Thứ Tư, 12 tháng 11, 2014

Bộ VHTT&DL bác đề nghị xây dựng cáp treo Sơn Đoòng của Bộ Xây dựng

Hoàng Xuân/ Đất Việt

Đó là nội dung trong công văn số 4015 của Bộ VHTT&DL về việc xây dựng tuyến cáp treo đi vào khu Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Cụ thể, đây là công văn phúc đáp lại công văn số 2431/BXD-QHKT ngày 30/9/2014 của Bộ xây dựng đề nghị bổ sung tuyến cáp trep vào quy hoạch chung xây dựng Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng.

Ảnh: Một đoạn bên trong động Sơn Đoòng

Theo Bộ Văn hóa, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới năm 2013, đồng thời được xếp hạng di tích, danh lam thắng cảnh quốc gia đặc biệt tại Quyết định số 1272/QĐ-TTg, ngày 12/8/2009 của Thủ tướng chính phủ.

Vì vậy, việc xây dựng tuyến cáp treo ở Vườn quốc gia Phong Nha - kẻ Bàng phải được thực hiện theo quy định của Luật di sản văn hóa năm 2001.

Đặc biệt, theo hướng dẫn thực hiện Công ước về Bảo vệ Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới, nêu rõ:


"Ủy ban Di sản Thế giới mời cái Quốc gia thành viên của Công ước thông báo với Ủy ban thông qua Ban Thư ký, dự định tiến hành hoặc cho phép tiến hành ở một khu vực được Công ước bảo hộ, những công việc tu bổ lớn hay những hoạt động xây dựng mới có thể tác động đến Giá trị nổi bật Toàn cầu của di sản.
Quốc gia phải thông báo càng sớm càng tốt và trước khi đưa ra những quyết định khó có thể rút lại, để Ủy ban có thể giúp đỡ tìm kiếm các giải pháp phù hợp nhằm đảm bảo rằng Giá trị Nổi bật toàn cầu của di sản được bảo tồn đầy đủ".

Vì vậy, Bộ VHTT&DL thấy rằng, do chưa được nghiên cứu và xin ý kiến của chuyên gia trong và ngoài nước, đặc biệt là các chuyên gia của Trung tâm Di sản thế giới và cơ quan tư vấn cảu UNESCO là Hiệp hội bảo tồn thiên nhiên thế giới (IUCN) nên chưa thể bổ sung tuyến cáp treo vào quy hoạch Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng vào thời điểm hiện nay.

Hơn nữa, tháng 01/2014, VN đệ trình hồ sơ Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng đề nghị UNESCO công nhận lần e là Di sản Thiên nhiên Thế giới theo tiêu chí đa dạng sinh học, vì vậy, việc quản lý, bảo vệ Di sản Thiên nhiên Thế giới Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng phải được thực hiện nghiêm túc theo Hướng dẫn thực hiện Công ước Di sản Thế giới.

Trước đó, chia sẻ với Đất Việt, ngày 5/11/2014, ông Phan Đình Tân - người phát ngôn của Bộ VHTT&DL khẳng định: "Quảng Bình không có quyền động vào Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng cũng như không có quyền quyết định có được làm cáp treo vào hang Sơn Đoòng hay không. Đó là di sản thế giới nên phải được bảo tồn nghiêm ngặt theo đúng Luật di sản văn hóa và những cam kết thế giới mà VN là thành viên".

Ông Tân đánh giá cao sự tham gia đóng góp của doanh nghiệp vào sự phát triển kinh tế xã hội chung, tuy nhiên người phát ngôn của Bộ VHTT&DL cho rằng định hướng phát triển du lịch phải được tính toán cho đúng. Không thể vì mục đích kinh tế, mục đích phát triển du lịch mà làm bằng mọi giá.

Đồng tình với việc bảo tồn không có nghĩa là phải ôm khư khư, bảo tồn phải gắn liên với sự phát triển của con người. Song ông Phan Đình Tân vẫn khẳng định, bảo tồn và phát triển phải vì mục tiêu tăng trưởng bền vững, tức là phát triển kinh tế, đảm bảo môi trường an sinh, môi trường sinh thái chứ không phải bất chấp mọi thứ, phá hủy di sản hàng triệu triệu năm mới có để đánh đổi lấy lợi ích kinh tế trước mắt. Phong Nha-Kẻ Bàng là di rất quý giá, không phải có tiền có thể mua được.

