Thứ Bảy, 26 tháng 7, 2014

Trung Quốc phản đối giải Nobel Hòa bình dành cho Lưu Hiểu Ba, một công dân đang ở tù

Xuân Hoàng

Chính phủ Trung Quốc đã giận dữ lên án quyết định trao giải thưởng Nobel Hòa bình cho ông Lưu Hiểu Ba, một công dân của mình đang bị cầm tù vì tội chống Chính quyền. Hãng tin BBC ngày 9-10-2010 đưa tin Chính phủ Bắc Kinh đã triệu tập đại sứ Na Uy lên để phản đối việc trao giải Nobel hòa bình năm 2010 – vốn là một giải thưởng có uy tín vào bậc nhất trong lịch sử xã hội loài người, suốt hàng trăm năm qua – cho một công dân Trung Quốc là ông Lưu Hiểu Ba.

Ảnh: Ông Lưu Hiểu Ba - người được giải Nobel Hòa bình 2010 trong sự tức giận của Chính phủ Trung Quốc


Theo Chính phủ Trung Quốc, ông Lưu là một “tội phạm” do vậy, việc trao giải thưởng này đã vi phạm các nguyên tắc của việc trao giải Nobel và có thể gây nhiều tổn hại tới quan hệ với Na Uy.

Ông Lưu Hiểu Ba năm nay 54 tuổi, là người đã bị kết án 11 năm tù vào năm 2009 về tội “kích động lật đổ” sau khi soạn thảo ra bản Hiến chương 08, kêu gọi dân chủ đa đảng và tôn trọng nhân quyền tại Trung Quốc.

Người phát ngôn bộ Ngoại giao TQ, Mã Triều Húc, nói: “Lưu Hiểu Ba là một tội phạm, vi phạm luật pháp Trung Quốc. Đây là sự vi phạm hoàn toàn nguyên tắc của giải thưởng và là một sự lăng mạ tới chính giải hòa bình khi mà Ủy ban Nobel quyết định trao giải thưởng cho một người như vậy”.

Trong khi đó, Ủy ban Nobel của Na Uy cho rằng ông Lưu là “biểu tượng đi đầu” của cuộc đấu tranh đòi nhân quyền tại Trung Quốc.

Một người phát ngôn của Na Uy cho biết: “ Chúng tôi nhấn mạnh rằng đây là một ủy ban độc lập. Chúng tôi có nhu cầu cần tiếp tục quan hệ song phương tốt đẹp với Trung Quốc”.
Hòa bình, tự do là mong ước của toàn nhân loại

Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama thì lên tiếng kêu gọi trả tự do ngay lập tức cho ông Lưu. Ông Obama, vốn là người giành giải Nobel Hòa bình năm ngoái, nói trong một tuyên bố: “Chúng tôi kêu gọi chính phủ Trung Quốc trả tự do cho ông Lưu càng sớm càng tốt. Trong hơn 30 năm qua, Trung Quốc đã đạt được những tiến bộ ấn tượng trong việc cải cách kinh tế và cải thiện đời sống của nhân dân, đưa hàng trăm triệu người thoát khỏi cảnh nghèo.Tuy nhiên, giải thưởng này nhắc nhở chúng ta rằng cải cách chính trị đã không theo kịp, và những quyền cơ bản của mọi người dân phải được tôn trọng”.

Tại New York, Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc, Ban Ki-moon, nói việc trao giải cho ông Lưu là “sự công nhận rằng quốc tế ngày càng đồng thuận về việc cải thiện nhân quyền trên toàn thế giới”.

Giải thưởng Nobel Hòa bình trị giá 1.5 triệu USD và theo dự kiến sẽ được trao tại Oslo (Na Uy) vào ngày 10/12/2010 tới.

Tuy nhiên, thay vì dãnh diện và phấn khởi như thường thấy ở các quốc gia có công dân nhận được giải thưởng danh giá này, thái độ của Chính phủ Trung Quốc cho thấy ông Lưu Hiểu Ba hầu như không có cơ hội nhận giải thưởng này trong bối cảnh hiện nay. Thậm chí ông này cũng có thể không/chưa hề hay biết là mình đã được giải Nobel hòa bình.

---------------------------------------

Tin cập nhật:

Báo điện tử VnExpress ngày 11-10-2010 đưa tin vợ ông Lưu Hiểu Ba vừa được phép vào thăm chồng trong trại giam. Ông Lưu đã "rơi nước mắt"  khi hai người gặp mặt nhau. Và " ông Lưu đã được các quan chức trong tù thông báo về giải Nobel hòa bình 2010 hôm 9-10, một ngày sau khi giải được công bố".

