Thứ Sáu, 18 tháng 4, 2014

Vĩnh biệt Gabriel Garcia Marquez, người cha của "Trăm năm cô đơn"

Cát Hiệp

"Hỡi những con bò cái hãy dạng háng ra vì cuộc đời này ngắn ngủi lắm" là một câu trong cuốn tiểu thuyết vĩ đại Trăm Năm Cô Đơn của nhà văn Gabriel Garcia Marquez - một tác phẩm có phần "tục tĩu", loạn luân - nhưng chân thật biết bao, chuyển tải nỗi cô đơn đến vô cùng của con người, liêu phiêu trong khói sương vũ trụ. Gabriel Garcia Marquez đã qua đời ở tuổi 87.


Báo chí toàn thế giới đã đồng loạt loan tin nhà văn người Colombia từng giành giải Nobel Văn học năm 1982 - Gabriel Garcia Marquez - vừa qua đời ngày 17-4-2014 (rạng sáng 18.4, giờ Việt Nam), hưởng thọ 87 tuổi. Thế giới đã bàng hoàng trước sự ra đi của tác giả “Trăm năm cô đơn”

Gabriel Marquez được coi là một trong những nhà văn vĩ đại nhất sáng tác bằng tiếng Tây Ban Nha, với cuốn tiểu thuyết lừng danh Trăm năm cô đơn. Nhìn chung, những tác phẩm của ông dệt các yếu tố huyền ảo vào đời thực và thường xảy ra tại một ngôi làng hư cấu mang tên Macondo.

Ông Marquez sinh ngày 6-3-1927 tại làng Aracataca, Colombia. Ít lâu sau khi ông chào đời, cha mẹ bỏ đi, để ông lại với ông bà ngoại. Trước đó cha ông vốn là một dược sĩ bảo thủ bất đồng quan điểm chính trị với ông ngoại, là một quân nhân tự do.

Những năm tháng ở với ông bà ngoại, ông Marquez đã được tắm trong những câu chuyện kể về quân nhân từ ông ngoại và về những huyền thoại cũng như chuyện mê tín dân gian từ bà ngoại. Lớn lên, ông theo học luật nhưng dở dang rồi theo nghề báo.

Năm 1954, ông được cử sang làm việc tại Rome, Ý và từ đó ít khi trở lại Colombia, chủ yếu sống ở Paris, Venezuela và cuối cùng là Mexico City.

Những tác phẩm đầu tay của ông Marquez chịu nhiều ảnh hưởng của tác giả Mỹ, William Faulkner. Năm 23 tuổi, ông viết tác phẩm đầu tiên Bão lá nhưng phải 7 năm sau, năm 1955 mới có nhà xuất bản chịu in tác phẩm này. Liên tiếp ba cuốn tiếp theo của ông Marquez đều không thành công.

Năm 1965, trong khi lái xe đến Acapluco, ý tưởng cho chương đầu tiên của Trăm năm cô đơn xuất hiện và ông quay xe, về nhà, nhốt mình trong phòng với bạn đồng hành là sáu gói thuốc mỗi ngày. 18 tháng sau, ông "xuống núi" mang theo món nợ 12.000 USD cùng 1.300 trang viết tay bản thảo Trăm năm cô đơn.

Sách được in tại Tây Ban Nha và bán hết sạch chỉ trong một tuần. 30 năm sau, Trăm năm cô đơn vẫn là tác phẩm ăn khách, bán hơn 30 triệu bản và được dịch ra hơn 30 thứ tiếng trên toàn thế giới.

Năm 1982, Gabriel Garcia Marquez được trao giải Nobel Văn học, một trong những giải thưởng danh giá nhất trên toàn thế giới.

Sau Trăm năm cô đơn, năm 1986, ông có thêm thành công lớn với tác phẩm Tình yêu thời thổ tả, lấy cảm hứng mối tình từ chính cha mẹ mình.

