Thứ Bảy, 26 tháng 7, 2014

Luật sư mặc áo gì?

Luật sư Trần Hồng Phong

BLA: Hiện nay Liên đoàn luật sư Việt Nam đã có quy định khi luật sư tham gia tranh tụng tại tòa sẽ phải đeo một cái cà vạt và một huy hiệu có logo của Liên đoàn luật sư. Tuy nhiên để đi đến quy định này trước đây đã có một lịch sử khá dài. Bài viết dưới đây của tôi đăng trên báo Pháp luật TP.HCM từ năm 2004 là một tư liệu tham khảo về vấn đề này. 

Trong khi hội đồng xét xử và kiểm sát viên đều nghiêm trang và đẹp với những bộ Veston màu đen và xanh thẫm thì các luật sư mỗi vị một kiểu, mỗi màu. Có vị vận veston, có vị chỉ đơn giản sơ mi. Màu sắc cũng đủ loại, trắng, thẫm hoặc có cả vẽ hoa, chim!

Ảnh: Một mẫu trang phục luật sư khá đẹp từng được nhà thiết kế Minh Hạnh đề xuất



Trăm hoa đua nở

Tại phiên Toà “lịch sử” vụ án Năm Cam, trên 70 vị luật sư tham gia bào chữa cho các bị cáo, nhiều vị ở tận Hà Nội, Hải Phòng…Các luật sư ngồi kín nửa phòng xử án A với trang phục rất đa dạng và có phần hơi…lộn xộn! Trong khi Hội đồng xét xử và kiểm sát viên đề nghiêm trang và đẹp với những bộ veston màu đen, và xanh thẫm thì các luật sư mỗi vị mỗi kiểu, mỗi màu. Có vị vận veston, có vị chỉ đơn giản là áo sơ-mi. Màu sắc cũng đủ loại, trắng, thẫm hoặc có cả vẽ hoa, chim! Nổi bật nhất là luật sư T. với bộ veston đỏ rực trông như một … nghệ sĩ. Phía nữ, người mặc comlê, người mặc áo dài, người lại mặc đầm, “trăm hoa đua nở”, rất vui mắt.


Hình ảnh thường thấy tại phiên tòa thời điểm 2005. Trong ảnh hai vị luật sư mặc áo trắng.

Nhìn chung, các luật sư ăn mặc không theo một nguyên tắc nào. Ở những toà cấp quận huyện, các vùng miền xa, có luật sư ra toà chỉ mặc áo ngắn tay, phần lớn không đeo cà vạt! Nhìn cứ … “thế nào ấy, chẳng oai phong gì cả” - như lời một người dân.

Sẽ ra sao nếu có vị luật sư nữ ra toà trong bộ trang phục quá mỏng? Hay luật sư đang có bầu thì mặc áo bầu ra bào chữa chăng? …

Cái áo không làm nên thầy tu, chúng ta không đặt nặng chuyện hình thức. Tuy nhiên, phải thừa nhận chính trang phục kiểu trăm hoa đua nở như hiện nay trong giới luật sư làm cho khung cảnh phiên toà nhiều khi có phần thiếu sự nghiêm túc, thống nhất. Vì vậy mà ít nhiều có ảnh hưởng (ít nhất là về mặt nhãn quan, cảm tính) đến yêu cầu bắt buộc của một phiên toà: uy nghi, trang trọng, nghiêm túc.

Có lẽ gây ấn tượng tốt cho mọi người nhất là hình ảnh luật sư Trương Thị Hoà … với những bộ áo dài nhã nhặn, đẹp một cách sang trọng và nữ tính. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng áo dài không nên vào toà án vì … không phù hợp với tính trang nghiêm nơi đây?

Cần đẹp cả hình thức


Một mẫu đang được Liên đoàn luật sư VN lấy ý kiến

Thực ra, luật sư ăn mặc như thế nào là quyền của họ, vì không có văn bản nào quy định về việc này. Tuy vậy, nhiều luật sư đều mong muốn giới luật sư có được những trang phục cho riêng mình sao cho vừa đẹp, vừa trang trọng, tạo ấn tượng đĩnh đạc khi ra Toà. Một bộ trang phục khi như thế còn góp phần tạo sự tự tin, nâng tầm vị thế của người luật sư tại phiên toà và trong xã hội.

Dù vậy, trang phục của luật sư không nên và không thể mang tính áp đặt như trong quân đội, hoặc quá cứng nhắc về những tiểu tiết … mà nên có định hướng, thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Hiện có hai luồng quan điểm, một cho rằng luật sư nên mặc veston, vừa hiện đại, gọn nhẹ, lại vừa phù hợp với trang phục của toà, viện. Nhưng cũng có ý kiến cho rằng luật sư nên mặc áo thụng, vừa mang tính truyền thống lại vừa thể hiện tính độc lập cần thiết của nghề luật sư.

Vài năm trước, nhà thiết kế Minh Hạnh đã thiết kế một vài mẫu trang phục dành cho luật sư, được nhiều người trong giới quan tâm, nhưng cho tới nay vẫn chỉ dừng lại như một … ý tưởng.

Trong các nội sung về cải cách tư pháp gần đây, có nhiều cải tiến, bổ sung về pháp luật theo hướng phát huy dân chủ, nâng cao vai trò, vị trí của người luật sư. Với đòi hỏi của thực tiễn, chúng tôi muốn đặt lại vấn đề trang phục của luật sư một lần nữa khi được biết Bộ tư pháp đang có những đề án về trang phục của các bên tham gia tố tụng tại toà án.

Luật sư ăn mặc trang trọng, chuyên nghiệp không chỉ là chuyện hình thức mà còn có thể góp phần quan trọng đến chấl lượng xét xử, tạo nên nét đẹp văn hóa trong tố tụng. Ông Trương Vĩnh Trọng, Trưởng ban nội chính Trung ương Đảng, Phó Ban thường trực cải cách tư pháp trung ương có lần nói : “Khi vào thăm toà án ở Trung Quốc, tôi cảm thấy “lạnh gáy” vì vẻ bề thế, uy nghi của toà, mọi người đều ăn mặc rất đẹp, rất trang trọng, ở ta cũng nên vậy”. (Ông Trương Vĩnh Trọng nay là Phó Thủ tướng Chính phủ- NV).


---------------------

Nước ngoài: Nhiều trường phái khác nhau 




Luật sư mặc veston trong một phiên tòa ở Mỹ

Hiện nay, phần đông các nước quy định luật sư mặc trang phục veston. Ở những nước có nền pháp luật Ang-lê, luật sư vẫn còn mặc áo thụng, đội đầu tóc giải như cách nay nhiều thế kỷ. Hiện ở Anh đang có đề án về cải cách trang phục luật sư. Theo đó, có hai phương án được đề nghị: vẫn mặc áo thụng nhưng bỏ đầu tóc giải hoặc chuyển qua mặc veston. Ở Mỹ, mỗi bang đều có quy định riêng về trang phục của luật sư nhưng đa phần là veston.

--------------------

Cái túi sau lưng áo thụng




Áo thụng hiện vẫn được dùng

Theo một luật sư, phía sau của tấm áo thụng của luật sư luôn đính một cái túi không có nắp. Việc này xuất phát từ thời La Mã cổ đại, khi có những người hiểu biết về pháp luật thường đứng ra bênh vục cho những kẻ bị kết án oan ức hoặc bé cổ thấp họng …

Các vị “thầy cãi” này không bao giờ lấy thù lao (vì lấy thù lao khi đó bị xem là động cơ không còn trong sáng, việc làm không còn cao thượng). Để tỏ lòng biết ơn, các đương sự thường chạy theo dúi quà hậu tạ thầy cãi! Không thể chối từ, thế là cái túi xuất hiện (khi đó cái túi rất to, có thể đựng được bánh mì, con gà …). Theo thời gian, cái túi thu nhỏ và ngày nay chỉ còn tính tượng trưng.

----------------------------

Bài gốc trên báo Pháp luật TP.HCM




--------------------------


Tố tụng