không trùng khớp với cả 10 dấu ngón tay của Hồ Duy Hải, thì có thể xem là chứng cứ ngoại phạm cho Hải (vì khi gây án, theo Cáo trạng, Hải không đeo găng tay, và trực tiếp dùng tay mình đánh, cắt cổ nạn nhân ...vv - để lại dấu vân tay khắp nơi).

Thế nhưng cũng có ý kiến nói rằng yếu tố ngoại phạm chỉ nói về vấn đề thời gian. Tức là nếu ai chứng minh được tối đó Hải không có mặt ở bưu điện Cầu Voi thì mới được xem là ngoại phạm.

6. Vụ án này có nhân chứng hay không?

Theo quy định tại Bộ luật tố tụng hình sự, nhân chứng là người biết về tình tiết của vụ án. Một vụ án thì có rất nhiều vấn đề/nội dung - cho nên có thể người này là "nhân chứng" trong việc này, nhưng không phải là "nhân chứng" trong việc kia. 

Về nguyên tắc, nhân chứng phải được triệu tập tham gia phiên tòa xét xử để xét hỏi làm rõ các tình tiết của vụ án. 

Theo hồ sơ vụ án, thể hiện có hai người là anh Bình và anh Thường đã nhìn thấy Hải/người thanh niên tại bưu điện Cầu Voi vào lúc khoảng 19h30 ngày 13-1-2008 - là đêm xảy ra vụ án. Như vậy theo tôi, thì đây là hai nhân chứng của vụ án - qua hai nhân chứng này có thể xác định được "chủ thể" gây án có phải là Hải hay không? 

Trong hồ sơ vụ án, còn có rất nhiều Biên bản ghi lời khai của rất nhiều người, mà quan trọng nhất có thể kể đến như anh Đinh Vũ Thường, chị Lê Thị Thu Hiếu ... nhưng trong Cáo trạng chỉ còn có nhắc tên anh Đinh Vũ Thường là "nhân chứng".

Tuy nhiên, đến khi đưa ra xét xử thì ... chẳng còn nhân chứng nào cả? (Quý vị hãy đọc ở phần thủ tục ở cả hai bản án sơ thẩm và phúc thẩm sẽ thấy rõ điều này). Tôi đã gặp anh Đinh Vũ Thường và hỏi "Tòa có triệu tập anh tham dự phiên tòa xét xử không?" thì anh Thường trả lời là không. Tóm lại là cả hai phiên tòa xét xử không có nhân chứng.

Còn trong phần ghi ý kiến của luật sư Nguyễn Văn Đạt trong bản án sơ thẩm, luật sư Đạt có nói câu: "nhân chứng Vũ Đức Thường chỉ xác nhận thời gian khoảng 19h có một thanh niên ngồi ở ghế salon..."

Nhưng tôi thấy chẳng có ai tên là Vũ Đức Thường trong hồ sơ vụ án cả, mà chỉ có anh Đinh Vũ Thường.

Rồi mặc dù không có nhân chứng nào như nói ở trên, thì trong bản án phúc thẩm lại có câu "các nhân chứng Võ Văn Hùng, Nguyễn Văn Thu, Nguyễn Văn Ngọc, Nguyễn Văn Váng là đội đội viên dân phòng ...." .

Tóm lại là tôi chẳng hiểu vụ án này chuyện nhân chứng là như thế nào.  Và giả sử tại phiên tòa luật sư muốn hỏi anh Đinh Vũ Thường về một vấn đề nào đó, chẳng hạn như "anh có quen biết với Hồ Duy Hải không?" hay hỏi anh Hùng "anh mua con dao bằng tiền của ai?" ... thì đành chịu vì ... có đâu mà hỏi.

-----------------------------

Bài trên báo Tuổi Trẻ:

HỌP BÁO VỀ VỤ ÁN HỒ DUY HẢI:



Nhiều câu hỏi chưa được làm rõ


15g hôm nay 5-12-2014, TAND tỉnh Long An tổ chức họp báo thông tin về vụ án Hồ Duy Hải, tử tù vừa được hoãn thi hành án tử hình vào phút cuối.

Từ 14g ngày 5-12 nhiều phóng viên đã đến tòa và làm thủ tục đăng ký tham dự phiên họp với bộ phận văn phòng của tòa án tỉnh. Buổi họp báo bắt đâu lúc 15g cùng ngày.

Không được ghi âm, chụp hình(?)

Các phóng viên tham dự họp báo đều được kiểm tra giấy giới thiệu, thẻ nhà báo và dù là buổi họp báo song Chánh Văn phòng TAND tỉnh Long An đề nghị không được ghi âm cuộc họp báo.

