Thứ Bảy, 26 tháng 7, 2014

Cần bảo đảm quyền được xem biên bản phiên tòa

Luật sư Trần Hồng Phong

Theo qui định tại Bộ luật tố tụng dân sự, người tham gia tố tụng (nguyên đơn, bị đơn…) có quyền xem biên bản phiên tòa ngay sau khi phiên tòa kết thúc. Họ cũng có quyền yêu cầu thay đổi, bổ sung vào biên bản. Thế nhưng, hầu hết các phiên tòa hiện nay, trong phần giải thích quyền và nghĩa vụ của đương sự, chủ tọa thường chỉ nói chung chung mà không giải tích rõ về quyền được xem biên bản phiên tòa.

Biên bản phiên tòa ghi nhận diễn biến của phiên tòa. Trong ảnh : thư ký (thứ hai từ phải qua) đang ghi biên bản (ảnh minh họa)


Trong khi đó, có thể nói biên bản phiên tòa là một tài liệu tố tụng quan trọng, do thư ký phiên tòa lập, ghi chép lại diễn biến của phiên tòa từ đầu tới cuối, đặc biệt là “ghi các câu hỏi, trả lời và phát biểu tại tòa”.

Trên thực tế, đã có nhiều bản án bị huỷ, sửa … vì lý do trong phần nội dung đã không thể hiện đúng bản chất, diễn biến của phiên tòa. Trong khi đó, luật qui định việc phán quyết của Hội đồng xét xử phải căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, vào các chứng cứ do các bên đưa ra … .

Việc gần đây, trong vụ án một đương sự khởi kiện Công ty Điện lực Tân Bình, bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân quận Tân Bình đã bị tòa án TP.Hồ Chí Minh xử phúc thẩm tuyên huỷ vì có nhiều tình tiết chưa được sáng tỏ do nguyên đơn đưa ra, được ghi nhận trong biên bản phiên tòa “nhưng trong bản án lại không hề đề cập đến” - là một ví dụ về ý nghĩa tố tụng của biên bản phiên tòa.

Vì biên bản phiên tòa là một tấm gương trung thực, phản ánh chính xác và đầy đủ diễn biến của phiên xét xử công khai - dĩ nhiên là, với điều kiện thư ký phiên tòa phải thực hiện đúng chức trách của mình, nên vậy cần phải bảo đảm quyền được xem biên bản phiên tòa của đương sự.

Tôi cho rằng khi xét xử, Hội đồng xét xử cần giải thích rõ về quyền được xem biên bản phiên tòa – điều này thực tế lâu nay không hề có. Ngoài ra, luật cũng cần qui định các đương sự được quyền yêu cầu tòa cung cấp bản trích hoặc sao biên bản phiên tòa. Đặc biệt là trong trường hợp đương sự có yêu cầu kháng cáo xét xử phúc thẩm hay giám đốc thẩm bản án. Những người có thẩm quyền cần phải xem xét và xác định biên bản phiên tòa là một trong những chứng cứ quan trọng – liên quan và phản ánh quá trình xét xử của Hội đồng xét xử, từ đó có thể xác định được chất lượng xét xử, sự đúng đắn của bản án …

Có như vậy, tính minh bạch, khách quan và công khai của phiên tòa mới được bảo đảm và nâng lên một bước, đồng thời góp phần hạn chế những tiêu cực trong công tác xét xử. Chẳng hạn như khi Hội đồng xét xử cố tình không ghi nhận các yêu cầu, lý lẽ, chứng cứ của một bên vào trong bản án, làm cho bản chất sự việc bị bóp méo, thậm chí thay đổi thì đã có biên bản phiên tòa “làm chứng” về việc này.

(Bài viết này đã được đăng trên tờ Thời báo Kinh tế Sài Gòn)

-------------------------

Biên bản phiên toà

1. Biên bản phiên toà phải ghi đầy đủ các nội dung sau đây:

a) Các nội dung chính trong quyết định đưa vụ án ra xét xử quy định tại khoản 1 Điều 195 của Bộ luật này;

b) Mọi diễn biến tại phiên toà từ khi bắt đầu cho đến khi kết thúc phiên toà;

c) Các câu hỏi, câu trả lời và phát biểu tại phiên toà.

2. Ngoài việc ghi biên bản phiên toà, việc ghi âm, ghi hình về diễn biến phiên toà chỉ có thể được tiến hành khi được sự đồng ý của Hội đồng xét xử.

3. Sau khi kết thúc phiên toà, chủ toạ phiên toà phải kiểm tra biên bản và cùng với Thư ký Toà án ký vào biên bản đó.

4. Kiểm sát viên và những người tham gia tố tụng có quyền được xem biên bản phiên toà ngay sau khi kết thúc phiên toà, yêu cầu ghi những sửa đổi, bổ sung vào biên bản phiên toà và ký xác nhận.

