Thứ Bảy, 20 tháng 9, 2014

Vụ án “hình xăm con rết” & vấn đề bãi nại trong tố tụng hình sự

Cát Hiệp

"Bãi nại" là gì mà người ta phải bỏ tiền ra "mua" ? Trong khi hoàn toàn có thể được nạn nhân tự nguyện viết đơn bãi nại nếu kẻ phạm tội thực sự ăn năn hối cải. 

Nạn nhân Giang điều trị vết thương tại bệnh viện ( Ảnh báo Người Lao Động)

Bãi nại là gì?

“Bãi nại” có thể hiểu là việc từ bỏ/bãi bỏ việc khiếu nại/tố cáo của một cá nhân/tổ chức này đối với một cá nhân/tổ chức khác. Trong cuộc sống, việc bãi nại, hay thay đổi nội dung khiếu nại/tố cáo là điều hết sức bình thường và phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Tất nhiên, quyết định như thế nào hoàn toàn phụ thuộc vào người đã khiếu nại/tố cáo trước đó.

Tuy nhiên, thật bất ngờ là hiện nay chưa thấy có văn bản pháp luật nào - đặc biệt là trong pháp luật hình sự/tố tụng hình sự - định nghĩa hay qui định thế nào là “bãi nại” ?

Thông thường, trong một vụ việc/vụ án dân sự, bãi nại tương đương với việc “không khiếu nại nữa” hoặc “rút đơn/yêu cầu khởi kiện”.

Còn trong vụ việc có tính chất hình sự (phạm tội), thì bãi nại được hiểu là việc người bị hại (hoặc nạn nhân) có đơn (bằng văn bản đàng hoàng) gửi cơ quan đang tiến hành việc điều tra, giải quyết vụ việc (thường là cơ quan công an), nêu ý kiến không yêu cầu khởi tố hoặc rút đơn yêu cầu khởi tố đã gửi trước đó – đối với người đã có hành vi phạm tội đối với mình trước đó.

Hệ quả của việc bãi nại

Có thể nói, trong nhiều trường hợp, việc bãi nại của nạn nhân sẽ đến hệ quả pháp lý theo hướng “đặc biệt có lợi” cho người có hành vi phạm tội. Đó là việc họ sẽ không bị khởi tố, truy tố và xét xử đối với hành vi có dấu hiệu phạm tội của mình. Điều này có nghĩa là họ sẽ được, nói một cách nôm na là, “thoát tội”.

Cụ thể, tại điều 105 Bộ luật tố tụng hình sự quy định về việc "khởi tố vụ án hình sự theo yêu cầu của người bị hại".

Theo đó, các tội phạm sau đây chỉ được khởi tố khi có yêu cầu của người bị hại:

- Tội cố ý gây thương tích (khoản 1, điều 104 Bộ luật hình sự).

- Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh (khoản 1, điều 105 Bộ luật hình sự).

- Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng (khoản 1 - điều 106 - Bộ luật hình sự).

- Tội vô ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác (khoản 1- điều 108 - Bộ luật hình sự).

- Tội vô ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính (khoản 1 điều 109 - Bộ luật hình sự).

- Tội hiếp dâm (khoản 1 - Điều 111 - Bộ luật hình sự).

- Tội cưỡng dâm (khoản 1- điều 113 - Bộ luật hình sự).

- Tôi làm nhục người khác (khoản 1 - điều 121 - Bộ luật hình sự).

- Tội vu khống (khoản 1- điều 122 - Bộ luật hình sự).

- Tội xâm phạm quyền tác giả (khoản 1- điều 131 - Bộ luật hình sự).

- Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp (Khoản 1 - điều 171 - Bộ luật hình sự).

Trong số 11 tội danh nêu trên, nếu hành vi có dấu hiệu phạm tội đã bị khởi tố ở khoản 1 (có khung hình phạt nhẹ nhất) và sau đó được người bị hại có đơn bãi nại thì cơ quan điều tra sẽ đình chỉ việc điều tra, đình chỉ vụ án (không khởi tố vụ án). Trong trường hợp người bị hại đã yêu cầu khởi tố nhưng sau đó rút yêu cầu trước ngày mở phiên tòa sơ thẩm thì vụ án sẽ được đình chỉ.

Chính vì vậy, ngoài việc tự mình nhận thức được trách nhiệm bồi thường và “có lương tâm”, chủ động đến gặp, xin lỗi và bồi thường cho nạn nhân, thì không ít kẻ có hành vi phạm tội (có thể là “bị can” – nếu đã bị khởi tố hình sự) thường đến gặp nạn nhân để năn nỉ, thậm chí chi tiền ra để “mua” sự bãi nại của nạn nhân.

Vụ án cô gái bị xăm hình rết : Gia đình bà chủ xin nạn nhân bãi nại nhưng bị từ chối

Báo chí trong nước đầu tháng 4-2012 đồng loạt đưa tin về việc “gia đình bà chủ” Trâm Anh (đang bị tạm giam) đã đến thăm gia đình nạn nhân Nguyễn Thị Giang (SN 1991, quê ở xã Nghi Diên, Nghi Lộc, Nghệ An) và xin chị Giang làm đơn bãi nại.

