Thứ Bảy, 26 tháng 7, 2014

Phiên tòa “xét xử công khai” cần phải thật sự công khai !


Luật sư NGÔ NGỌC TRAI

Luật sư Ngô Ngọc Trai vừa có “Đơn kiến nghị” đề nghị “cổng tòa án cần phải mở rộng để bất cứ người dân nào cũng có quyền vào tham dự phiên tòa”, bảo đảm tính công khai trong xét xử. Đơn kiến nghị của luật sư Ngô Ngọc Trai đề ngày 22 tháng 9 năm 2012, gửi tới Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Chánh án TAND TP. Hà Nội và các luật sư Việt Nam, các cơ quan báo chí. Dưới đây là nguyên văn phần nội dung Đơn kiến nghị của luật sư Trai gửi cho Bình luận án blog.

Một phiên tòa xét xử công khai tại trụ sở TAND TP. Hồ Chí Minh, từ trên xuống dưới : Hội đồng xét xử, người áo xanh bên phải là Kiểm sát viên giữ quyền công tố, đối diện bên tay trái là Thư ký phiên tòa. Đứng trước vành móng ngựa là các bị cáo, với sự "áp sát" của các cảnh sát tư pháp. Ngồi ở hàng đầu phía sau là bàn luật sư và phía sau nữa là những người dự khán ( ảnh minh họa)

ĐƠN KIẾN NGHỊ
(Về cách thức tổ chức phiên tòa xét xử công khai để nhân dân thực hiện quyền tham dự )

.....

II/ CĂN CỨ PHÁP LÝ THỰC HIỆN VIỆC KIẾN NGHỊ

Hiến pháp Việt Nam năm 1992 quy định: Điều 53. Công dân có quyền tham gia quản lý Nhà nước và xã hội, tham gia thảo luận các vấn đề chung của cả nước và địa phương, kiến nghị với cơ quan Nhà nước.

III/ NỘI DUNG VẤN ĐỀ KIẾN NGHỊ

Là một luật sư đã chứng kiến nhiều nỗi gian truân của người dân trong việc thực hiện quyền tham dự phiên tòa công khai. Tôi làm đơn này kiến nghị tới TAND tối cao, TAND thành phố Hà Nội, TAND các địa phương trên cả nước, đề nghị những người có thẩm quyền trách nhiệm xem xét lại cách thức tổ chức phiên tòa xét xử hiện nay, thay đổi cách thức tổ chức phiên tòa để người dân thực hiện quyền tham dự.

Xem xét các quy định pháp luật thì thấy rằng:

Bộ luật tố tụng hình sự quy định: Điều 18. Xét xử công khai

Việc xét xử của Toà án được tiến hành công khai, mọi người đều có quyền tham dự, trừ trường hợp do Bộ luật này quy định.

Trong trường hợp đặc biệt cần giữ bí mật nhà nước, thuần phong mỹ tục của dân tộc hoặc để giữ bí mật của đương sự theo yêu cầu chính đáng của họ thì Toà án xét xử kín, nhưng phải tuyên án công khai.

Bộ luật tố tụng dân sự quy định Điều 15. Xét xử công khai

1. Việc xét xử vụ án dân sự của Toà án được tiến hành công khai, mọi người đều có quyền tham dự, trừ trường hợp do Bộ luật này quy định.

2. Trong trường hợp đặc biệt cần giữ bí mật nhà nước, giữ gìn thuần phong mỹ tục của dân tộc, giữ bí mật nghề nghiệp, bí mật kinh doanh, bí mật đời tư của cá nhân theo yêu cầu chính đáng của đương sự thì Toà án xét xử kín, nhưng phải tuyên án công khai.

Luật tố tụng hành chính quy định: Điều 17. Xét xử công khai

Việc xét xử vụ án hành chính được tiến hành công khai. Trường hợp cần giữ bí mật nhà nước hoặc giữ bí mật của đương sự theo yêu cầu chính đáng của họ thì Toà án xét xử kín nhưng phải tuyên án công khai.

Quy định pháp luật là thế, nhưng thực tế bấy lâu nay người dân luôn bị những người bảo vệ cổng tòa án, lực lượng công an dẫn giải tội phạm giữ gìn trật tự phiên tòa, ngăn cản không cho vào trong sân tòa, không cho tham dự phiên tòa.

Quyền tham dự phiên tòa công khai của người dân đã bị xâm phạm tước đoạt thô bạo, đây là hiện tượng hết sức phổ biến xảy ra ở hầu hết các tòa án, chánh án tòa án nhân dân các cấp biết rất rõ nhưng bỏ mặc không có biện pháp xử lý.

Các ông bảo vệ cổng tòa án, lực lượng công an dẫn giải tội phạm giữ gìn trật tự phiên tòa, ngăn cản người dân tham dự phiên tòa thường đưa ra lý do là để giữ gìn an ninh trật tự phiên tòa. Đây là bao biện không thể chấp nhận được. Trách nhiệm của những lực lượng này là giữ an ninh trật tự, nhưng việc họ thực hiện công việc không được tước bỏ đi quyền của công dân đã được pháp luật quy định. Không thể vì sự yếu kém của họ mà đòi buộc người khác phải hy sinh quyền công dân.

Quy định phiên tòa xét xử công khai để bất cứ người dân nào cũng có quyền tham dự, đây là một phương thức tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật sinh động, quan trọng.

Rất nhiều người dân có con em là các bị cáo trong vụ án hình sự, nhưng không được tham dự phiên tòa để xem tòa án xét xử như thế nào, rất nhiều người dân đành phải đứng ngoài cổng tòa án nhòm ngó vào trong, không biết rằng họ đã bị tước đoạt quyền tham dự phiên tòa. Điều này có thể thấy bất cứ ngày nào có phiên tòa xét xử tại TAND thành phố Hà Nội, địa chỉ: số 43 Hai Bà Trưng, Hà Nội.

Một khách hàng của tôi kể rằng, tháng 9/2012 để được bảo vệ cho vào tham dự phiên tòa xử con em họ tại TAND thành phố Hà Nội, họ đã phải lót tay cho bảo vệ tòa án 1,5 triệu đồng để cho 4 người gồm bố, mẹ, chị gái và anh rể được qua cổng tòa án, họ bị yêu cầu không được vào phòng xử mà chỉ đứng ngoài hành lang nghe và nhìn vào phiên tòa xét xử.

Rõ ràng lực lượng bảo vệ tòa án và công an tư pháp giữ gìn trật tự phiên tòa, lâu nay thường xuyên tước bỏ quyền của người dân được tham dự phiên tòa công khai. Lãnh đạo các tòa án biết rõ điều đó, biết rõ như thế là xâm phạm quyền hợp pháp của công dân nhưng tiếp tay cho sai phạm, bỏ mặc không có biện pháp giải quyết.

IV/ KIẾN NGHỊ

Đảng và nhà nước đang chủ trương xây dựng nhà nước pháp quyền, xã hội thượng tôn pháp luật, ngành tư pháp đang chủ trương cải cách hoàn thiện hệ thống tư pháp. Hoạt động tổ chức phiên tòa xét xử hiện tại cần phải được nghiêm túc chấn chỉnh lại. Mọi rào cản ngăn trở người dân tham dự phiên tòa phải được dỡ bỏ. Cổng tòa án cần phải mở rộng để bất cứ người dân nào cũng có quyền vào tham dự phiên tòa. Hội trường xét xử cần được thu xếp gần cổng ra vào, không để heo hút sâu tít vào bên trong như hiện nay.

- Đề nghị tòa án nhân dân các cấp lưu tâm giải quyết kiến nghị

- Kính mong các luật sư đồng nghiệp có tiếng nói ủng hộ

- Kính mong các cơ quan báo chí quan tâm đưa tin phản ánh giúp đỡ

Tôi xin trân trọng cảm ơn!