Còn Bộ trưởng Bộ VHTT&DL Hoàng Tuấn Anh khẳng định với Đất Việt: "Hiện Bộ chưa nhận được văn bản UBND tỉnh Quảng Bình gửi nhưng tinh thần là cứ đúng Luật di sản mà làm!".

Về phía địa phương, ông Nguyễn Hữu Hoài - chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình cũng đã cam kết: "Nếu các bộ, ngành liên quan và UNESCO không đồng ý làm cáp treo thì tỉnh sẽ không làm".

.........................

Động/Hang Sơn Đoòng

Hang (hay còn gọi là động) Sơn Đoòng tọa độ 17°27'25.88"Bắc 106°17'15.36"Đông , tại xã Sơn Trạch huyện Bố Trạch tỉnh Quảng Bình - là hang động tự nhiên lớn nhất thế giới. Hang này nằm trong quần thể hang động Phong Nha-Kẻ Bàng. Hang là một phần của hệ thống ngầm nối với hơn 150 động khác ở Việt Nam tọa lạc gần biên giới với Lào. Báo New York Times xếp hang Sơn Đoòng vào vị trí thứ 8 trong 52 địa danh trong danh sách Những nơi nên đến năm 2014.

Dãy núi đá vôi vùng biên giới Việt-Lào có nhiều hang động như động Phong Nha đã biết đến từ lâu nhưng hang Sơn Đoòng chỉ được khám phá vào năm 1991 khi Hồ Khanh, một người dân địa phương tình cờ tìm ra khi lánh vào cửa hang để tránh mưa. Bẵng một thời gian đến năm 2006 khi đoàn thám hiểm Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh đến khu vực này thăm dò thì Hồ Khanh mới báo cho họ. Phải khó khăn lắm ông mới tìm lại được cửa hang vốn nằm sâu trong rừng già với địa hình khá hiểm trở, cách xa đường lớn và không thể phát hiện thấy trên Google Earth. Dưới sự hướng dẫn của ông, họ đã đi sâu vào hang, chụp ảnh, đo đạc và thu thập dữ kiện khoa học. Họ cũng đã dành vinh dự cho Hồ Khanh đặt tên hang này.

Ngày 22 tháng 4 năm 2009, phái đoàn Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh do Howard Limbirt dẫn đầu đã công bố việc phát hiện hang và cho rằng quy mô của hang Sơn Đoòng quả thực là lớn nhất thế giới.

Vào tháng 1 năm 2010, các nhà thám hiểm đã trở lại Sơn Đoòng để tìm hiểu thêm về hệ thống hang động này.

Hang Sơn Đoòng được hình thành khoảng 2-5 triệu năm trước, khi nước sông chảy ngang qua vùng đá vôi đã bị vùi lấp dọc theo một đường đứt gãy. Dòng nước làm sói mòn và tạo ra một đường hầm khổng lồ trong lòng đất dưới dãy núi. Tại những nơi đá mềm, phần trần sụp xuống tạo thành những lỗ hổng, lâu ngày tạo thành những vòm hang khổng lồ.

Hang có chiều rộng 150 mét, cao hơn 200 mét, dài ít nhất là 5 km. Chiều dài có thể còn sâu hơn nữa, tuy nhiên do điều kiện kỹ thuật giới hạn, các nhà thám hiểm thuộc Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh không thể đi hết chiều sâu của hang để xác định hang dài bao nhiêu.

Với kích thước như thế, hang Sơn Đoòng đã vượt qua hang Deer ở Vườn quốc gia Gunung Mulu của Malaysia (với chiều cao 100 m, rộng 90 m, dài 2 km) để chiếm vị trí là hang động tự nhiên lớn nhất thế giới.

Ngoài ra ở một số đoạn hang Sơn Đoòng còn có kích thước lớn tới 140 m x 140 m, trong đó có các cột nhũ đá cao tới 14 m. Một bức ảnh lộng lẫy do nhiếp ảnh gia Carsten Peter chụp vào tháng 5 năm 2010 ghi nhận đoạn hang có bề rộng khoảng 91,44 m, vòm hang cao gần 243,84 m - có thể chứa lọt một tòa nhà cao 40 tầng của thành phố New York (Mỹ).

