Thứ Ba, 8 tháng 4, 2014

Trụ đèn rò điện gây chết người: Sẽ lại không có ai bị xử lý?

Tối ngày 5-4-2014, một cháu bé 8 tuổi đã tử vong do bị điện rò từ trụ điện giật chết. Đây không phải là lần đầu tiên xảy ra sự việc như thế này. Tối 31-8-2009 tại ngã tư Trần Hưng Đạo - Nguyễn Biểu (P.2, Q.5, TP.HCM) trụ điện rò điện cũng đã làm một học sinh 13 tuổi là cháu Cồ Quốc Duy thiệt mạng. Vấn đế đặt ra là: có ai bị xem xét trách nhiệm hay không? Và câu trả lời là: sẽ không có ai (!?)


Báo Pháp luật TP.HCM ngày 8-4-2014 đưa tin cháu Phan Lê Anh Kiệt (8 tuổi, ngụ xã Châu Pha, huyện Tân Thành) tử vong do bị điện giật chết. Cụ thể, khoảng 20 giờ ngày 5-4-2014, cháu Kiệt đi chơi, nô đùa đu lên cây cột sắt chống mái hiên của một ki-ốt ở khu vực chợ xã Châu Pha thì bị điện giật chết.

Qua khám nghiệm hiện trường của Phòng Kỹ thuật hình sự - Công an tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu phát hiện cột sắt chống mái hiên bị nhiễm điện. Nguyên nhân là do điện từ cột đèn chiếu sáng kế bên hông ki-ốt nhiễm xuống mái tôn, truyền sang cột sắt. Khi cháu Kiệt đu lên cột sắt thì bị điện giật tử vong. Sau khi xảy ra sự việc, Công ty Cổ phần Dịch vụ Đô thị huyện Tân Thành và UBND xã Châu Pha đã hỗ trợ gia đình cháu Kiệt 15 triệu đồng.

Liên quan đến vụ cháu Cồ Quốc Duy thiệt mạng vì điện giật năm 2009, luật sư Trần Hồng Phong đã có ý kiến đăng trên báo Tuổi Trẻ ngày 6-9-2009 (bài Trách nhiệm bồi thường thiệt hại thuộc về ai?). Xin giới thiệu như thêm một góc nhìn về khía cạnh pháp luật xung quanh những sự việc như thế này.

---------------------------

Sẽ lại không có ai bị xử lý? 

Cái chết của em Duy thật ra không phải là chuyện cá biệt. Cuối năm 2008 ở Hà Nội cũng xảy ra một vụ tương tự làm chết một sinh viên. Cách đây không lâu, một cô gái trẻ cũng bị điện giật chết lúc trời mưa ở quận Tân Phú (TP.HCM).

Với hậu quả là chết người, có thể thấy các sự việc như trên đều có dấu hiệu của một vụ án hình sự. Vì tính mạng con người là đối tượng được pháp luật hình sự bảo vệ. Tuy nhiên, để xác định ai, cá nhân nào phải chịu trách nhiệm trước những cái chết đau lòng như vậy có thể nói là… “bó tay”! Vì hầu hết và chung quy lại, rồi sẽ không có ai đứng ra chịu trách nhiệm cả.

Ông này sẽ chỉ ra lỗi của ông kia, rồi ông kia chỉ qua ông nọ… mà nói nôm na lại là lỗi chung của nhiều người, của cả một đơn vị nên không thể có chuyện một cá nhân nào phải chịu trách nhiệm. Rồi cuối cùng là do lỗi của… ông trời ! Do ông trời đã làm mưa, là một dạng thiên tai, bất khả kháng, nên… (!?)

Thật ra trong Bộ luật hình sự từ lâu đã có nhiều điều luật, quy định về các tội phạm liên quan đến lĩnh vực an toàn, trật tự công cộng như : tội cản trở giao thông đường bộ, tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ, tội đưa vào sử dụng các phương tiện giao thông đường bộ không bảo đảm an toàn… nhưng không có tội danh nào đề cập đến chuyện nếu tài sản của một ai đó (chẳng hạn như trong sự việc này là cái cột điện của công ty điện lực) vì hư hỏng, phóng điện làm chết người thì sẽ có “ai đó” phải bị xử lý và truy cứu trách nhiệm hình sự.

Điều này là hết sức vô lý khi so sánh với việc một người chỉ cần có hành vi “đua xe trái phép”, “cản trở giao thông đường sắt”… - dù không làm chết ai vẫn có thể bị xử lý hình sự.

Hiện nay, có thể thấy tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM… khi mà trên trời thì dây diện chằng chéo như những mạng nhện, rất thiếu an toàn, phía dưới thì “lô cốt” mọc khắp nơi, chỉ một cơn mưa nhỏ đã có thể gây ngập trầm trọng, trong khi lượng người tham gia giao thông rất đông, thì có thể thấy chúng ta đang bị vô số cái bẫy nguy hiểm rình rập và tính mạng của mọi người hầu như có thể bị đe dọa bất cứ lúc nào.

Liên quan đến những cái chết vô lý như vậy, khi mà chỉ trong hai tháng 6 và 7-2008, đã có tới 8 trẻ em bị chết do lọt vào các "bẫy" công trường tại TP.HCM đã làm dấy lên dư luận phẫn nộ đối với việc thi công coi thường mạng sống người dân của đơn vị thi công đào đường. Trên báo điện tử VNExpress ngày 17-7-2009, trong bài viết “Thi công "lô cốt'' gây chết người, nhà thầu sẽ bị khởi tố”, đã dẫn lại ý kiến của ông Lê Hoàng Quân, chủ tịch UBND TP.HCM, rằng từ nay "UBND các quận, huyện sẽ phải chịu trách nhiệm nếu trên địa bàn xảy ra việc thi công cẩu thả gây chết người, còn nhà thầu phải bị khởi tố hình sự".

Tuy nhiên, xét về mặt pháp luật thì đó là thẩm quyền và trách nhiệm của các cơ quan tiến hành tố tụng (công an, viện kiểm sát, tòa án) - và phải theo đúng trình tự, quy định tại luật pháp hình sự. Và thực tế là đến nay chưa từng có nhà thầu nào bị khởi tố vì lý do trên.

Theo tôi, việc chết người trước mắt ai cũng biết là do lỗi của con người, mà lại không có ai chịu trách nhiệm hoặc không thể truy cứu trách nhiệm của ai là điều hết sức vô lý và không thể chấp nhận được.

Tôi cho rằng đây là một kẽ hở hay chính xác hơn là sự khiếm khuyết của pháp luật hình sự hiện nay. Chúng ta cần phải sớm bổ sung những điều luật, theo đó phải áp sát với thực tế từ những vụ việc như trên, đưa ra những căn cứ cụ thể, rõ ràng để có thể truy cứu cho được trách nhiệm hình sự đối với những cá nhân do cẩu thả, tắc trách gián tiếp hoặc trực tiếp gây ra những cái chết oan ức như của em Duy.

Chẳng hạn như trường hợp này, phải xem xét và truy cứu trách nhiệm hình sự đối với nhân viên kiểm tra an toàn thiết bị điện hoặc thủ trưởng đơn vị có trách nhiệm… Có như vậy chúng ta mới có thể ngăn chặn và giảm thiểu những cái chết không đáng có như trường hợp em Cồ Quốc Duy.

Luật sư TRẦN HỒNG PHONG