Đây là vụ việc thu hút sự chú ý của dư luận khi cả hai cấp tòa sơ thẩm và phúc thẩm đều tuyên Hồ Duy Hải phạm tội giết người với mức án tử hình.

Được biết, tại các phiên tòa xét xử, Hồ Duy Hải đều kêu oan. Sau khi bản án phúc thẩm có hiệu lực (năm 2009), người thân của Hồ Duy Hải liên tục kêu oan và gửi đơn đến tất cả các cơ quan tư pháp nhưng không nhận được phản hồi thỏa đáng.

Ngày 25-11-2014, Hội đồng thi hành án tỉnh Long An xuống UBND xã Nhị Thành, huyện Thủ Thừa, Long An và mời mẹ của Hồ Duy Hải là bà Loan lên UBND xã thông báo về việc chuẩn bị thi hành bản án tử hình đối với tử tù này.

Bà Loan đã ra ngay Hà Nội để làm đơn kêu oan.

Ngày 4-12, Tòa án nhân dân tỉnh Long An xác nhận sẽ tử hình Hồ Duy Hải vào ngày 5-12.

Đến trưa 4-12, lãnh đạo tòa này ký vào đơn xin hoãn thi hành án tử hình đối với Hồ Duy hải.

Có 31 phóng viên tham dự buổi họp báo. Chủ trì phiên họp là ông Lê Quang Hùng, Phó Chánh án tòa án nhân dân tỉnh Long An.

Ông Lê Quang Hùng bắt đầu thông tin lại về vụ án, xử sơ thẩm, phúc thẩm và việc bản án không được kháng nghị, Chủ tịch nước bác đơn ân giảm án tử hình của Hồ Duy Hải.

Những câu hỏi chưa được làm rõ

Các phóng viên bắt đầu đặt những câu hỏi chất vấn về những vấn đề chưa được làm rõ của vụ án này như: dấu vân tay tại hiện trường không phải của Hồ Duy Hải, thời gian xảy ra vụ án mạng trong cáo buộc Hải phạm tội không hợp lý, lời khai của những nghi can đầu tiên đi đâu?...

Có phóng viên đặt câu hỏi: dấu vân tay tại hiện trường không phải của Hải thì là dấu vân tay đó của ai? Việc các nhân chứng đi mua thớt, dao về làm vật chứng vụ án thì có hợp lý không?

Có người đặt câu hỏi với Chánh án: Vì sao có quyết định hoãn thi hành án? Có phải vụ án có dấu hiệu oan sai hay không?

Theo một số phóng viên nêu, có báo đã đặt vấn đề về vụ án này và nhiều bạn đọc phản hồi không đồng tình với bản án kết tội, tử hình Hồ Duy Hải, đề nghị Chánh án trả lời.

Nhiều phóng viên cũng chất vấn: Buổi họp báo này có phải để thông tin công khai về việc hoãn thi hành án tử hình với Hồ Duy Hải không? Vậy tại sao lại cấm quay phim chụp hình họp báo?

Việc có 2 nhân chứng trong vụ án khẳng định "thấy Hồ Duy Hải" nhưng hai nhân chứng này lại khẳng định với luật sư rằng họ chỉ nói nhìn thấy một người thanh niên chứ không nhìn thấy Hồ Duy Hải, tòa giải thích việc này thế nào?

Có 16 câu hỏi được đặt ra tại cuộc họp báo.

Vụ việc thuộc thẩm quyền cấp Tòa, Viện Tối cao

Trả lời các câu hỏi của phóng viên, ông Lê Quang Hùng cho biết: Ông không có quyền đánh giá chứng cứ, vì bản án đã có hiệu lực pháp luật, bởi Chánh án Tòa án tối cao, Viện trưởng viện KSND Tối cao cũng đã đánh giá thông tin và chứng cứ của vụ án rồi.

Tuy nhiên, nếu các nhà báo đã thu thập chứng cứ gì liên quan đến vụ án, thì cơ quan điều tra có thể mời nhiều người, để lấy thông tin.

Về câu hỏi của các phóng viên đặt vấn đề tại sao hoãn thi hành án Hải vào ngày 5-12: "Ở đây không có gì phải giấu diếm, bởi sau khi có quyết định thi hành án với Hải, là bị án tử hình thì Luật Thi hành án Hình sự mới thì phải báo với gia đình".

Sau khi có thông báo này, bà Loan không nhận thông báo, bà Loan làm đơn khiếu nại để làm đơn gửi các cơ quan chức năng và Viện KSND Tối cao.

