Chủ Nhật, 23 tháng 3, 2014

Bộ tranh Đông Hồ

Văn Hoa giới thiệu

Tranh Đông Hồ là một dòng tranh dân gian Việt Nam, được in từ những bản khắc gỗ. Đông Hồ gọi tắt là làng Hồ, có tên nữa là Đông Mại hay làng Mái thuộc xã Song Hồ, huyện Thuận Thành tỉnh Bắc Ninh. Chưa ai rõ đích xác nghề làm tranh ở đây có từ khi nào, nhưng theo dáng hình hai con vật dân gian – từa tựa như chuột - ở bia Đồng Hồ tự bi – tín thí các xã dựng năm 1680 ở nền chùa cũ làng Hồ, thì nghề làm tranh hẳn đã có từ trước đó. 

Tranh Đông Hồ nổi tiếng gần xa và đã có thời kỳ dài hưng thịnh. Tranh sản xuất mỗi vụ hàng triệu bản, được buôn bán ngay trong làng, tại nhà và chợ tranh. Vào tháng chạp, đình làng biến thành chợ tranh và cũng là ngày hội tranh. Cả khu đình rực rỡ màu sắc. Tranh trải trên chiếu. Tranh vắt trên tường. Tranh treo trên dây. Khách khắp nơi đến “ăn tranh”. Khi đến họ mang theo những đặc sản của quê mình như thuốc lào, chiếu, nước mắm, đồ gốm, rồi lụa… để đổi hoặc bán lấy tiền mua tranh khi về. Khi về, thuyền họ chồng chất những kiện tranh. Có những thuyền chở tranh mua vào tận Nam Bộ. Những tờ tranh theo thuyền nhân dong duổi từ Bắc vào Nam.

Tranh Đông Hồ được in trên giấy dó, với ba màu nền trắng điệp, vàng chanh, vàng cam rất hợp với không khí xuân, ngày tết và đều được gọi là tranh điệp. Song điều chủ yếu làm nên giá trị và sự lôi cuốn của những bức tranh chính là ở nội dung đa dạng, sâu sắc. Bằng nghệ thuật dung dị, những bức tranh đã tái tạo đời sống xã hội, phản ánh ước vọng của nhân dân lao động, cổ vũ lòng yêu nước ...

Thời trước ở Đông Hồ hầu như gia đình nào cũng làm tranh nhưng không phải ai cũng tạo ra được mẫu. Người tạo mẫu phải là người tài năng, tài hoa, có vốn cao về học vấn và văn hóa. Một thứ được ví như gia bảo ở Đông Hồ là ván in. Từng nhà số ván không nhiều nhưng cả làng gộp lại thì nhiều lắm. Khi sản xuất tranh, các gia đình đổi ván in cho nhau, nên đã tạo ra nhiều mẫu khác nhau. Ở làng này có họ lớn như họ Nguyễn Đăng theo gia phả đã hành nghề in được 20 đời, tức là khoảng trên dưới 5 thế kỷ. Rất tiếc ngày nay tranh Đông Hồ tuy vẫn tồn tại nhưng không còn hưng thịnh như xưa.

Dưới đây là một số bức tranh Đông Hồ tiêu biểu.



Trò chơi dân gian bịt mắt bắt dê 


Tố nữ


Chăn trâu đọc sách


Chăn trâu, thả diều


Chọi trâu


Chuột vinh quy


Đám cưới chuột


Đánh ghen


Đấu vật


Chú bé ôm rùa


Gà và hoa hồng 


Hai bà Trưng đánh giặc


Ngày hội (đu dây, bắt chạch trong hũ ...)


Hái dừa


Đàn lợn


Làm đồng


Ngựa hồng


Rước rồng


Thạch Sanh gặp công chúa


Thầy giáo cóc


Trần Hưng Đạo ở bến Bạch Đằng


Chú bé ôm gà


Vua Đinh Tiên Hoàng (cờ lau)


-----------------------------

Bài liên quan:

Nghệ thuật
  1. Bộ tranh dân gian Đông Hồ 
  2. Bộ tranh khỏa thân tuyệt đẹp của các danh họa châu Âu thời phục hưng
  3. Bộ sưu tập thời trang tuyệt đẹp của Dolce & Gabbana dành cho nữ (2014)
  4. Bộ sưu tập thời trang cực dễ thương dành cho bé gái của Dolce & Gabbana (2014)
  5. Bộ ảnh nghệ thuật: Thiếu nữ & Yếm
  6. ART NUDE – Ảnh khỏa thân nghệ thuật của Dương Quốc Định