Trong hang các nhà nghiên cứu còn tìm thấy một dòng sông ngầm dài 2,5 km và có cả những cột nhũ đá cao tới 70 m.

Tour khám phá cho du khách đã được tổ chức vào đầu tháng 8 năm 2013, chi phí mỗi khách 3000 đô la Mỹ. Đoàn khách đầu tiên gồm 6 người từ Hoa Kỳ, Nga, Úc và Na Uy. Họ trải qua 7 ngày 6 đêm khám phá hang Đoòng. 


(Theo Wikipedia)

---------------------

Quy định tại Luật di sản văn hóa:

Điều 13

Nghiêm cấm các hành vi sau đây:

1. Chiếm đoạt, làm sai lệch di sản văn hóa;

2. Hủy hoại hoặc gây nguy cơ hủy hoại di sản văn hóa;

3. Đào bới trái phép địa điểm khảo cổ; xây dựng trái phép; lấn chiếm đất đai thuộc di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh;

4. Mua bán, trao đổi và vận chuyển trái phép di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh; đưa trái phép di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia ra nước ngoài.

5. Lợi dụng việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa để thực hiện những hành vi trái pháp luật.

 Điều 32

1. Các khu vực bảo vệ di tích bao gồm:

a) Khu vực bảo vệ I gồm di tích và vùng được xác định là yếu tố gốc cấu thành di tích, phải được bảo vệ nguyên trạng;

b) Khu vực bảo vệ II là vùng bao quanh khu vực bảo vệ I của di tích, có thể xây dựng những công trình phục vụ cho việc phát huy giá trị di tích nhưng không làm ảnh hưởng tới kiến trúc, cảnh quan thiên nhiên và môi trường - sinh thái của di tích.

Trong trường hợp không xác định được khu vực bảo vệ II thì việc xác định chỉ có khu vực bảo vệ I đối với di tích cấp tỉnh do Chủ tịch ủy ban Nhân dân cấp tỉnh quyết định, đối với di tích quốc gia do Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thông tin quyết định, đối với di tích quốc gia đặc biệt do Thủ tướng Chính phủ quyết định.

2. Việc xây dựng các công trình ở khu vực bảo vệ II quy định tại điểm b khoản 1 Điều này đối với di tích quốc gia và di tích quốc gia đặc biệt phải có sự đồng ý bằng văn bản của Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thông tin, đối với di tích cấp tỉnh phải có sự đồng ý bằng văn bản của Chủ tịch ủy ban Nhân dân cấp tỉnh.

3. Các khu vực bảo vệ quy định tại khoản 1 Điều này được xác định trên bản đồ địa chính, kèm theo biên bản khoanh vùng bảo vệ và phải được các cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận trong hồ sơ di tích.

Điều 33

1. Tổ chức, cá nhân là chủ sở hữu hoặc được giao quản lý, sử dụng di tích có trách nhiệm bảo vệ di tích đó; trong trường hợp phát hiện di tích bị lấn chiếm, hủy hoại hoặc có nguy cơ bị hủy hoại phải kịp thời có biện pháp ngăn chặn và thông báo cho cơ quan chủ quản cấp trên trực tiếp, ủy ban Nhân dân địa phương hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền về văn hóa - thông tin nơi gần nhất.

2. Ủy ban Nhân dân địa phương hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền về văn hóa - thông tin khi nhận được thông báo về di tích bị hủy hoại hoặc có nguy cơ bị hủy hoại phải kịp thời áp dụng các biện pháp ngăn chặn, bảo vệ và báo cáo ngay với cơ quan cấp trên trực tiếp.

3. Bộ Văn hóa - Thông tin khi nhận được thông báo về di tích bị hủy hoại hoặc có nguy cơ bị hủy hoại phải kịp thời chỉ đạo và hướng dẫn cơ quan nhà nước có thẩm quyền ở địa phương, chủ sở hữu di tích áp dụng ngay các biện pháp ngăn chặn, bảo vệ; đối với di tích quốc gia đặc biệt phải báo cáo với Thủ tướng Chính phủ.

-------------------

Bài liên quan: