Thứ Bảy, 26 tháng 7, 2014

Susan Boyle khóc vì … tác quyền!

Khánh Ngọc

Sau khi luyện tập và chuẩn bị kỹ càng để thể hiện ca khúc Perfect Day tại đêm chung kết cuộc thi America's Got Talent 2010, giọng ca Susan Boyle bất ngờ bị tác giả “cấm” biểu diễn ca khúc này. Tại Việt Nam, tác giả (nhạc sĩ) hầu như không có được cái “uy quyền” như vậy.

Ảnh: Ca sỹ có ngoại hình "xấu" nhưng tài năng tuyệt vời Susan Boyle 


“Lỡ hẹn” do bị tác giả không cho phép biểu diễn

Mới đây, tài năng âm nhạc, Susan Boyle (Anh) được mời tới biểu diễn tại đêm chung kết cuộc thi America's Got Talent 2010 đêm 10-9-2010. Cô đã dành khá nhiều thời gian để luyện tập và chuẩn bị kỹ càng để thể hiện ca khúc Perfect Day.Susan Boyle đã bất ngờ chói sáng

Tuy nhiên, ngày 8-9-2010, ngay khi vừa đặt chân tới phi trường Los Angeles và trên đường ra studio để ghi âm và tập luyện, Susan Boyle đã nhận được tin “sét đánh”. Đại diện của Lou Reed (danh ca người Mỹ), đồng thời là tác giả của ca khúc Perfect Day - đã yêu cầu cô không được trình diễn nhạc phẩm của mình.

Ngay khi nhận được tin, Susan Boyle đã bật khóc. Vì không hề chuẩn bị cho tình huống này, cô đã thể chọn được ca khúc thay thế. Cuối cùng, Susan Boyle đành lỡ hẹn với America's Got Talent và đi ra sân bay trở về Anh.

Phát biểu trên đường về lại Anh, Susan nói đã rất thất vọng và cảm thấy bị sốc trước quyết định của Lou.

Về phần mình, giải thích việc không đồng ý cho Susan Boyle thể hiện ca khúc của mình, Lou Reed chỉ nói đơn giản rằng “tôi không phải là fan của "giọng ca xấu xí" này” !

Ca sĩ biểu diễn phải được tác giả đồng ý

Qua sự việc trên, mới thấy quyền tác giả được tôn trọng ở các nước phương Tây như thế nào.

Theo pháp luật về sở hữu trí tuệ (trong đó có Việt Nam), tác giả (nhạc sĩ) có quyền quyết định đối với ca khúc của mình. Trong có có quyền biểu diễn và cho phép người khác (ca sĩ) biểu diễn. Ngược lại, người biểu diễn (ca sĩ) nếu biểu diễn mà không xin phép tác giả, tác giả không đồng ý – thì xem như đã vi phạm tác quyền.



Cheryl Cole - ca sĩ trẻ người Anh từng được xem là hấp dẫn nhất thế giới

Thực ra, đó là nói đến việc biểu diễn của các ca sĩ (có thù lao), chứ không phải “áp dụng” cho tất cả mọi người. Chẳng hạn mọi người đều có quyền hát các ca khúc của Trịnh Công Sơn bất kỳ khi nào mình muốn. Nhưng nếu một ca sĩ nào đó, chưa được sự đồng ý từ phía nhân thân (người hưởng tác quyền thừa kế) của nhạc sĩ cho phép – mà vẫn biểu diễn và được nhận tiền catse rất cao (ví dụ là 50 triệu đồng/bài). Như vậy, xét về luật, người ca sĩ này đã vi phạm quyền tác giả.

Tuy nhiên, đó cũng chỉ là chuyện “lý thuyết”, chứ tại Việt Nam, câu chuyện về tác quyền bị xâm phạm có thể nói vẫn đang tràn lan, phổ biến và công khai. Hy vọng rằng trong tương lai gần, quyền tác giả sẽ ngày càng được tôn trong hơn tại Việt Nam.

-------------------------

America's Got Talent 2010 và “giọng ca xấu xí” Susan Boyle

America's Got Talent là phiên bản Mỹ của cuộc thi tìm kiếm tài năng Britain's Got Talent.

Tại cuộc thi năm nay, cô bé lên 10 Jackie Evancho trở thành một hiện tượng lớn với chất giọng opera bẩm sinh. Báo chí ưu ái gọi cô bé là "Susan Boyle nước Mỹ" vì cũng có xuất phát điểm và tài năng như á quân của Britain's Got Talent 2009.

Năm 2009, album đầu tay I Dreamed A Dream của Susan Boyle đã lập kỷ lục là album ca nhạc bán chạy nhất thế giới trong năm 2009 do Liên đoàn Quốc tế Công nghiệp Ghi âm (IFPI) công nhận. I Dreamed A Dream gây sốt trong suốt nhiều tháng liền tại khắp nơi trên thế giới. Trong album mới sắp phát hành, "giọng ca xấu xí" đã tổ chức một cuộc thi nhằm tìm ra người song ca với mình.

Sau gần hai tuần diễn ra cuộc thi, Amber Stassi - một bà mẹ ba con người Mỹ - đã vượt qua hàng nghìn thí sinh để giành chiến thắng và bay tới London thu âm với thần tượng mình. The Gift là album thứ hai của Susan Boyle và sẽ được phát hành vào tháng 11 năm nay.

---------------------

Quyền tác giả

Quyền tác giả đối với tác phẩm ( ca khúc) bao gồm quyền nhân thân và quyền tài sản.

Quyền nhân thân bao gồm các quyền sau đây :

1. Đặt tên cho tác phẩm;

2. Đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm; được nêu tên thật hoặc bút danh khi tác phẩm được công bố, sử dụng;

3. Công bố tác phẩm hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm;

4. Bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm, không cho người khác sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả.

Quyền tài sản bao gồm các quyền sau đây:

a) Làm tác phẩm phái sinh;

b) Biểu diễn tác phẩm trước công chúng;

c) Sao chép tác phẩm;

d) Phân phối, nhập khẩu bản gốc hoặc bản sao tác phẩm;

đ) Truyền đạt tác phẩm đến công chúng bằng phương tiện hữu tuyến, vô tuyến, mạng thông tin điện tử hoặc bất kỳ phương tiện kỹ thuật nào khác;

e) Cho thuê bản gốc hoặc bản sao tác phẩm điện ảnh, chương trình máy tính.

Các quyền nói trên do tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả độc quyền thực hiện hoặc cho phép người khác thực hiện.

Tổ chức, cá nhân (ca sĩ) khi khai thác (biểu diễn có thù lao), sử dụng một, một số hoặc toàn bộ các quyền nói trên phải xin phép và trả tiền nhuận bút, thù lao ... - cho tác giả.

(Theo các điều 18,19 và 20 Luật sở hữu trí tuệ Việt Nam)