Thứ Bảy, 20 tháng 9, 2014

Một chú “Rùa Hồ Gươm” khác đang ở trại rắn Đồng Tâm?

Cát Hiệp

Cụ rùa Hồ Gươm có thể xem là quốc bảo, huyền thoại và là linh vật quốc gia. Loài rùa Hồ Gươm đang bên bờ vực tuyệt chủng và theo thông tin chính thống hầu như hiện chỉ có không quá hai cá thể khác cùng loài ở Đồng Mô, Hà Nội. Thế nhưng, ở Trại rắn Đồng Tâm (tỉnh Tiền Giang) đang có một chú “ba ba vàng” có nhiều đặc điểm giống nhau đến kỳ lạ với cụ rùa Hồ Gươm. Phải chăng đây chính là một cá thể rùa hồ gươm khác?

Rùa Hồ Gươm và "Ba ba vàng" giống nhau như hai ông cháu

Tháng 9-2012, tôi có dịp tham quan Trại rắn Đồng Tâm (tỉnh Tiền Giang). Ngoài những con rắn hổ mang chúa ấn tượng được nuôi rất nhiều tại đây, tôi chú ý đến một con vật “đặc biệt và kỳ lạ”, được nuôi trong một bể nước lớn, chung với vài con cá cảnh.

 Theo tấm bảng treo ngay trên thành bể, thì con vật này được đặt tên là “ba ba vàng” (con ba ba màu vàng). Trại Đồng Tâm đã giới thiệu đây là con vật đặc biệt hiếm, đặc biệt quí. Nhưng theo tôi thậm chí còn hơn thế nữa.

Qua thông tin do nhân viên trong trại cung cấp, có thể khẳng định chắc chắn 100% đây là con ba ba vàng (tạm đồng ý với tên gọi như vậy) duy nhất và chưa từng có con thứ hai ở Việt Nam, thậm chí trên toàn thế giới!.

 Qua tìm kiếm trên mạng internet và kiến thức sinh học thuộc loại “phổ thông” của mình, tôi thấy chưa thấy sách vở hay nhà khoa học nào nói rằng có một giống ba ba màu vàng và to lớn như vậy: ở cả Việt Nam hay trên thế giới.

Ngay giây phút đầu tiên khi mới nhìn thấy chú ba ba này, tôi đã buột miệng thốt lên kinh ngạc : “Ủa, đây chính là con rùa Hồ Gươm đây mà”.



Con ba vàng này là tuyệt hiếm

Đó là một con ba ba (hoặc giống con ba ba) có màu vàng sáng kỳ lạ và kích thước “khổng lồ” – nếu so sánh theo kích cỡ thường thấy của một con ba ba bình thường. Trong khi những con ba ba thông thường chỉ nặng khoảng một vài kg, thậm chí nặng tới cỡ 10kg đã được xem là cá biệt, hiếm gặp và kích thước mai cũng chỉ khoảng 50cm trở lại thì chú ba ba vàng này có cái mai phải khoảng 80cm, chiều dài cơ thể hơn 1m. Theo thông tin trên tấm bảng thì loài này nặng tới trên 30kg, nhưng theo cảm nhận của tôi thì chú ba ba này phải nặng hơn 30kg nhiều, và thực sự rất lớn. Nếu các bạn để ý chiều dài, tính theo các viên gạch men phía dưới (chiều ngang 25cm), thì sẽ thấy chú ba ba vàng này thực sự “khổng lồ”.

Càng nhìn kỹ, không hiểu sao, tôi càng thấy chú ba ba này có nhiều nét giống một cách kỳ lạ với cụ rùa huyền thoại ở Hồ Gươm. Ngoại trừ màu sắc là màu vàng, thì cả hai thực sự không khác nào hai ông cháu, cùng giống, cùng loài ! Từ chiếc mai trên lưng , cho đến dáng vẻ bơi lội, cái miệng, mũi, cho đến những chiếc móng dưới chân…

Ngay tối đó, tôi đã về so sánh, đối chiếu giữa những tấm ảnh chụp cụ rùa Hồ gươm và những tấm ảnh về chú ba ba vàng do tôi chụp. Thì thấy rất giống ! Hãy thử xem:


Rùa Hồ Gươm 

 Ba ba vàng Đồng Tâm
 








 
Dáng vẻ bề ngoài giống nhất so với những con khác đã được các nhà khoa học nói là cùng loài

Tôi không phải là nhà sinh học và hầu như không có kiến thức gì đáng nói về loài bò sát có mai nói chung hay rùa, ba ba nói riêng. Nhưng với lòng say mê khoa học, với niềm tự hào dân tộc (thực sự là như vậy), tôi thấy mình cần có trách nhiệm nói lên một cách công khai những nhận xét, nhận định của mình, dù có thể là ngô nghê đi chăng nữa. Để mong các nhà khoa học có thể tìm hiểu, nghiên cứu xem liệu có một mối dây liên lạc nào về dòng giống giữa hai con vật này hay không? Đặc biệt là trong bối cảnh cụ rùa Hồ Gươm và cả chú ba ba vàng này gần như là tuyệt hiếm, duy nhất. Và cả hai lại đang sống một mình vô cùng đơn độc, khả năng tuyệt chủng rất rõ ràng, nhãn tiền.

Biết đâu, vì một mối nhân duyên nào đó, mà cả hai là cùng dòng giống, hoặc có quan hệ bà con, họ hàng với nhau - thì liệu có mở ra cơ hội bảo tồn, duy trì nào hay không?

Qua báo chí, tôi biết rằng có nhà khoa học nước ngoài nào đó nói rằng cụ Rùa hồ Gươm và loài giải Thượng Hải (Trung Quốc) là cùng một loài và cũng chỉ còn có hai con giải Thượng Hải ở tuổi cụ kỵ bên Trung Quốc. Tuy nhiên, qua hình ảnh so sánh thì thấy rõ cụ rùa Hồ Gươm khác nhiều so với con giải Thượng Hải.



Giải Thượng Hải có vể bề ngoài khác biệt với Rùa Hồ Gươm: Chân có màng, mai đốm ...hộp sọ cũng khác nhau.

Tôi cũng biết hiện nay nhiều nhà khoa học tin rằng ( sau khi đã có kết quả giám định AND) là hai cá thể rùa rùa ở Đồng Mô (cũng ở Hà Nội và kích thước nhỏ ) là cùng loài với cụ rùa Hồ Gươm. Nhưng qua những bức ảnh mà tôi có từ mạng internet, tôi vẫn không thấy giống bằng chú ba ba vàng ở Tiền Giang.


Rùa Đồng Mô hiện được nhiều người công nhận là cùng loài với Rùa Hồ Gươm

Tất nhiên, dù không phải là nhà khoa hoc, tôi cũng biết rõ rằng không phải cứ bề ngoài giống nhau là có thể đánh giá là chung giòng giống. Nhưng sự giống nhau chính là đặc điểm nhận diện cơ bản và quan trọng. Không thể có chuyện hai con rùa (hay ba ba) cùng loài mà đặc điểm bên ngoài lại khác nhau.

Đất nước Việt Nam được xem là cái nội của sự đa dạng sinh học. Quả thật còn biết bao điều kỳ thú chưa được khám phá. Qua bài viết này, tôi cũng rất muốn có cơ hội để biết thêm về nguồn gốc của chú ba ba vàng cực hiếm ở trại Đồng Tâm này là ở đâu, ai bắt được, năm nào? … Và liệu có ai đã từng thấy con thứ hai như vậy ?

----------------