Thứ Sáu, 8 tháng 8, 2014

Trang web của Đoàn luật sư TP.HCM bị chặn

BLA: Ngày hôm nay 8-8-2014 khi vào website của Đoàn luật sư TP.Hồ Chí Minh thì thấy đã bị chặn. Ai chặn? Chặn vì mục đích gì? Sao lại chặn một diễn đàn của một tổ chức nghề nghiệp hợp pháp như Đoàn luật sư TP. Hồ Chí Minh? - câu hỏi này xin dành cho những người có thẩm quyền. 

Nhưng theo tôi, có thể khẳng định việc này nếu không phải do những kẻ xấu (hacker) thực hiện, thì đây là trò không chính danh, không hay ho gì. Vì đây là trang web của Đoàn luật sư TP.HCM chứ không phải một cá nhân, hay của luật sư Nguyễn Đăng Trừng.



Trên trang website của Đoàn luật sư TP. Hồ Chí Minh có đăng một bài viết của tôi - nói về một khía cạnh trong hoạt động luật sư tại Việt Nam hiện nay. Bài viết này trước đó đã đăng trên báo Tuổi Trẻ và sau đó Liên đoàn luật sư Việt Nam cũng đăng lại trên website của liên đoàn. Nay trang web của Đoàn chưa biết rồi sẽ ra sao, tui backup ở đây để làm tư liệu kỷ niệm vậy. Lòng thấy buồn.

------------------------

 “Đương sự có quyền không trả lời câu hỏi của luật sư”(?)

Luật sư TRẦN HỒNG PHONG

Vài năm gần đây, trong phiên tòa xét xử các vụ án dân sự, có hiện tượng khi luật sư đặt câu hỏi, chủ tọa thường giải thích với đương sự rằng họ có quyền “không trả lời câu hỏi của luật sư”. Tôi cho rằng điều này là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, hạn chế quyền và nghĩa vụ chứng minh của các bên.

Với tư cách là luật sư bảo vệ quyền lợi cho thân chủ của mình, trong phần hỏi tại phiên tòa xét xử, tôi đã từng rất nhiều lần không nhận được kết quả từ câu hỏi của mình. Mặc dù đó là những câu hỏi rất “đắt”, mà tôi đã phải tốn nhiều công sức suy nghĩ, chuẩn bị, với mong muốn qua câu trả lời sẽ tìm ra chứng cứ, thông tin, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng một cách hiệu quả hơn. Lý do là vì khi thấy đương sự lúng túng khi nghe câu hỏi, thì vị chủ tọa luôn giải thích rằng “ông/bà có quyền không trả lời câu hỏi của luật sư ”.

Sự giải thích như vậy đang ngày càng phổ biến, công khai và đã trở nên bình thường ở các phiên tòa. Đến mức tôi có cảm giác hình như ngành tòa án đã tập huấn, hướng dẫn thống nhất về vấn đề này. Nếu như nhiều năm trước đây, cũng trong tình huống như vậy tòa chỉ nói với đương sự là “nếu không biết thì trả lời không biết” thì hiện nay đã “nâng cấp” lên thành “có quyền không trả lời câu hỏi của luật sư”.

Theo tôi, việc tòa giải thích và áp dụng như vậy là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, được quy định rõ trong Bộ luật tố tụng dân sự. Theo quy định, trong vụ án dân sự, các bên đương sự có quyền và nghĩa vụ chứng minh - bằng cách đưa ra các chứng cứ, ý kiến pháp lý nhằm chứng minh cho yêu cầu, quan điểm của mình là có căn cứ. Chính dựa trên chứng cứ của các bên, mà tòa có cơ sở để xem xét, đưa ra phán xét của mình.

Một trong những nguồn chứng cứ là “lời khai của đương sự”. Để có được lời khai của đương sự, không gì khác hơn là phải thông qua các câu hỏi. Kết quả trả lời câu hỏi bất luận có nội dung như thế nào, thậm chí chỉ qua thái độ trả lời của đương sự ra sao, đều có ý nghĩa rất quan trọng, góp phần cung cấp thông tin, chứng cứ, đánh giá về mặt chủ quan, khách quan, sự liên quan của đương sự đối với các tình tiết trong vụ án mà tòa đang xét xử. Rõ ràng, khi luật sư hỏi, đương sự trả lời là “tôi không biết” vẫn có ý nghĩa và giá trị hơn là đương sự không trả lời.

Điều đáng nói hơn là trong khi các câu hỏi của Hội đồng xét xử, của kiểm sát viên đều bị tòa buộc đương sự phải trả lời, thì câu hỏi của luật sư lại bị tòa hết sức xem nhẹ, thậm chí “vứt vào sọt rác” như vậy là sự bất công, phân biệt.

Tại Bộ luật tố tụng dân sự quy định rõ về quyền tham gia hỏi của luật sư, cũng như nghĩa vụ phải trả lời câu hỏi của đương sự. Trong quy định về Biên bản phiên tòa cũng nêu rõ phải ghi nhận đầy đủ diễn biến phiên tòa, “các câu hỏi, câu trả lời và phát biểu tại phiên tòa”. Mặt khác, luật cũng quy định việc xét xử phải căn cứ vào kết quả tranh tụng, bao gồm cả kết quả hỏi – trả lời. Vậy mà tòa lại cho phép đương sự được quyền không trả lời câu hỏi của luật sư cũng chính là ngăn cản quyền hỏi của luật sư vậy.

Xét về mặt nội dung, nếu đương sự có quyền không trả lời câu hỏi của luật sư, tức là sẽ có một số vấn đề, tình tiết trong vụ án không được công khai, sáng tỏ. Khi đó, rõ ràng việc xét xử sẽ trở nên thiếu khách quan và phiến diện.

Bộ luật tố tụng dân sự sửa đổi năm 2011 đã đưa vào một nội dung mới (điều 23a), quy định về việc “bảo đảm quyền tranh luận trong tố tụng dân sự”. Thế nhưng, chỉ riêng việc tòa cho rằng đương sự có quyền không trả lời câu hỏi của luật sư, đã cho thấy quyền tranh luận đã bị thụt lùi trên thực tế.

------------------------

Ghi chú: Bài viết này được đăng trên báo Tuổi Trẻ ngày 19-10-2013 và nguyệt san Luật sư của Đoàn luật sư TP.HCM số tháng 10-2013. Bài trên báo Tuổi Trẻ được biên tập vài câu:

http://tuoitre.vn/Chinh-tri-xa-hoi/Phap-luat/574783/duong-su-co-quyen-khong-tra-loi-cau-hoi-cua-luat-su-!.html

--------------------

Cập nhật ngày 4-10-2014:  Website của Đoàn luật sư TP. HCM đã hoạt động trở lại! 

Sau một thời gian bị chặn, từ đầu tháng 10-2014 (không chính xác), website của Đoàn luật sư TP. HCM đã hoạt động trở lại.

-------------------------

Bài liên quan: