Thứ Tư, 30 tháng 7, 2014

Trung Quốc và trận chiến chống "khủng bố", đòi ly khai ... ở khu tự trị Tân Cương

Xuân Hoàng

BLA: Bài viết này sẽ cập nhật và bổ sung thông tin về những vụ khủng bố và chống khủng bố xảy ra tại khu tự trị Tân Cương, Trung Quốc, nơi được chủ tịch Tập Cận Bình gọi là "mối hiểm họa quốc gia". Qua đó, có thể hình dung phần nào tình hình chính trị xã hội phức tạp ở đất nước rộng lớn và đang có tham vọng độc chiếm biển Đông này.

Cảnh sát Trung Quốc trong cuộc diễn tập chống khủng bố ở Urumqi ngày 26-4-2014 - Ảnh: Reuters

---------------------

Tháng 8/2014:

Phiến quân Hồi giáo Iraq âm mưu thánh chiến tại Tân Cương, Trung Quốc

Nhóm phiến quân Nhà nước Hồi giáo Iraq đang lên kế hoạch mở rộng cuộc thánh chiến tới khu tự trị Tân Cương ở tây bắc Trung Quốc, tuần báo Phượng Hoàng bằng tiếng Hoa đưa tin.

Nhà nước Hồi giáo Iraq (IS), trước đó lấy tên là Nhà nước Hồi giáo Iraq và Syria (ISIS) và tự nhận là tổ chức lãnh đạo của người Hồi giáo trên toàn thế giới, hiện đang đối mặt với các cuộc không kích của Mỹ tại Iraq nhằm bảo vệ các nhà ngoại giao Mỹ và các nhóm thiểu số khỏi điều mà Tổng thống Mỹ gọi là “một hành động có nguy cơ diệt chủng”.


Abu Bakr al-Baghdadi, lãnh đạo của IS

Abu Bakr al-Baghdadi, lãnh đạo của IS, đã xuất hiện trước công chúng lần đầu tiên tại một nhà thờ Hồi giáo ở Mosul, miền bắc Iraq hôm 5/7 và kêu gọi người Hồi giáo khắp thế giới tham gia cùng ông trong một cuộc thánh chiến chống phương Tây.

Một ngày trước đó, vào đúng quốc khánh Mỹ 4/7, lãnh đạo IS Abu Bakr al-Baghdadi đã công bố một đoạn video vạch chi tiết các kế hoạch mở rộng của nhóm, tuyên bố rằng ông đã lên kế hoạch báo thù nhằm vào những ai tước mất quyền lợi của người Hồi giáo tại 20 quốc gia trên khắp thế giới, trong đó Trung Quốc đứng đầu danh sách. Những nơi khác được đề cập có Ấn Độ, Palestine, Somalia, Bán đảo Ả-rập và Caucasus.

“Vì Thượng đế, chúng tôi sẽ trả thù. Dù tốn thời gian nhưng chúng tôi sẽ trả thù và sẽ trả thù gấp đôi và nhiều hơn thế”, Al-Baghdadi tuyên bố.

“Sẽ có ngày người Hồi giáo trở thành những người đứng đầu. Những ai dám đứng lên chống lại họ sẽ bị trừng phạt”, lãnh đọa IS nói thêm.

Trong đoạn video, Al-Baghdadi đã nhắc tới Trung Quốc và Tân Cương nhiều lần, chỉ trích chính sách của Bắc Kinh chống lại người Hồi giáo trong khu vực và kêu gọi tất người Hồi giáo tại Trung Quốc thể hiện lòng trung thành với ông ta.

Tân Cương là nơi sinh sống của người thiểu số Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ, từ lâu vốn cáo buộc chính phủ Trung Quốc đàn áp tự do văn hóa và tôn giáo của họ.

Bắc Kinh cáo buộc người Duy Ngô Nhĩ đứng sau hàng loạt các vụ tấn công khủng bố trong và ngoài khu vực trong những năm gần đây, trong đó có một vụ tấn công hồi cuối tháng trước, khiến 100 người chết và hơn 200 người bị bắt. Đây là vụ tấn công đẫm máu nhất làm chấn động khu vực sau các vụ bạo động tại thủ phủ Urumqi vốn làm 197 người chết và 1.700 người khác bị thương hồi năm 2009.


Trưởng công an Trung Quốc Quách Thanh Côn đã tới thăm Tân Cương 3 lần chỉ trong năm nay để giám sát các chiến dịch duy trì ổn định và chống khủng bố.

