Thứ Ba, 1 tháng 7, 2014

Những thông tin về bò tót ở Việt Nam

Xuân Hoa giới thiệu


Bò tót (Bos gaurus) là động vật thuộc bộ Guốc chẵn, họ Trâu bò (Bovidae), có lông màu sẫm và kích thước lớn, sinh sống chủ yếu ở vùng đồi của Ấn Độ và Đông Nam Á. Tại Việt Nam, bò tót được người dân tộc thiểu số gọi là con min, nghĩa là trâu rừng, do chúng có hình dáng tương tự loài trâu. Bò tót là loài bò rừng lớn nhất trong tự nhiên, to lớn hơn cả trâu rừng châu Á và bò rừng bizon Bắc Mỹ. Một con bò đực trưởng thành thường nặng hàng tấn.

Một con bò đực trưởng thành cao trung bình 1,8-1,9m, dài trung bình khỏang 3 m. Khối lượng trung bình của bò tót Ấn độ vào khoảng 1,3 tấn, bò tót Mã lai khoảng 1 tấn, và bò tót Đông Nam Á 1,5 tấn. Những con to có thể cao tới 2,1 - 2,2m, dài 3,6 - 3,8m và nặng hơn 1,7 tấn. Với vóc dáng này, bò tót là loài thú lớn thứ hai trên cạn về tầm vóc và chiều cao, chỉ xếp sau voi; chúng cao hơn cả 5 loài tê giác. 


Về khối lượng, bò tót đứng thứ tư trên cạn, sau voi, tê giác trắng và tê giác Ấn Độ. Con cái thấp hơn con đực khoảng 20 cm và nặng khoảng 60 - 70% khối lượng con đực. Bò đực có màu đen bóng, lông ngắn và và gần như trụi hết khi về già. Bò cái có màu nâu sẫm, những cá thể sống ở địa hình khô và thưa còn có màu hung đỏ.

Bò đực và cái đều có sừng. Sừng to, chắc, và uốn cong về phía trước. Chiều dài trung bình của sừng thường từ 80 – 85 cm ở bò đực, sừng bò cái ngắn, nhỏ hơn và uốn cong hơn. Trên trán, giữa 2 gốc sừng là 1 chỏm lông, thường có màu vàng. Mũi sừng có màu xanh xám, chuyền dần sang xám đen rồi đen bóng ở những chú bò già. Gốc sừng có màu xám đen, và có những lằn rãnh nằm ngang, gọi là răng. Phần giữa gốc sừng và mũi sừng có màu vàng nhạt.

Đuôi chỉ dài ngang đến khuỷu chân sau. Ở cả 4 chân, từ khuỷu chân trở xuống có màu trắng, trông giống như đi tất trắng. Con đực còn có 1 luống cơ bắp chạy dọc sống lưng đến quá bả vai, và một cái yếm lớn trước ngực, tạo ra một dáng vẻ rất kỳ vĩ.

Trong tự nhiên, bò tót sống thành từng đàn từ 8-10 cá thể. Những con bò đực già thường sống đơn độc hoặc hợp với nhau thành từng nhóm nhỏ. Bò tót thích ăn lá non, mầm tre non, cỏ non mới mọc ở nương rẫy cháy. Có thai khoảng 270 ngày, đẻ mỗi năm một lứa, mỗi lứa một con. So với bò rừng, bò tót dữ hơn, nguy hiểm cho người hơn. Khi bị bắn, bò rừng phân tán chạy trốn nhưng bò tót sẵn sàng tấn công kẻ thù. Bò tót khá hung dữ, chúng hay húc tung những chướng ngại vật.

Hiện nay (2014), tại Việt Nam dự đoán chỉ còn khoảng 300 con bò tót, phân bố chủ yếu tại vườn quốc gia Mường Nhé (Điện Biên), vùng rừng núi Tây Nguyên, vườn quốc gia Chư Mom Rây (Kon Tum) và vườn quốc gia Cát Tiên (Lâm Đồng) ... Tuy nhiên, những đàn bò tót này đang đứng trước hiểm họa diệt chủng cao do rừng bị chặt phá và nạn săn trộm thú quý.

Dưới đây là những thông tin về loài thú lớn và quý hiếm này tại Việt Nam. Bài viết sẽ liên tục được cập nhật thông tin.

-----------------------------

Tháng 6-2014: 2 bò tót xuất hiện ở Phú Yên

Báo Lao Động đưa tin chiều ngày 30-6-2014, ông Lê Quốc Sơn - người dân ở thôn Đồng Hội, xã Xuân Quang 1, huyện Đồng Xuân - cho biết, gần 20 ngày nay, hai con bò rừng được nghi là bò tót liên tục xuất hiện tại khu rừng suối Bà Tiền nằm cách khu dân cư thôn Đồng Hội khoảng 2km.

Hàng đêm, hai con bò tót này xuống núi và tìm thức ăn từ cây trồng của dân ở ven rừng. Đặc biệt, bò tót lựa chọn ăn cây bắp trồng của dân và đã phá hư hại khoảng 3000m2 cây bắp.

Theo ông Sơn, hai con bò nghi là bò tót có màu đen xám, chân lông trắng, sừng dài và nhọn; một con có trọng lượng khoảng 700kg, con lớn hơn 1 tấn. Hiện nhiều người dân ở xã Xuân Quang 1, huyện Đồng Xuân, hiếu kỳ vào tận rừng suối Bà Tiền trong đêm tối để “mục sở thị” bò rừng nghi là bò tót.

Ông Đặng Chí Hậu – Chủ tịch UBND xã Xuân Quang 1, khẳng định, thông tin bò tót ra khỏi rừng phá hoại mùa màng của dân là chính xác. “Vào 1 giờ sáng ngày 30-6-2014, chúng tôi đã mục kích ở bìa rừng và trực tiếp thấy một con bò rừng nghi là bò tót có trọng lượng khoảng 1 tấn xuống ăn bắp của dân. UBND xã đã có báo cáo cho UBND huyện và Hạt Kiểm lâm huyện Đồng Xuân để có biện pháp xử lý.” – ông Hậu nói.

Trước mắt, xã vận động bà con không tụ tập ở vùng có bò tót; đồng thời cử lực lượng lâm nghiệp theo dõi, đẩy đuổi bò tót nhằm hạn chế thiệt hại mùa màng.

---------------------

Bài liên quan: