Thứ Năm, 5 tháng 6, 2014

Khởi tố vụ án “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ ..." tại báo điện tử Pháp luật và Xã hội

BLA: Thời gian gần đây, cá nhân (như blogger Trương Duy Nhất) bị khởi tố về tội “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân” có vẻ hơi nhiều. Tuy nhiên, việc một tờ báo lề phải có liên quan tới việc khởi tố về tội danh này quả là chuyện chưa từng có ở Việt Nam. 

Báo Lao Động chiều ngày 5-6-2014 đưa tin cơ quan An ninh điều tra - Bộ Công an đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân”, xảy ra tại Báo điện tử Pháp luật và Xã hội.

Theo thông tin từ Bộ Công an, ngày 2.6.2014, trên Báo điện tử Pháp luật và Xã hội (http://phapluatxahoi.vn) có đăng bài báo của tác giả Minh Thắng với tiêu đề: Luật sư “tố” DN của Bộ Công an kinh doanh kiểu “bầu Kiên”; nội dung phản ánh sai sự thật về hoạt động của Tổng công ty Viễn thông Toàn cầu (GTEL) thuộc Tổng cục Hậu cần, Kỹ thuật - Bộ Công an, làm người khác hiểu sai, giảm uy tín, mất lòng tin về hoạt động của Tổng công ty này.

Ngày 4.6.2014, Cơ quan An ninh điều tra - Bộ Công an nhận được Công văn số 253/GTEL-VP của Tổng công ty Viễn thông Toàn cầu do Chủ tịch Nguyễn Văn Dư ký, khẳng định: Nội dung bài báo là sai sự thật, đã xâm phạm nghiêm trọng uy tín và các lợi ích hợp pháp khác của Tổng công ty...; đồng thời đề nghị Cơ quan An ninh điều tra - Bộ Công an xem xét, xử lý việc đăng tải bài báo trên theo quy định của pháp luật.

Căn cứ vào Công văn trên của Tổng Công ty Viễn thông Toàn cầu và kết quả bước đầu xác minh của cơ quan chức năng thấy có dấu hiệu tội phạm theo Điều 258 Bộ luật Hình sự nước CHXHCN Việt Nam.

Ngày 5.6.2014, Cơ quan An ninh điều tra - Bộ Công an đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân”, xảy ra tại Báo điện tử Pháp luật và Xã hội để điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.

----------------------

Bình luận của luật sư Trần Hồng Phong:

Việc một cá nhân bị khởi tố về tội “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân” là không hiếm ở một đất nước như Việt Nam. Khi mà nói chung, hễ ai nói năng "đụng chạm" đến vai trò độc quyền lãnh đạo của Đảng, hay cơ quan nhà nước, hay các vị tai to mặt lớn là coi như có dấu hiệu của tội này. Gần đây nhất có thể kể ra là trường hợp của hai blogger Nguyễn Hữu Vinh (Anh Ba Sàm), bị bắt đầu tháng 5/2014. Hay trước đó là ông Trương Duy Nhất - đều bị bắt hay kết án về tội danh này.  Trước đó nữa là blogger Cô gái đồ long Lê Nguyễn Hương Trà - vì đã "nói xấu" về gia đình một vị tướng công an.

Tuy nhiên, việc một phóng viên hay một tờ báo bị khởi tố về tội danh này là chưa từng có tiền lệ và cũng đặt ra nhiều vấn đề về mặt pháp luật. (Xin nói rõ trách nhiệm hình sự là trách nhiệm cá nhân chứ không phải là trách nhiệm của cơ quan, tổ chức (pháp nhân). Cho nên nói báo bị khởi tố ở đây là cách nói theo kiểu đơn giản dễ hiểu, chứ không chính xác về mặt pháp luật). Vì lẽ báo chí lề phải ở Việt Nam là một cơ quan (ngôn luận) của nhà nước. Các tác phẩm, bài viết trước khi đăng báo đều phải chịu sự "kiểm duyệt" của Tổng biên tập, luôn là một đảng viên kỳ cựu về mặt quan điểm, bản lĩnh chính trị. Đồng thời, báo chí hoạt động theo sự điều chỉnh của Luật báo chí. Mà cụ thể là khi báo đăng thông tin không đúng, sai sự thật, hay xúc phạm đến uy tín, danh dự của cá nhân tổ chức ... thì sẽ phải xin lỗi, đăng lời cải chính và/hoặc phải bồi thường thiệt hại, bao gồm tổn thất về tinh thần cho "nạn nhân" - nếu nạn nhân khởi kiện ra tòa án. Tức là giải quyết thuần túy về mặt hành chính, dân sự.

Do vậy, việc Cơ quan an ninh điều tra Bộ công an khởi tố vụ án về tội danh “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân” tại một tờ báo, và có thể liên quan đến phóng viên, lãnh đạo báo - nếu chỉ thuần túy thể hiện qua một bài báo - là có vẻ khá bất thường. Vì như vậy là đã bỏ qua quy định của Luật báo chí. Tuy nhiên, sự bất thường đó có thể được lý giải là "nạn nhân" là một cơ quan (công ty) của Bộ công an. Mà Bộ công an chính là nơi có quyền điều tra, khởi tố!  

Sự việc này có thể xem như là một tiền lệ đáng quan tâm, chắc chắn sẽ góp phần làm các nhà báo và cơ quan báo chí nói chung nếu không chùn tay, thì cũng phải cẩn trọng hơn rất nhiều trong việc đăng những bài có nội dung "đánh đấm". Nhất là hướng đến đối tượng liên quan đến công an.

Chúng ta hãy cùng chờ xem những diễn biến tiếp theo của vụ án này.

-------------------------------

Quy định tại Bộ luật hình sự:

Tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân

1. Người nào lợi dụng các quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do tín ngưỡng, tôn giáo, tự do hội họp, lập hội và các quyền tự do dân chủ khác xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.

2. Phạm tội trong trường hợp nghiêm trọng thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm.


(Điều 258 Bộ luật hình sự)

----------------------

Bài liên quan:

Blogger Trương Duy Nhất bị kết án 2 năm tù, trong khi ông nói mình tự hào vì đã góp phần vào không khí dân chủ tại Việt Nam