----------------------

Tháng 7/2014: 

Cảnh sát Trung Quốc giết hàng chục kẻ "khủng bố" Tân Cương

Ngày 29-7-2014, truyền thông Trung Quốc đưa tin hàng chục người đã chết và bị thương trong một vụ “tấn công khủng bố” ở khu tự trị Tân Cương, quê hương của người thiểu số Uighur. Tân Hoa xã dẫn nguồn tin nhà chức trách địa phương cho biết một nhóm người cầm dao đã tấn công một đồn cảnh sát và vài văn phòng chính phủ, đập phá xe cộ ở hai thị trấn thuộc huyện Shache, vùng Kashgar. 31 xe ô tô bị đập phá, 6 chiếc bị đốt.

Tân Hoa Xã dẫn lời cảnh sát cho biết một băng nhóm đã dùng dao, búa tấn công trụ sở chính quyền thị trấn Tây Hồ và đồn cảnh sát. Sau đó, một số di chuyển đến thị trấn lân cận và đâm chém người dân trên đường, đồng thời đốt phá ô tô vô tình đi ngang qua.

“Hàng chục thường dân Duy Ngô Nhĩ và người Hán đã bị thương và thiệt mạng. Cảnh sát có mặt ở hiện trường đã bắn chết hàng chục thành viên của băng nhóm. Điều tra ban đầu cho thấy đây là vụ tấn công khủng bố đã được lên kế hoạch trước”.


Những chiếc ô tô bị nghi can khủng bố đốt phá hôm 28-7-2014. Ảnh: MẠNG CỔ THÀNH

Dilxat Raxit, người phát ngôn của nhóm người Duy Ngô Nhĩ ở ngoài Trung Quốc, viết trong một bức email gửi truyền thông rằng hơn 20 kẻ tấn công là người Duy Ngô Nhĩ bị giới chức Trung Quốc bắn chết, trong khi an ninh Trung Quốc nói có 13 kẻ tấn công thiệt mạng và bị thương. Ngoài ra, giới chức trách bắt giữ khoảng 67 người.

Tân Cương là khu vực tập trung đông người thiểu số Uighur có ngôn ngữ, văn hóa hoàn toàn khác biệt người Hán và theo đạo Hồi.

Kể từ tháng 8-2008, các vụ bạo lực liên tục nổ ra ở khu tự trị này.

Vụ nghiêm trọng nhất gần đây diễn ra ngày 22-5-2014 tại thành phố Urumqi, thủ phủ Tân Cương. Một nhóm người Uighur đã đánh bom khu chợ trời Urumqi làm 39 người thiệt mạng và 94 người bị thương.

Trước đó hôm 30-4-2014, hai người đánh bom liều chết ở nhà ga Urumqi, tám người khác đâm dao vào hành khách, làm tổng cộng hai người chết và 80 người bị thương.

Kể từ tháng 5-2014, chính quyền Trung Quốc đã bắt giữ và xử tù hàng trăm người Uighur ở Tân Cương vì tội “khủng bố”. Hàng chục người đã bị tử hình.

Mới đây, Bắc Kinh ra lệnh cấm hành khách ở Tân Cương mang bật lửa, vật sắc nhọn và chất lỏng lên xe buýt để đề phòng nguy cơ tấn công. Cảnh sát sẽ có mặt ở các trạm xe buýt để tuần tra.

Các tổ chức người Uighur ở nước ngoài cáo buộc Bắc Kinh thực hiện chính sách đàn áp văn hóa, tôn giáo và kinh tế đối với người Uighur địa phương, khiến bạo động bùng nổ.

--------------

Bắt giữ hơn 400 khủng bố tại Tân Cương

Truyền thông nhà nước Trung Quốc ngày 7-7-2014 cho biết nước này đã triệt phá hơn 40 “băng nhóm khủng bố bạo lực” và bắt giữ hơn 400 người tại Tân Cương kể từ khi nhà chức trách bắt đầu chiến dịch trấn áp hồi tháng 5/2014.

Theo Nhật báo Pháp chế của Đảng Cộng sản Trung Quốc, “trong số những trường hợp này, các cơ quan công an đã nhận được bằng chứng từ công chúng trong 10 vụ, dẫn tới việc bắt giữ hơn 100 người, tịch thu một lô các thiết bị nổ, nguyên liệu thô và dụng cụ”. Giới chức địa phương cũng tịch thu được nhiều tài liệu có nội dung tuyên truyền tôn giáo cực đoan.

Đây là con số mới nhất thể hiện những nỗ lực của Trung Quốc trong việc ngăn chặn các nhóm được cho là chịu trách nhiệm cho hàng loạt vụ tấn công đẫm máu mà Bắc Kinh đổ trách nhiệm cho người Hồi giáo và lực lượng ly khai tại Tân Cương. Các nhóm người Duy Ngô Nhĩ lưu vong và những nhà hoạt động nhân quyền cho rằng chính sách đàn áp của chính phủ Bắc Kinh ở Tân Cương, bao gồm kiểm soát người Hồi giáo, đã gây ra tình trạng bất ổn. Tuy nhiên, Bắc Kinh phủ nhận hoàn toàn thông tin này.