-----------------------------------

Giải Nobel Hòa bình

Giải Nobel Hòa bình là một trong năm nhóm giải thưởng ban đầu của giải Nobel. Theo nguyện vọng ghi trong di chúc của nhà bác học Alfred Nobel, Giải Nobel hòa bình nên được trao "cho người đã có đóng góp to lớn trong việc đẩy mạnh tình đoàn kết giữa các quốc gia, trong việc giải trừ hoặc hạn chế các lực lượng vũ trang và trong việc tổ chức hay xúc tiến các hội nghị hòa bình". 


Huy chương Nobel Hòa bình

Nhiều người cho rằng Nobel đã lập ra giải thưởng này trong di chúc như một cách đền bù cho các chất nổ phát minh của ông vốn được sử dụng rộng rãi trong chiến tranh như dynamit hay ballistite. Thực tế thì ngoại trừ ballistite, không một loại chất nổ nào của Nobel được sử dụng trong chiến tranh khi ông còn sống.

Giải Nobel Hòa bình được trao hàng năm vào ngày 10 tháng 12, ngày mất của Alfred Nobel tại thủ đô Oslo của Nauy.

Trong khi phần lớn các giải Nobel khác được trao tại Thụy Điển và do một ủy ban của Thụy Điển quyết định, thì người hoặc tổ chức được xét trao giải Nobel Hòa bình sẽ được quyết định bởi Ủy ban giải Nobel Nauy do Quốc hội Nauy lập ra.

Sở dĩ có sự khác biệt này là vì vào thời điểm Alfred Nobel viết di chúc, Thụy Điển và Na Uy gần như là một liên bang trong đó Chính phủ Thụy Điển chịu trách nhiệm lĩnh vực đối ngoại còn Quốc hội Na Uy chịu trách nhiệm lĩnh vực đối nội.

Alfred Nobel chưa bao giờ giải thích lý do tại sao ông lại chọn Na Uy là nước chịu trách nhiệm xét giải Nobel Hòa bình chứ không phải Thụy Điển, nhiều người cho rằng có lẽ Nobel muốn loại trừ việc các chính phủ nước ngoài có thể thao túng Giải Nobel Hòa bình, vì vậy ông đã chọn Quốc hội Na Uy, vốn không chịu trách nhiệm về quan hệ đối ngoại.

Hàng năm Ủy ban Giải Nobel Na Uy tiếp nhận các đề cử cho Giải Nobel Hòa bình từ các cá nhân đủ tiêu chuẩn, những người từng được nhận giải, thượng nghị sĩ và hạ nghị sĩ, giáo sư đại học (của một số chuyên ngành nhất định), các thẩm phán quốc tế và cuối cùng là các cố vấn đặc biệt của Ủy ban. Có năm số lượng đề cử từ các nguồn này lên tới khoảng 199 cá nhân hoặc tổ chức. Những cá nhân và tổ chức được đề cử cho Giải Nobel Hòa bình có thể được biết về việc mình được đề cử, tuy nhiên điều này không được quy ước cụ thể.

Hiện nay dữ liệu về các đề cử cho Giải Nobel Hòa bình từ năm 1901 đến năm 1951 đã được công khai. Nhờ đó người ta mới được biết rằng Adolf Hitler cũng từng được đề cử giải thưởng về hòa bình này năm 1939.

Giải Nobel Hòa bình là hạng mục gây nhiều tranh cãi nhất trong hệ thống Giải Nobel. Nhược điểm lớn nhất của việc xét trao Giải Nobel Hòa bình có lẽ là việc đánh giá tiêu chuẩn của các ứng cử viên. Nếu như ở các giải Nobel khác như Giải Nonel Văn học hay các giải Nobel về khoa học, các ứng cử viên thường chỉ được xét giải sau hai hoặc ba thập kỉ những đóng góp của họ ra đời, thì đóng góp của các ứng cử viên cho Giải Nobel Hòa bình thường chỉ xét ngay trong năm đó hoặc trong khoảng thời gian ngắn xung quanh thời gian xét giải, phụ thuộc vào những diễn biến chính trị của đóng góp. Vì vậy đã có nhiều trường hợp sau khi được trao Giải Nobel Hòa bình, cá nhân hoặc tổ chức nhận giải lại tham gia vào việc phát động các cuộc chiến tranh hoặc chạy đua vũ trang, đi ngược lại với tiêu chí giải thưởng.

(Theo Wikipedia)