(Theo điều 211 Bộ luật tố tụng dân sự)

---------------

Chú thích: Những người tham gia tố tụng gồm : nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, luật sư …

------------------------

Khoa học pháp lý
Hình sự
  1. Nhiều tình tiết lạ trong vụ đôi nam nữ chết trong xe hơi Fortuner tại Bình Dương (8/2014)
  2. Dùng hung khí chém vào đâu trên cơ thể thì bị truy tố tội "giết người"?
  3. Thoát án tử về tội tham nhũng nếu bồi thường 5 tỉ đồng?
  4. Mua bán trinh: phạm tội gì? ai phạm tội?
  5. Bàn về vấn đề đồng phạm trong vụ án nhà báo Hoàng Hùng
  6. Con tự tử, cha mẹ có chịu trách nhiệm?
  7. Mẹ giết con rồi tự vẫn – phạm tội gì?
  8. Suy nghĩ xung quanh bản án tử hình dành cho "tướng cướp" Hồ Duy Trúc (3/2014)
  9. "Công an đánh chết nghi can là hành vi phạm tội giết người" (3/2014)
  10. Vụ xử 5 công an đánh chết người: cần truy tố về hành vi "bắt người trái pháp luật" và "giết người"
  11. Trụ đèn rò điện gây chết người: Sẽ lại không có ai bị xử lý?
  12. Khoảng trống pháp luật & sự độc ác xung quanh cái chết của anh công nhân trốn trại Sơn Bồ Rót (7/2014)
Dân sự
  1. Lời nói đầu trong 5 bản Hiến Pháp và sự tiến – lùi của nền dân chủ tại Việt Nam
  2. Quyền được chết - tại sao không?
  3. Không ai có quyền bác bỏ ý chí của Trịnh Công Sơn, cho phép Khánh Ly sử dụng những ca khúc của ông (8/2014)
  4. Ngoại tình: đạo đức hay tội phạm?
  5. Mang thai hộ & các vấn đề pháp lý
  6. Hợp đồng hôn nhân: xu hướng tất yếu
  7. Báo mạng theo nhau đăng sai, trang nào xin lỗi?
  8. Quyền tài sản và thừa kế trên internet
  9. Vụ án "hoa hậu Mỹ Xuân môi giới mại dâm": Các bị cáo bị xâm hại quyền hình ảnh cá nhân !
  10. Tranh luận về xác lập quyền sở hữu: Tổ ong của ai?
  11. 5 triệu yen trong loa thùng cũ có thuộc về người mua ve chai?
  12. Chuyển nhượng tác quyền tại VN
  13. “Cuộc chiến” bảo vệ uy tín trên mạng internet
  14. Bán tranh giả là vi phạm tác quyền
  15. Vụ chìm tàu Dìn Ký & Bồi thường tổn thất tinh thần (5/2011)

Tố tụng
  1. "Quyền im lặng" cần được thực hiện và quy định ngay trong Hiến pháp
  2. Cần bảo đảm tính độc lập và công minh trong xét xử
  3. Tạm giam đang bị lạm dụng?
  4. Bị cáo ra tòa: Mặc áo tù hay áo thường?
  5. Chuyện công an bức cung, nhục hình & quyền bào chữa của công dân
  6. Suy nghĩ về 3 giải pháp chống bức cung nhục hình của ông Phó giám đốc công an TP.HCM (3/2014)
  7. Án oan, vì đâu? ...
  8. Án "bỏ túi" - giữ hay bỏ?
  9. Tòa không có quyền trả hồ sơ khi đã xét xử
  10. Định giá tài sản trong vụ án hình sự: Thiếu khoa học, bất hợp lý
  11. Án treo và khả năng “dại gì mà kháng cáo” của cựu chủ tịch Tiên Lãng
  12. Đương sự có quyền không trả lời câu hỏi của luật sư”(?)
  13. Hội thẩm nhân dân: Không thể “ngồi cho có”
  14. Luật sư “tố” tòa bỏ qua chứng cứ mới
  15. Vụ án Huyền Như: Tòa sơ thẩm có sai phạm và chưa làm rõ nhiều vấn đề
  16. Đơn tố cáo của một đương sự trong vụ án Huỳnh Thị Huyền Như lừa đảo 4.000 tỷ đồng
  17. Những vấn đề pháp lý xung quanh căn biệt thự 43 tỷ đồng mà Huyền Như kháng cáo đề nghị trả lại cho mẹ mình
  18. Luật sư của ông Trương Duy Nhất kiến nghị Tòa án triệu tập một số cán bộ lãnh đạo cao cấp của Đảng và Nhà nước tham dự phiên tòa