Tân Cương rất giàu tài nguyên, có vị trí chiến lược ở biên giới Trung Á và rất quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng của Trung Quốc.

---------------------

Tháng 6/2014:

Đồn cảnh sát bị tấn công, 16 người thương vong
Thứ Bảy, 12:22  21/06/2014

13 người đã thiệt mạng trong một vụ tấn công vào đồn cảnh sát ở khu tự trị bất ổn Tân Cương – Trung Quốc vào ngày 21-6-2014. Tân Hoa Xã dẫn thông báo của chính quyền địa phương mô tả những người thiệt mạng nói trên là “côn đồ” và vụ việc khiến 3 cảnh sát bị thương.

“Sáng 21-6-2014, một nhóm côn đồ lái xe vào một tòa nhà cảnh sát ở huyện Diệp Thành thuộc địa khu Kashgar và kích nổ bom” - trang web của chính quyền địa phương nêu rõ. Hiện vụ việc đang được điều tra.


Chính quyền Bắc Kinh tăng cường các biện pháp triệt hạ các vụ tấn công khủng bố ở Tân Cương. Ảnh: CHINA PRESS

Vụ việc xảy ra trong bối cảnh chính quyền Bắc Kinh dồn sức dẹp yên khu vực này sau một loạt vụ tấn công “khủng bố”. Các nhà chức trách Trung Quốc cáo buộc các nhóm Hồi giáo cực đoan người Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương gây ra những vụ tấn công trên.

Hồi đầu tuần, Trung Quốc đã xử tử hình 13 đối tượng bị kết tội liên can đến những vụ bạo động xảy ra tại Tân Cương.


Một ngày trước (ngày 20-6-2014), Bắc Kinh cho biết đang kiểm soát nội dung khuyến khích chủ nghĩa khủng bố và bạo lực trên mạng, chẳng hạn như các tài liệu hướng dẫn chế tạo bom. Tuy nhiên, một số nhà phân tích cho rằng chính sách cứng rắn mà Trung Quốc đang thực hiện sẽ không giúp giảm bớt được những vụ bạo động thường xảy ra trong khu vực này.

---------------

Bắc Kinh tử hình hàng loạt “khủng bố Tân Cương”

Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) đưa tin sáng 16-6-2014, tòa án tại Urumqi thuộc khu tự trị Tân Cương đã tuyên án tử hình 3 đối tượng tham gia vụ tấn công ở quảng trường Thiên An Môn tại Bắc Kinh.

Theo Tân Hoa Xã, Husanjan Wuxur, Yusup Umarniyaz và Yusup Ahmat lãnh án tử vì “tổ chức và cầm đầu nhóm khủng bố gây nguy hiểm cho an ninh”. Một đối tượng khác bị phạt tù chung thân trong khi 4 người nữa nhận án từ 5-20 năm tù giam với cùng tội danh “tham gia nhóm khủng bố”.

Vụ việc xảy ra ngày 28-10-2013 khi một ô tô lao thẳng vào đám đông ở Thiên An Môn, làm 5 người chết - trong đó có 3 người ngồi trên xe - và 40 người bị thương.


 3 bị cáo bị tuyên tử hình trong phiên tào xử vụ tấn công quảng trường Thiên An Môn sáng 16-6
Ảnh: Reuters

Cùng ngày, chính quyền Tân Cương hành quyết 13 người vì “tấn công khủng bố và phạm tội ác”. Theo Tân Hoa Xã, 13 người này dính líu vào 7 vụ án khác nhau, trong đó có 1 vụ “tấn công đồn cảnh sát, khách sạn, văn phòng chính phủ… khiến 24 cảnh sát và dân thường thiệt mạng ở thị trấn Lukqun, huyện Shanshan, tỉnh Turpan vào ngày 26-6-2013”.

Trước đó, ngày 15-6-2014, cảnh sát đã giết chết 2 trong số 3 nghi phạm dùng dao chém loạn xạ trong một sòng bài ở TP Hotan, Tân Cương. Có 4 nạn nhân bị thương nhẹ.

Gần đây, Trung Quốc liên tục hứng chịu những vụ tấn công mà chính quyền Bắc Kinh quy trách nhiệm cho người Duy Ngô Nhĩ ly khai ở Tân Cương.

-----------------------

Bài liên quan:

Trung Quốc và "Giấc mộng Trung Hoa"