Tuy nhiên, phía gia đình nạn nhân đã cương quyết từ chối yêu cầu này.

Bà Trần Thị Hoa, mẹ nạn nhân cho biết gia đình hiện đang rất mong mỏi pháp luật sớm đưa kẻ thủ ác ra tòa. Trước đó, 10-3, bà Hoa đã được công an TP Vũng Tàu mời vào trụ sở để làm việc. “Các anh công an đã thông báo tỉ lệ giám định thương tật cho cháu Giang là 30% và để hai gia đình gặp gỡ, thỏa thuận khắc phục hậu quả”.

Bà Hoa cho biết. : Chị gái bà chủ Trâm Anh, là bà Liễu đã đến xin lỗi gia đình, xin khắc phục hậu quả song yêu cầu gia đình bà Hoa phải có đơn bãi nại, yêu cầu thả tự do cho bà Trâm Anh. Chuyện đã xảy ra, gia đình tôi có thể tha thứ, có thể xin giảm án tại tòa nếu họ thực sự ăn năm chứ chúng tôi không bãi nại”, bà Hoa kiên quyết.

Ý kiến trên các mạng xã hội cũng bày tỏ quan điểm không nên bãi nại mà cần đưa ra xét xử nghiêm khắc hành vi vô nhân tính của bà chủ Trâm Anh.

Trước đó, ngày 17-12-2011, Bệnh viện Thu Cúc đã đón chị Giang từ trong Nghệ An ra Hà Nội để điều trị. Các vết xăm ở má trái và 2 vết ở ngực do được xóa bằng laser CO2 nên đã để lại tổn thương khá sâu và tương đối phức tạp.

Theo báo Người Lao Động : “ít ngày sau, chị gái bà chủ Trâm Anh đã cùng chồng và hai người nữa ra tận Nghệ An, tìm đến nhà bà Hoa, chị Giang nói là thăm gia đình và xin lỗi gia đình, dòng tộc của chị Giang. Đây là lần đầu tiên gia đình của bà Trâm Anh ra gia đình cô gái bị xăm rết để xin lỗi. Gia đình bà chủ Trâm Anh vẫn kiên quyết đòi bãi nại mới chịu thương lượng về việc đền bù nên hai bên không thỏa thuận được”.

-------------------

Nội dung vụ án:

Ngày 5-4-2012, CQĐT Công an TP Vũng Tàu (Bà Rịa - Vũng Tàu) cho biết đã kết thúc điều tra, chuyển hồ sơ sang Viện kiểm sát vụ án thiếu nữ bị cạo trọc đầu, xăm hình quái thú lên mặt.

Kết luận điều tra cho biết, tháng 3-2008, chị Nguyễn Thị Giang, 21 tuổi, quê Nghi Lộc, Nghệ An vào làm thuê cho gia đình Nguyễn Thị Anh (Trâm Anh), 34 tuổi, trú số 3 Lê Quang Định, Thắng Nhất, TP Vũng Tàu, với tiền công 2 triệu đồng/tháng.

Cuối tháng 11-2011, do nghi ngờ Giang có quan hệ tình dục với chồng mình, Trâm Anh đã đánh đập, tra khảo, hù dọa tạt axit và đưa Giang về nhà mẹ ruột của mình, dùng kéo, tông đơ cạo trọc đầu.

Ngày 29-11-2011, Trâm Anh sai người làm là Nguyễn Thị Hương, 21 tuổi, quê Nghi Lộc, Nghệ An chở chị Giang đến tiệm xăm hình trên đường Hoàng Hoa Thám, phường 2, TP Vũng Tàu, thuê Trần Đại Long (22 tuổi) xăm ba con rết lên ngực, mặt.

Sau đó Trâm Anh mua ba vé ôtô cho chị Giang, Nguyễn Thị Lan (chị ruột của Giang) và Hoàng Thị Oanh (con dì ruột của Giang) về quê.

Ngày 17-12-2011, Bệnh viện đa khoa quốc tế Thu Cúc (Hà Nội) nhận điều trị, xóa hình xăm, tẩy sẹo miễn phí cho chị Giang.

Ngày 20-12-2011, Công an TP Vũng Tàu đã khởi tố vụ án, bắt khẩn cấp Trâm Anh và Nguyễn Thị Hương.

Cơ quan pháp y giám định tỷ lệ thương tật của chị Giang là 30%. Chị Giang yêu cầu Trâm Anh đền bù 367,3 triệu đồng.

-------------------------

Qui định của pháp luật:

Tội làm nhục người khác

1. Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ một năm đến ba năm:
a) Phạm tội nhiều lần;
b) Đối với nhiều người;
c) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
d) Đối với người thi hành công vụ;
đ) Đối với người dạy dỗ, nuôi dưỡng, chăm sóc, chữa bệnh cho mình.
3. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm.

(Điều 121 Bộ luật hình sự)

----------------------------

Hình sự