Nhà văn Mexico Carlos Macias nhận xét về Marquez: "Ông ấy là một trong số những tác giả hiếm hoi thành công trong việc kể lại lịch sử, văn hóa và đời sống không chỉ của một quốc gia đơn lẻ mà của cả một lục đia". Với những tác phẩm của mình, ông đã mang vẻ đẹp Mỹ Latinh và những giằng xé, đối lập trong cuộc đời con người đến với trái tim hàng triệu độc giả trên khắp thế giới.


Người con Colombia vĩ đại nhất

Thế giới bàng hoàng trước sự ra đi của tác giả “Trăm năm cô đơn”

Sau khi tin tức về sự ra đi của nhà văn chính thức được gia đình xác nhận, những nhân vật hàng đầu trong giới chính trị gia Colombia cùng các nghệ sĩ nổi tiếng ở quốc gia này đã bày tỏ niềm tiếc thương dành cho ông.

Tổng thống Colombia - Juan Manuel Santos - viết trên trang cá nhân: “Trăm năm cô đơn và nỗi buồn trước sự ra đi của một người con Colombia vĩ đại nhất mọi thời đại”.

Tổng thống Mỹ Barack Obama cũng chia sẻ về nỗi mất mát “một trong những nhà văn vĩ đại nhất, một trong những tác gia được yêu thích nhất” của riêng ông cũng như độc giả trên khắp thế giới.

Cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton cũng bày tỏ niềm thương tiếc: “Tôi đã bị choáng ngợp trước trí tưởng tượng thiên tài của ông, cách suy nghĩ mạch lạc và một sự trung thực hiếm có trong cảm xúc… Ông đã nắm bắt được trọn vẹn niềm vui, nỗi buồn của cả loài người”.

Hiện nguyên nhân chính xác dẫn đến sự ra đi của nhà văn Garcia Marquez vẫn chưa được thông báo nhưng việc ông liên tục phải nhập viện vì những vấn đề sức khỏe trong những năm tháng cuối đời đã được biết tới từ lâu.

Ông được bệnh viện đưa về nhà nghỉ ngơi vào tuần trước và được cho biết là sức khỏe ở tình trạng rất “mong manh” vì bệnh tật và do tuổi tác. Trong những năm tháng cuối đời, sức khỏe nhà văn Gabriel Marquez ngày càng kém và ông ít khi xuất hiện trước công chúng.

Sự ra đi của Garcia Marquez chắc chắn sẽ là một tin buồn chung đối với cả dân tộc Colombia cũng như người dân Mexico - nơi ông đã sinh sống trong suốt 30 năm cuộc đời cho tới tận khi nhắm mắt xuôi tay.

Trước tin buồn này, Tổng thống Mexico - Enrique Pena Nieto - cũng đã có phát biểu chính thức: “Thay mặt cho người dân Mexico, tôi xin được bày tỏ nỗi buồn sâu sắc trước sự ra đi của một trong những nhà văn vĩ đại nhất mọi thời đại”.

Nữ ca sĩ nhạc pop nổi tiếng thế giới đến từ Colombia - Shakira - chia sẻ: “Nhà văn Garcia Marquez sẽ mãi sống trong trái tim chúng ta. Cuộc đời ông sẽ luôn được người dân Colombia nhớ tới bởi ông là một thiên tài đặc biệt riêng có của đất nước Colombia”.

Những nhà văn nổi tiếng trên khắp thế giới, bao gồm cả những tên tuổi từng nhận giải Nobel Văn học cũng đã đưa ra những lời chia buồn trước sự ra đi của cây bút vĩ đại.

Những tác phẩm văn học nổi tiếng của Garcia Marquez có thể kể tới là: “Trăm năm cô đơn”, “Tình yêu thời thổ tả”, “Ký ức về một cái chết được báo trước”, “Viên tướng trong mê cung”…

Thật đáng tiếc là văn hóa đọc ở Việt Nam hiện đang quá kém, rất nhiều bạn trẻ đã không bao giờ đọc những tác phẩm tuyệt vời như của nhà văn Garcia Marquez với những lý do rất "hiện đại".

Vĩnh biệt một nhà văn vĩ đại, niềm tự hào của tất cả chúng ta.