Sau đó, Văn phòng Chủ tịch nước có làm văn bản gửi Chánh án yêu cầu ngưng ngày thi hành. Còn việc thi hành ngày nào, ra sao thì còn chờ theo đúng trình tự và thủ tục.

Ông Hùng viện dẫn việc Hồ Duy Hải có đơn gửi chủ tịch nước với nội dung: Do Hải bị cha bỏ rơi còn nhỏ nên thiếu sự quản lý giáo dục dẫn đến ăn chơi và giết cùng lúc 2 mạng người

Thứ 2, Hồ Duy Hải cho rằng gia đình bên ngoại có công với cách mạng nên xin tha tội chết.

Ngày 17-5-2012, chủ tịch nước bác đơn xin ân giảm án tử hình. Trước khi ra quyết định này, VKSNDTC cũng thận trọng và cử một đồng chí Kiểm sát viên cao cấp gặp Hồ Duy Hải ở trại giam. Hải thừa nhận tội và có nguyện vọng tha thiết với Chủ tịch nước xin tha tội chết.

Về lãnh đạo tòa án nhân dân tỉnh Long An, ông Hùng nói: "Vẫn lắng nghe và đánh giá dư luận. Đến nay, bản án này vẫn đúng theo trình tự pháp luật".

Ông Hùng nói những vấn đề mà gia đình bị án Hồ Duy Hải khiếu nại hoặc báo chí có cung cấp được thông tin gì thì tòa án Long An cũng không thể xem được gì nữa. Vì hiện nay vụ việc thuộc thẩm quyền của cấp TAND Tối cao và Viện KSND Tối cao.

"Với lương tâm người làm thẩm phán, chỉ cần 0,01% căn cứ cũng sẽ xem xét. Còn hiện nay, nếu các cấp Tòa và Viện Tối cao phát hiện ra những gì mới thì sẽ xem xét hết, để xử đúng người đúng tội, không để oan sai", ông Hùng nói.

Chưa thấy có tình tiết mới!

Về câu hỏi của phóng viên đặt ra liên quan luật sư Nguyễn Thành Quyết, nguyên là công an huyện Thủ Thừa lại được chỉ định làm luật sư bào chữa cho Hồ Duy Hải, ông Hùng nói:

"Khi làm luật sư thì anh Quyết đã nghỉ hưu và hành nghề luật sư. Việc chỉ định anh Quyết là đúng quy định pháp luật".

Ông nói thêm: việc phóng viên nêu luật sư Quyết nhận 10 triệu của gia đình bị cáo thì tòa không biết.

Về câu hỏi của phóng viên vì sao tòa lại cấm quay phim chụp hình buổi họp báo, ông Hùng trả lời rằng: "Nội dung chính yếu là việc hoãn thi hành án tử hình, vậy nên việc quay phim chụp hình là không cần thiết!"(?)

Theo ông Hùng, đơn yêu cầu của gia đình Hồ Duy Hải gửi đến Tòa án tỉnh Long An gồm 3 nội dung: đề nghị hoãn thi hành án, trả tự do cho Hải và trả lời những vấn đềchưa được giải quyết của vụ án.  Theo ông Hùng, "sau khi Tòa xác nhận vào đơn gia đình bị án ra về rất vui vẻ".

Chánh án TAND tỉnh Long An cũng nói rằng: "Lãnh đạo Tòa tối cao đã chỉ đạo có gì mới liên quan đến vụ án thì phải báo cáo ngay. Nhưng đến nay thì chưa có gì".

Phó Chánh án Lê Quang Hùng cũng nói từ nay đến ngày 4-1-2015 sẽ giải quyết yêu cầu khiếu nại của gia đình Hồ Duy Hải!

...................

Bị buộc tội giết người dã man

Tối 13-1-2008, hai nữ nhân viên Bưu Điện Cầu Voi (ấp 5, xã Nhị Thành, huyện Thủ Thừa, Long An) bị giết hại dã man gây bàng hoàng dư luận người dân địa phương. Sau khi giết hại nạn nhân, hung thủ còn lấy đi nhiều tài sản của họ.


Sau điều tra, Hồ Duy Hải bị khởi tố, bắt giam về hai tội "giết người" và "cướp tài sản".


Tháng 11-2008, TAND tỉnh Long An xử sơ thẩm, tuyên án tử hình Hồ Duy Hải. Bản án phúc thẩm năm 2009 đã y án sơ thẩm, tuyên tử hình Hồ Duy Hải.



H.ĐIỆP - SƠN LÂM

---------------------------

Bài liên quan: